ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/358
ތަލްޢަތު މުޙައްމަދު ޢަލީ ވ. ޞަފިއްޔާ މުޙައްމަދު މަނިކު، 2018/HC-A/358
Thalathu Mohamed Ali v. Safiyaa Mohamed Maniku 2018/HC-A/358 (2018/HC-A/358, High Court of the Maldives, 5 March 2020)
ތަލްޢަތު މުޙައްމަދު ޢަލީ ވ. ޞަފިއްޔާ މުޙައްމަދު މަނިކު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފެމިލީ ކޯޓުން ކުދިންގެ ޚަރަދަށް މަހަކު 4000/3000/2000 ރުފިޔާ ދައްކަން ކަނޑައަޅައި، މީގެ އިތުރުން އެންމެ ހަގު ކުއްޖާގެ 18 އަހަރު ފުރެންދެން ދިރިއުޅޭ ތަނުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި މަހަކު 12000 ރުފިޔާ ދައްކަން ކަނޑައަޅައި، ކިޔެވުމާއި އަންނައުނާއި ބޭސްފަރުވާއަށް ޚަރަދުކުރަން ބައްޕައަށް އެންގިއެވެ.
ވަރިވުމަށްފަހު ތިން ކުދިން ދިރިއުޅެމުންދަނީ މަންމައާއެކުއެވެ. ކުދިންގެ ޚަރަދާއި ކުދިންނާއެކު ދިރިއުޅޭނެ ތަނެއް ބައްޕަ ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް މަންމަ ފެމިލީ ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ބައްޕަ ކުރިން މާލޭގައި މަހަކު 22,000 ރުފިޔާގެ ކުއްޔަށް ފްލެޓެއް ނަގައިދީފައިވިއެވެ.
ބައްޕަ ބުނީ ރަށުގައި ސްކޫލް ނެތްކަމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ނުހޯދާ، އޭނާގެ މާލީ ޙާލަތަށް ނުބަލައި، ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާ ގޯސްކޮށް މާނަކޮށްގެން 12000 ރުފިޔާގެ ކުލި ކަނޑައެޅި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދަރިންގެ ޚަރަދުގެ ތެރޭގައި، ކުދިންނާއެކު މަންމަ ދިރިއުޅޭ ތަނުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި ކޮންމެ މަހަކު 12000 ރުފިޔާ ބައްޕަ ދައްކަން ފެމިލީ ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ ބައްޕަގެ މާލީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކުރި ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ދަރިން ދިރިއުޅޭނެ ތަނެއް ހަމަޖައްސައިދިނުމަކީ ބައްޕަގެ ޒިންމާއެވެ. ކުރިން 22,000 ރުފިޔާ ދައްކަމުން އައިއިރު މިހާރު ނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ބުނެދީފައި ނުވާތީ، މާލޭގެ ކުލިތަކަށް ބަލާއިރު 12000 ރުފިޔާއަކީ އެކަށީގެންވާ ޢަދަދެކެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ކުދިންގެ ޙަޟާނަތު އަންހެނާއާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާނަމަ، ޙަޟާނަތު އޮތްހައި ހިނދަކު ކާވެނީގެ ގެއިން އެއަންހެނާ ނުރުހުމުގައި ނެރެވޭނީ އުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ފިރިމީހާ ދެއްކުމަށްފަހުގައެވެ. (4 (ށ))
- ދަރިންގެ ޚަރަދުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޚަރަދު ދޭންޖެހޭ ބައްޕަގެ އާމްދަނީއާއި ތަނަވަސްކަމަށް ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. ދިރިއުޅޭނެ ތަނެއް ހަމަޖައްސައިދިނުމުގައި ދެފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދެފަރާތަށް އެންމެ ހަމަހަމަވާ ގޮތެއް ޝަރީޢަތުން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (4 (ށ))
- ދަރިން ދިރިއުޅޭނެ ތަނެއް ދެއްކުމަކީ ނުވަތަ ހޯދައިދިނުމަކީ ނުވަތަ އެފަދަ ތަނެއްގެ ކުލީގެ ޚަރަދު ހޯދައިދިނުމަކީ ބައްޕަގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވާ ކަމެކެވެ. ކުދިންނަށް މަންމައާއެކު ދިރިއުޅެވޭނެ ގޮތެއް ހަމަޖައްސައިދިނުމަކީ ބައްޕަގެ ޒިންމާއެކެވެ. (4 (ނ))
- ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤަކީ ވަކި މީހަކަށް މިލްކުވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤުގެ އެންމެ އިސް ފަރާތަކީ ކުއްޖާގެ މަންމައެވެ. (4 (ނ))
- ބައްޕަ ކުރިން ކުލީގެ ގޮތުގައި އެއަށްވުރެ ބޮޑު ޢަދަދެއް ދައްކަމުން އައިއިރު، އެފަދަ ޚަރަދެއް މިހާރު ނުކުރެވޭނެ ޚަރުދަނާ ސަބަބެއް ބުނެދީފައި ނުވާނަމަ، ބާޒާރުގެ ކުލިތަކަށް ބަލައި އެކަށީގެންވާ ޢަދަދެއް ކުލީގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމަކީ ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (4 (ށ)، (ނ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާ
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް