ޝަހުރާބު ރާޝިދު ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް

4ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2391/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާ ނިންމަވާފައިވަނީ "ދެންފަހެ، އިސްވެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކާއި، ހުށަހެޅިފައިވާ ބަޔާންތަކާއި، ލިޔުންތަކާއި، ކަމާގުޅޭ ޤާނޫނުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަލާއިރު، ގއ.ވިލިނގިލި، ގޮންގަލީއާބާދު، ޝަހުރާބު ރާޝިދުގެ ފަރާތުން، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނެޝަނަލް ސެކިއުރިޓީއަށް ރައްދުވާގޮތަށް، ދިވެހި ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކޮށްފައިވާ މި މައްސަލައިގައި، ޝަހުރާބ ރާޝިދު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ޝަރީޢަތަށް ޘާބިތުވާތީ، ޤާނޫން އާ ޚިލާފަށް ޝަހުރާބ ރާޝިދު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން ޢަދުލުވެރި ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި، 25 ނޮވެމްބަރ 2013 އިން ފެށިގެން 01 )އެކެއް( އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތަށްވާ، 166,646/4 ރ. )އެއްލައްކަ ފަސްދޮޅަސް ހަހާސް ހަސަތޭކަ ސާޅީސްހައެއ ރުފިޔް ހަތަރެއް ލާރި( އާއި މި މުއްދަތުގައި ރަމަޟާން މަހުގެ ޢިނާޔަތުގެ ގޮތުގައާ ޙައްޤުވާ ފައިސާ،ޝަހުރބު ރާޝިދުއަށ ދިނުމަށް ކަނޑައަޅައި، މިފައިސާ ޝަހުރާބު ރާޝިދުއަށް ލިބިދިނުމުގެ ގޮތުން، 30 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 އިން ފެށިގެން، 01 )އެކެއް( މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސިވިލް ކޯޓަށް ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމަށާއި، މޯލްޑިވްސުނެޝަނަލް ޑިފަ ންސް ފޯސްގައި ޝަހުރާބު ރާޝިދާއދާކުރަމުންދިޔަ ލާންސް ކޯޕްރަލްގެ ވަޒީފާ، 30 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 އިން ފެށިގެން 15 )ފަނަރަ( ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަނބުރާ އިޢާދަކޮށްދިނުމަށާއި، 25 ނޮވެމްބަރ 2013 އިން ފެށިގެން

01 )އެކެއް( އަހަރު ދުވަހުގެމުއްދަތު، ޝަހުރާބު ރާޝިދުގެ ޚިދުމަތުގްމުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ގުޅުވައިދިނުމަށް، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނެޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ އަށާއި، ދިވެހި ދައުލަތަށް އަންގައި ޙުކުމްކޮށްފީމެވެ." މިފަދައިންކަނ އ ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުން އެނގެން އޮވެއެވެ.

5ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2391/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާއިސްތިއުނާފ ކުރުމަށް އެދެ ގއ.ވިލިނގިލި/ ގޮންގަލީއާބާދު، ޝަހުރާބު ރާޝިދުގ ފަރާތުނ 04 ) ހަތަރެއް( ނުކުތާ ހުށަހަޅައި އާ ނުކުތް ތަކަ ބެހޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަދައްކާފައިވެއެވެ. އެ ނުކުތތަކކީ؛ .15- ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށްދޭ ޙާލަތުގައި ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށްދެވޭ ފަރާތަށް ގެއްލިގެން ގޮސްފައިވާ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކުގެ ޢަދަދު ކަނޑައެޅުން ލިމިޓްކުރެވޭނ ޤާނޫނެ އުޞޫލުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވާކަމަށް ބަޔާންކޮށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/586 ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވުންކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއާއި .25- ހަމަހަމަކަމުގެ ޙައްޤާއި ތަފާތާ ނުކުރުމުގެ ޙައްޤު އިސްތިއުނާފު ކުރެ ފަރާތަށް ގެއްލޭގޮތަށް، އަދި މައްސަލައާ އެއްފަދަ އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ކޯޓުން ކުރިން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމްތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރައްވައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި 20 ވަނަ މާއްދާއާއި އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/13 )ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު(ގ 5 ވަން މާއްދާގަ )ށ(އ ޚިލާފަށާ މައްސަލް ނިންމާފައިވުނިކަމަށ ބުން ހުށަހެޅ ނުކުތާއާއި .35- ވަޒީފާ އަލުން އަނބުރާ އިޢާދަކޮށްދޭ ޙާލަތުގައި މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް އެކީއެކަށްދިނުމަށް މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރައްވައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ )ރ(އ ޚިލާފަށާ އިސތިއުނާފުކުރެވޭ މައްސަލައިގައި ޙުކުމްކޮށްފައިވުންކަމަށްބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއާއި .45- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާއިންކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ މަސައްކަތްކުރުމާއި އެއް މިންގަނޑަކުން ކުރާ މަސައްކަތާ ވަޒަންކުރެވި އެއް ހަމައަކުން އުޖޫރަ ލިބުމުގެ ޙައްޤު އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ގެއްލިގެންދާ ގޮތަށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވުންކަމަށ ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއެވެ.

6ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2391/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާ ނިމުނާ ގޮތުގު ރ ޕޯޓަށާއި، އެ ޤަޟިއްޔ ނިމުނުގޮތާމެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހޭކަމަށް ބުނެގއ.ވިލިނގިލި/ ގޮންގަލީއާބާދު، ޝަހުރާބު ރާޝިދްގ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފުކުރުމަށ ހުށަހަޅާފައިވެ ނުކުތާތަކަށާއި، އެނުކުތާތަކާއި ގުޅިގެން ދެފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލް ހުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކެ ށާއި، މައްސަލައާއި ގުޅުންހުރި އެންމެހައި ލިޔުންތަކަށް ބަލާއިރު އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ޝަރީޢަތަށް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

7އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތާ ދެމެދު ޚުޞޫމާތެއް އުފެދިފައިވާ ނުކުތާއަކީ، ވަޒީފާއަދާކީރ ފަރާތި ޤާނޫން ޚިލާފަށާ ވިޒްފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާތީވެ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާއަދާކުރި ފަރާތަށް ލިބިދޭންޖެހޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ މިންވަރާ ގުޅޭގޮތުން ފާހަގަކުރި ނުކުތާއެވެ.އެގޮތުން އިސްތިއުނާފް ކުރާ ފަރާތުނ ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށްދޭ ޙާލަތަގައ ވަޒީފި އިޢާދަކޮށްދެވޭ ފަރާތަށް ގެއްލިގެން ގޮސްފައިވާ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކުގެ ޢަދަދު ކަނޑައެޅުން ލިމިޓްކުރެވޭނ ޤާނޫނެ އުޞޫލުތަކެއް ކ ނޑައަޅާފައިވާކަމަށ ބުން ސިވިލް ކޯޓުނާ މައްސަލަ ނިންމުމުގައި ޙު ވާލާދީފައިވ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/586 ޤަޟިއްޔާގައި، ވަޒީފި އަނބުރާ އިޢާދަކޮށްދޭންޖެހޭ ޙާލަތުގައި މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ލިބިދިނުމުގައި ވަކި ލިމިޓޭޝަނެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާކަމަށެވެ.

8އިސްވެ ބުނެވުނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/586 ޤަޟިއްޔެ އަށާ ބަލާއިރު، އ ޤަޟިއްޔާގައި ބަދަލު ނަގައިދިނުމާގުޅޭ ގޮތުން ޤާނޫނ ނަންބަރ 2008/2 )ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ( ގ 29 ވަނަ މާއްދާއަށާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2012/HC-A/280 ޤަޟިއްޔާއަށާއި، ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ މިނިވަން ދިމިޤްރާތީ އެހެނިހެން ބައެއް މުޖާ ތަމަޢުތަކުގައި ބަދަލު ނަގައިދިނުމަގައ ޢަމަލުކުރި އުޞޫލުތަކަށް ޙވާލާދީފައިވެއެވެ.

9އެގޮތުން އެ ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާގޮތުން، ޤާނޫނު ނަންބަރ 2008/2 )ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު( ގެ 29 ވަނި މާއްދާއަށް ބަލާއިރު، ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގައި އެކަށީގެންވާ އަދ ޢަދުލަ ވެރިކަމަށ ޓްރައިބިއުނަލަށް ފެންނަ ޢަދަދެ ކަށް ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅު ދާނެކަން އެނގޭކަމާއި، އަދި މިކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގ ނަންބަރ 2012/HC-A/280 ޤަޟިއްޔާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާކަން އެނގެން އޮންނައިރު، ބަދަލު ނަގައި ދިނުމުގައި ޓްރައިބިއުނަލުނެބަލަނީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ވަޒްފާދޭ ފަރާތުން ޢަމަލުކުރިގޮތުގެ ސަބަބުނަ މުވައްޒަފަށް ލިބުން ގެއްލުމަށްކަމާއި، އެގޮތުން މުވައްޒަފަށް ސީދާގޮތުން ލިބޭ ގެއްލުމަށާއި ވަޒީފާގައި ދެމިހުރިނަމަ ލިބޭނެ މަންފާތަކަށ ރިޢާޔަތްކޮށްކަން އެނގެންއޮތްނަމަވެސް، ބަދަލު ނަގައި ދިނުމުގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުން ވަކިމިންވަރެއް ޙުދޫދާ ކޮށްފައި ނުވެ ކަމަށެވެ. އަދި މީގި އިތުރުން، އިނގިރޭސި ވިލާތާއި އޮސްޓްރޭލިޔީގައ ވަޒު ފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް ރިއާޔަތްކުރުމުގައި، ވަޒީފާއިންވަކިކުރެވުނ ފަރާތަށްލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން އޭނާގެ ފަރާތުން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކަށް ވެސް ރިޢާޔަތްކުރުން ލާޒިމްވާކަމަށާއި، އަދި މުވެ އްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަނާޖެހުނީ، އޭނާގެވެސ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ޙިއްޞި އެއްއޮތްކަމެއްގ ނުވަތެ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އޭނާ ފަހްކޮށދިން ކަމެއްގެ ސަބަބުންކަމަށް، ޓްރައިބިއުނަލަށް ފެނިއްޖެނަމަ، މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން އެކުރިކަމަކާއި އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ގ މިންވަރު ކުޑަކުރެވިދާނެކަނ އެނގޭކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

10މީގެ އިތުރުން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން ނަގައިދޭ ބަދަލަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބު ނ މުވައްޒަފަށް ލިބުނު ގެއްލިން ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލެއްކަން އެނގެން އޮންނައިރު، މިގޮތަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެންމެ ގިނައިން ނަގައިދެވޭނެ މިންގު ނޑެއް ކަނޑިއެޅުމުނ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގައި ހަމަހަމަކަން ޤާއިމުކުރެވޭކަމާއ، މިގޮތުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމ ވަޒީފާއެއް ހޯދުމަށް 01 )އެކެއް( އަހަރުގެ މުއްދަތަކީ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްކަމަށް މި މްއްސަލަ ބެލި ފަނޑިޔާރުންނަށިވެސް ޤަބޫލުކުރެވުން ހިނދު، ބުނެވުނު ޤައުމުތަކުގައި ޢަމަލުކުރާގޮތަށ ރިޢާޔަތްކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވެސް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 01 )އެކެއް( އަހަރުގެ މުސާރައާއި އ ނާޔަތަކީ އެކަށީގެންވާ ޢަދުލް ވެރި މިންވަރެއްކަމަށ އެ ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

11ޕްރިސިޑެންސް 1އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަނ މުވައްޒަފަށް ލިބިދޭ ޤާނޫނީ ޙާއްލު ބަޔާންކޮށްފައިވަނ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނީ މާއްދާގައެވެ. އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނ: " )ހ( މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިންވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތިކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި، ތިރީގައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ނުވަތަ ކަންތައްތަކެއް ކުރުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ." މިފީ ދައިންނެވެ. ދެން އެއަށްފަހު ލިސްޓްކޮށްފައިވަނ 03 ) ތިނެއް(ޙެ އްލެކެވ.

12އެހެންކަމުން، އެ މާއްދާގެ ނައްސުން އެނގިގެންދަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް އެ މުވައްޒަ ފަކަށ 03 )ތިނެއް( ބާވަތެއްގެޙެ އްލު ދަ ނުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާކަމެވެ. އީޙ އްލުތަކަކ: - އެ މުވައްޒަފަކު ކުރިން ހުރި ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުނަ؛ނުވތ - މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އަދާކުރަމުންދިޔަ ބާވަތުގެ ވަޒީފާއެއްގައި، ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ އެހެން ވަޒީފާއެއްގައި ބެހެއްޓުން؛ ނުވަތަ - ބަދަލު ދިނުން ކަން އެނގެއެވެ.

13ޕްރިސިޑެންސް 2ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢަމަލުކުރެވޭ ޤާނޫނެއްގައި ނުވަތަ ޤަވާއިދެއްގައި މުވައްޒަފަކު ވަކެކުރުމުނ އޭނާއަށް ބަދަލް ދޭންޖެހޭ ޙާލަތުގައި، ބަދަލު ދޭންޖަ ހޭނެ މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައިނެ ވެއެވެ. އެކަން ދޫކޮށްލާފައި އޮތީ އެމައްސަލ ބަލާ ކޯޓަށް ނުވަތަ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށެވ. މީގެ އިތުރުންވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން ލ ބ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައި ދިނުމުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން / ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭކަންތައްތަކެއް ދިވެހިރާއްޖޭގ ސޕްރީމު ކޯޓުގް ނަންބަރ 2019/SC-A/36 )މޯލްޑިވްސ އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އޝްފާޤަ ވަހީދު( ޤަޟިއްޔާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.އުގޮތުން، މުވޭ އްޒަފަށް ދެވޭ ބަދަލު ކަނޑައެޅަމުގައި ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތައްކަމަށް ފާހަގކޮށްފައިވަނީ، ބަދަލު ކަނޑު އެޅުމުގައި ބޭއިންޞާފު މުއްސަދިކަމެއް ލިބް ގޮތަށް އަމުރު ކުރުމަކީ އިންޞާފުވެރި ގޮތެއް ނޫންކަމަށާއި، މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި އެހެން ތަނެއި ގ އާ ވަޒީފާއެއް އަދާކޮށްފައިވިނަމ ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކަށް އާމްދަނީއާއް ހޯދާފައިވާނަމަ އެކަމަށް ރ ޢެ ޔަތް ކުރަންވާނކަމަށެވ.

14ޕްރިސިޑެންސް 3ހުށަހެޅިފައި މިވާ މައްސަލައަށް ނަޒަރް ކުރާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް. އެމް.އެން.ޑީއެފް ގައި އަދާކުރަމުންދިޔަ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ 25 ނޮވެންބަރު 2013 ގައި އެނގެން އޮންނަކަމާއި،ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މައްސަލަތެކުގައި ވަޒް ފާއިން ވަކިކުރެވޭ ފަރާތަށް ގްއްލުނ ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތީ ކުރުމަކީ، އެފަރާތުގެ ޒިންމާއަކަށްވާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ފަހުން 05 އަހަރާއި 06 މަސް ފާއިތުވި ފަހުން 03 ޖނޫ 2019 ގައް އެނގެނި އޮތުމުން،ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުންއިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ލިބުނަ ގެއްލުން ކުޑކުރުމަށްޓަކައި އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިނުވާކަން އެނގެއެވެ.

15ޕްރިސިޑެންސް 6އިސްތިއުނާފުކުރެ ފަރާތުން އިފަރާތ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރް މައްސަލުސިވިލް ކޯޓަށެހުށަހްޅުމަށް ދިގަމުއްދަތެއ ހޭދްވެފައިވަންއެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށިސާބިތުކޮށްދެވިފައ ނުވެއެވެ. މ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީގެ ނަންބަރު 1/2013/124-(2)PM )ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ޗިޓް( ޙާލަތުގައްބަދަލު ނަގައިދިނުމަކި ސިވިލް ކޯޓަށްލިބިގެންވާ ބާރެއްކަން އެނގެން އޮތްއިރު، ޤާނޫނުގައިވެސުއަދ ޤަވާޢިދެއްގައިވެސ ބަދަލުދިނުން ހިސާބޮ ކުރުމުގައި ވަކި އުޞޫލެއް ކަނޑައަޅާފައިނުވާކަނ އެނގެން އޮވެއެވެ. އަދި ދިވެހިރާ އްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/586 ޤަޟިއްޔާގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ކަންތައްތަކަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން އެކަށީގެންވާ ބަދަލެއޭނަގައް ދިނުމާގުޅޭ ޤަޟިއްޔާއެއް ކަމުން، އިސްތިއުނފުކުރެވިފައާ މިވާ ޤަޟިއްޔާއަކްވެސް ވަޒީފާއަދާކުރި ފަރާތް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާތީވެ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ވަޒީފި އަދާކުރިފަރާތަށް ލިބާ ދޭންޖެހޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައު ދީފައިވާ ޤަޟިއްޔާއަކަށްވާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/586 ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލައިގައި ބަދަލު ނަގައި ދީފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ކަމަށް ދެކެމެވެ.

16ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ )ށ( ގެ )2( ވަނަ ނަންބަރުގައި ފަނޑިޔާރުން ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި، މައްސަލައާ އެއްފަދަ އެހެން މައްސަލަތަކުގައި އ ކޯޓުން ކުރިން ކޮށްފައިވް ޙުކުމްތަކަށް ރިޢާޔަތެ ކުރަންވާނި ކަމަށުއްއިސްތިއުނާފާކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލަ ނިންމެވުމުގައި ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދީފައިވާ ހަމަހަމަކަން ގެއްލިފައިވްކަމެށާބުނާމިބްވަތުގ އެހެނެ މައްސަލަތައް ނިންމާފައިވެ ކަމަށެ ބުނީ ދިވެހިރާއްޖޭގު ސޕްރީމު ކޯޓުގް ނަންބަރ 2018/SC-A/55 ޤަޟިއްޔާއާއި، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 4664/Cv-C/2018 އަދި 4665/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.

17ޕްރިސިޑެންސް 5އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ފޯމްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިސްވެ ބުނެވުނު ޤަޟިއްޔާތަކަށްވުރ ފަހުނުއެކަމާއ ގުޅިގެނި އުޞޫލުތަކް އ ޤާއިމްކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސޕްރީމު ކޯޓުން ޤަޟިއްޔާތަކެއް ނިންމާފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން މި ކޯޓުގް ކުރިމަތީގައި އޮތް ޢަދުލް ވެރި ބަދަލެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ނުކުތާއަށް ގޮތެއިކަނޑައަޅާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޕްރީމ ކޯޓުން ނިންމާފައްވާ އެފަދަ ޤަޟިއްޔާތަކަށް ރެޢާޔަތ ކުރަންވާނީ ކަމަށް ދެކެމެވެ. މިސާލަކަށް މޯލްޑިވްސް އެއަރ ޕޮޓްސް ކޮމްޕެނީ ވ. އަޝްފާޤު ވަހީދު 36)A/-(2019/SC، މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު އަބްދުއްރަހްމާނ A/49)(2018/SC- އަދި ޢަލީ ވަހީދު ވ. ދައުލަތް A/27)(2019/SC- ފަދަ ޤަޟިއްޔަތަކުގައ ކަނޑައަޅާފައިވި އުސޫލު

18ޕްރިސިޑެންސް 4އެގޮތުން ސޕްރީމު ކޯޓުގް ނަންބަރ 2019/SC-A/36 ޤަޟިއްޔާ )މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑާވ. އަޝްފާޤް ވަޙީދު( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވް ގޮތުން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފަކަށް ގެއްލިފައިވ އެންމެހާ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެކުގައި ނަގައިދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ލާޒިމުކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެފަދް ޙާލަތެއްގައި ނަގައިދޭނެ ޢަދުލަވެރި މިންވަރެއް ކަނޑައަޅާނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ނުވަރަ ޝަރުޢީ ކޯޓކުނ ކަނު ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގ ނަންބަރްޢަލީ ވަހީދު ވ. ދައުލަތް )މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނެޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ( ޤަޟިއްޔާއަކީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައުނުވާ މައްސަލައެއްކަމުން، ވަޒީފި ރުޖޫޢަ ކުރުމާއެކު، ޢަދުލުވެރި ބަދަލު ޙައްޤުވާ ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސޕްރީމު ކޯޓުން ކަނޑައެޅި ޤަޟިއްޔާއެކެވެ.

19އިސްވެ ބަޔާން ކުރެވުނު ޤަޟިއްޔާތަކަށް ބަލާއިރު، މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިންވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާޢީ ޢަދުލޫވެރިކަމާއި، މައުޟ ޢްޢަދުލު ވެރިކަނާޤާއިމީ ކުރެވިފައި ނުވާކަން ސަބިތުވާނަމަ، އަސާސަ ޙާ އްޤު ކަމުގޫއިވ ވަޒީފ އަނބުރާ ރުޖުޢުކޮށްދިނުމުގެ ފަރުވާއާއެކަޢަދުލެ ވެރި ބަދްލެއްގ ގޮތުގައެ އެންމި ގިނަވެގނ 06 )ހައެއް( މަސް ދުވަހުގެ މުސާރައަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/586 ޤަޟިއްޔާއި ނ ކަނޑައް ޅާފައިވާ ޢަދަދަށވުރެނ މަދް ޢަދަދެއްކަމުން، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމުން ލިބެނ އޮތް މަންފާ ބޮޑުކަން ދެކެމެވެ. އަދި މީގް އިތުރުންވެސް، މި މައްސްލައިގައ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގައި ސިވިލް ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާ ކަންކަމަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުންވެސް މިބާވަތުގެ މައޫސަލަތަކުގައ ޢަމަލުކުރި އާ ޞޮލުތަކާ އެއްގޮތްވުގް ތުގެ މަތިން ނިންމާފައިވާ ނިންމމެއްކަނ ފާހަގަކުރެވެއެވެ. 2019/SC-A/27 ޤަޟިއްޔާ މިސާލަކަށް މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ވ. އަސްފާޤު ވަހީދު A/36)-(2019/SC އަދި މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަހްމާނ A/49)(2018/SC- ފަދަ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލު.