ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/112
އާޠިފާ މުޙައްމަދު ވ. އަޙްމަދު ޙަމީދު، 2020/HC-A/112
Aatifaa Mohamed v. Ahmed Hameed 2020/HC-A/112 (2020/HC-A/112, High Court of the Maldives, 5 March 2020)
އާޠިފާ މުޙައްމަދު ވ. އަޙްމަދު ޙަމީދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މ. މުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، މަންމަގެ ކިބައިން ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ގެއްލިފައިވާ ކަމަށާއި ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަކީ ބައްޕަގެ ގާތުގައި ބެހެއްޓުން ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބައްޕައާ ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކޮށް، މަންމައަށް ބައްދަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނެވެ.
ކުއްޖާގެ މަންމަ ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތު ހޯދުމަށް ކުއްޖާގެ ބައްޕަގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ނިންމުމަކީ އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 40(ށ) އާއި ޤަވާޢިދުގެ 71 ވަނަ މާއްދާގެ ތަރުތީބާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަންމަގެ ކިބައިން ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ގެއްލުމުން، ޙަޟާނަތުގެ ތަރުތީބުގައި އިސްކުރެވިފައިވާ މަންމަގެ މަންމައަށް ނުދީ ބައްޕައަށް ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކުރުމަކީ އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤަވާޢިދުގެ 71 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ތަރުތީބުގެ މައްޗަށް ގަދަވި ނަމަވެސް، ތަރުތީބުގައި ބައްޕައަށްވުރެ އިސް މަންމަގެ މަންމައާ ޙަވާލުނުކުރެވުނީ ކީއްވެކަމާއި، އޭނާގެ ކިބައިން ޙައްޤު ގެއްލުނު ގޮތް ދަށުކޯޓުން ބަޔާން ނުކުރާތީ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- މަންމަގެ ކިބައިގައި ޙަޟާނަތުގެ ޝަރުޠުތައް ނެތްނަމަ ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކުރާނެ ފަރާތް ކަނޑައަޅަންވާނީ ޤަވާޢިދުގެ 71 ވަނަ މާއްދާގެ ތަރުތީބަށް އިސްކަންދީގެންނެވެ؛ އެ ތަރުތީބުގައި ބައްޕައަށްވުރެ މަންމަގެ މަންމަ އިސްވެއެވެ. ނަމަވެސް ތަރުތީބަކީ ބަލަންޖެހޭ މުހިންމު ކަމެއް ނަމަވެސް ހަމައެކަނި ބަލަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ހ))
- ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކުރުމުގައި އިސްކަންދޭންޖެހޭ އަސާސީ ކަމަކީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ؛ އެއީ ތަރުތީބުގެ މައްޗަށް އަބަދުވެސް ގަދަވާނެ ކަމެކެވެ. ތަރުތީބުގައި އިސް މީހާއާ ޙަވާލުކޮށްފިނަމަ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އުނިކަމެއް އަންނާނެ ކަމުގެ ޤަރީނާ ހުރިނަމަ އެހެން ފަރާތަކާ ޙަވާލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ޙަޟާނަތަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޙައްޤެއް ނޫން، ޒިންމާތަކެއް އެކުލެވޭ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ؛ ފިޤުހީ ހަމަތަކުން ބަލާއިރުވެސް ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކުރެވޭ މީހާގެ ޙައްޤަށްވުރެ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު އިސްވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ދެނެގަތުމުގައި ކުއްޖާގެ ދީނާއި ޘަޤާފަތާއި، ޢުމުރު (ޚާއްޞަކޮށް ކުޑަ ޢުމުރުގެ ކުދިން މަންމައާ ދުރުނުކުރުން)، ރައްކާތެރިކަމާއި، ބެލުމުގެ ޤާބިލުކަމާއި، ތަޢުލީމާއި ހަމަޖެހިގެން ދިރިއުޅުން ފަދަ ކަންކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ؛ ޅަދަރީންގެ ޙައްޤުތަކާބެހޭ މުޢާހަދާގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ "best interests of the child" ގެ އުޞޫލު މިކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ދެނެގަތުމަށްފަހު ތަރުތީބުގައި އިސް މީހާއާ ނުދީ އެހެން ފަރާތަކާ ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކުރާނަމަ، އެކަން ކުރެވުނީ ކީއްވެގެންކަން ދަށުކޯޓުން ބަޔާންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ؛ މަންމަގެ މަންމައާ ނުދިނީ ކީއްވެކަން ބަޔާން ނުކޮށް ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރާ ޙުކުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ޙުކުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ރ) އާއި (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 41 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- އާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 71 ވަނަ މާއްދާ
- އާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 72 ވަނަ މާއްދާ
- ކޮންވެންޝަން އޮން ދަ ރައިޓްސް އޮފް ދަ ޗައިލްޑް (UNCRC) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ (އަދި 7، 8، 9، 12، 16، 18، 19، 20، 21، 24، 28، 32، 33-36، 37، 40 ވަނަ މާއްދާތައް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް