ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/401
ޢަބްދުﷲ ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2018/HC-A/401
Abdhuﷲ Rasheed v. Prosecutor General 2018/HC-A/401 (2018/HC-A/401, High Court of the Maldives, 17 January 2019)
ޢަބްދުﷲ ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ދ. މާއެނބޫދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ފުލުހުންގެ ދެ ހެކިބަހުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 2 (ރ) ގެ ދަށުން 6 މަސް ދުވަހަށް ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކޮށްފައިވެއެވެ.
2012 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުގެ ވަޒީރަކު ރަށަށް ކުރި ދަތުރެއްގައި، ފާލަމުގެ ކައިރީގައި ހުރެ އޭނާއަށް މަރާލާނެ ކަމަށާއި އާއިލާއަށް ގެއްލުން ދޭނެ ކަމަށް ބުނެ ބިރުދެއްކި ކަމަށް ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރި މައްސަލައެކެވެ. ކުރިން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް (06/M7C/2015) ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/169 އިން ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބަލަން ފޮނުވިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ މިންގަނޑަށް ކުށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، ހެކިން ނުބުނާ ވާހަކަ ހިމަނައިގެން ތައްޔާރުކުރި ބަޔާންތަކަށް ބިނާކުރި ކަމަށާއި، ފަރާތް ދެނެގަތުމުގައި ޝައްކު އޮތް ކަމަށާއި، ވަކީލަކާއެކު ދިފާޢުކުރުމާއި ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިން ކަމަށާއި، ލުއި އަދަބު ހުރި ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ދަޢުވާ ނުކުރި ކަމަށެވެ. ޕީޖީން ޤަބޫލުކުރީ ޙުކުމް ކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތަކާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ހައިކޯޓުން ކުރިން ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބަލަން ފޮނުވި ބިރުދެއްކުމުގެ މައްސަލައެއްގައި، ބާޠިލުކުރެވުނު މައްސަލައިގައި ނެގި ބަޔާންތަކާއި ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދަށުކޯޓުން ކުށްވެރިކޮށް ޙުކުމްކުރުން ޤާނޫނާއި އިޖްރާއާތާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (ކުށްވެރިކުރުމާއި 6 މަހުގެ ޖަލު ޙުކުމް)
ބާޠިލުކުރެވި ތަޙްވީލުކުރެވުނު މައްސަލައެއްގައި ކުރީގެ ނިންމުންތައް ބާޠިލުވާތީ، ބާޠިލުކުރެވުނު މައްސަލައިގެ ބަޔާންތަކާއި ހެކިބަހަށް ބިނާކޮށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ރަނގަޅު ޢަމަލެއް ނޫނެވެ. އަދި ޕީޖީވެސް އިޢުތިރާފުވި ފަދައިން ޙުކުމް ކޮށްފައިވަނީ ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއާތާ ޚިލާފަށް ކަމަށްވާތީ ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމެއް ބާޠިލުކޮށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެ މައްސަލަ އަލުން ބަލަން އެކޯޓަކަށް ތަޙްވީލުކޮށްފިނަމަ، އެ ޤަޟިއްޔާއާ ގުޅިގެން ދަށުކޯޓުން ނިންމާފައިވާ އެންމެހައި ނިންމުންތައް އެހިސާބުން ބާޠިލުވެގެންދެއެވެ. (3(ށ))
- ތަޙްވީލުކުރެވުނު މައްސަލަ ދެވަނަ ފަހަރަށް ބަލާއިރު، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާއިން ބާޠިލުކުރެވުނު މައްސަލައާ ގުޅިގެން އެޅި ފިޔަވަޅެއް ނުވަތަ ނިންމި ނިންމުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުނިންމޭނެއެވެ. ބާޠިލުކުރެވުނު މައްސަލައިގައި ނެގި ބަޔާންތަކާއި ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ މައްސަލަ ބެލުމުގައި ރަނގަޅަށް ޢަމަލުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (3(ށ))
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ޙައްޤުތަކާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އުޞޫލުތަކާއި އިޖުރާއާތުތަކާ ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި އެކަން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުން ހައިކޯޓުގައި އިޢުތިރާފުވެފައިވެއެވެ. (3(ނ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި، ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި، ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 122 ވަނަ މާއްދާ އަދި 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/169 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2008/HC-A/171 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް