ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/586
ޢާއިޝަތު ޢާޠިޔާ ނަޞީރު ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން، 2016/HC-A/586
Aishath Aatiyaa Naseer v. Civil Service Commission 2016/HC-A/586 (2016/HC-A/586, High Court of the Maldives, 25 July 2019)
ޢާއިޝަތު ޢާޠިޔާ ނަޞީރު ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ޝަކުލީ އަދި އިޖުރާއީ ގޮތުން ތަބާވާންޖެހޭ ކަންކަމަށް ތަބާވެފައިވާތީ ވަޒީފާ އަނބުރާ ދިނުމަށާއި މުސާރަ ދިނުމަށް އަންގާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
އަމީނިއްޔާ ސްކޫލްގެ ޕްރިންސިޕަލް، ސްކޫލުން ހިންގި ފަންޑް ރެއިޒިންގ ޙަރަކާތްތަކާއި ފޭސްބުކް ޕޯސްޓްތަކާއި ޕީ.ޓީ.އޭއަށް ދިން މަޢުލޫމާތުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރު ބަދުނާމުވާކަމަށް ބުނެ، ތަޢުލީމީ ވުޒާރާގެ ސިޓީއަކަށް ބިނާކޮށް، ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ނޯޓިސް ނުދީ 13 އެޕްރީލް 2015 ގައި ގަވާއިދުގެ 273 (ށ) ގެ ދަށުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އަމަލު ނުކޮށް ވަކިކުރިކަމަށާއި، 273 (ށ) ގެ ޙާލަތު އުފެދިފައި ނުވާކަމަށާއި، އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށާއި، އެދުނު ހެކިން ނުގެނެސް ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތުގެ ޙައްޤު ގެއްލުނުކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުންޏެވެ. ކޮމިޝަނުން ބުނީ ވުޒާރާގެ ސިޓީތަކުން 273 (ށ) ގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވިކަން ސާބިތުވާކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގަވާއިދު 2014 ގެ 273 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ސްކޫލެއްގެ ޕްރިންސިޕަލް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއި ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯއާއި، ނޫންނަމަ ދެވޭނެ ޤާނޫނީ ފަރުވާއަކީ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުންތޯ ނުވަތަ ބަދަލު ނަގައިދިނުންތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު، 6 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް (155,850 ރުފިޔާ) ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދިނުމަށް ޙުކުމްކުރި
ވަކިކުރި މައިގަނޑު ސަބަބު ސާބިތުވާވަރުގެ ހެއްކެއް ކޮމިޝަނުން ހުށަނާޅައި، ހަމައެކަނި ވުޒާރާގެ ސިޓީއަށް ބިނާކޮށް ވަކިކުރީތީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމް ނުވެއެވެ. ޕްރިންސިޕަލްގެ މަޤާމުގައި އިތުބާރު މުހިއްމުވާތީ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުން މަޞްލަޙަތު ނުވާތީ، 6 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ޢަދުލުވެރި ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 3 ގެ ދަށުން ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާއި ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ބާރު ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
- ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގަވާއިދު 2014 ގެ 273 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމުން ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކާއި މަޤްބޫލު ޙުއްޖަތްތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ފެނުމަކަށް ވާނަމައެވެ؛ ހަމައެކަނި ކޮމިޝަނަށް ފެންނަ ފެނުމެއްގެ މައްޗަށް ވަޒީފާއިން ވަކިނުކުރެވޭނެއެވެ (2016/HC-A/20).
- އެފަދަ ޙާލަތެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާއިރު، ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ފެނުނު ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައެއްތޯއާއި، ވަކިކުރީ ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު، ޝަކުލީ އަދި އިޖުރާއީ ގޮތުން ތަބާވާންޖެހޭ ކަންކަމަށް ތަބާވެ، ބަލަންޖެހޭ ބެލުންތައް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ބެލުމަށްފަހުތޯ ކަށަވަރުކުރަންޖެހެއެވެ.
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބު ސާބިތުވާވަރުގެ ހެއްކެއް ހުށަނާޅައި، ހަމައެކަނި އެހެން އިދާރާއަކުން ފޮނުވި ސިޓީއެއްގައިވާ ބުނުމެއްގެ މައްޗަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާނަމަ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކުރެވިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
- ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ނަމަވެސް، ކުރިން ހުރި ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމަށް ކަނޑައަޅާއިރު، މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމާއި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދެފަރާތަށް އެންމެ މަޞްލަޙަތުހުރި ގޮތެއް ނިންމަންޖެހެއެވެ (2011/HC-A/128)؛ ސްކޫލެއްގެ އިސް މަޤާމުތަކުގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ އިތުބާރު އޮތުން މުހިއްމުވާތީ، އެފަދަ ޙާލަތެއްގައި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޢަދުލުވެރި ބަދަލެއް ދެވިދާނެއެވެ.
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅަނީ އެކަށީގެންވާ އަދި ޢަދުލުވެރި ޢަދަދަކަށް ކަމަށާއި (2012/HC-A/280)، ބަދަލުގެ މަޤްޞަދަކީ ލިބުނު ގެއްލުން ކުޑަކުރުން ކަމުން ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަކީ ވަކިކުރެވުނު ފަރާތުގެ ލާޒިމެކެވެ. ބަދަލުގެ ހަމަހަމަކަމަށްޓަކައި އެންމެ ގިނައިން ނަގައިދެވޭނެ މިންގަނޑެއް (compensation cap) ކަނޑައެޅުން މުހިއްމު ކަމަށާއި، އެ މިންގަނޑަކީ 1 އަހަރުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ކަމަށް ކޯޓުން ޤަބޫލުކުރިއެވެ؛ މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން ވަކިކުރުމަށް ބައިވެރިވި މިންވަރަކަށް ބަދަލު ކުޑަކުރެވިދާނެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރު
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގަވާއިދު 2014 ގެ 273 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ
- Employment Rights Act 1996 (UK), sections 123 and 124
- Fair Work Act 2009 (Australia), section 392
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/20 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/128 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/280 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް