ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/23
ޤާސިމް މޫސާ ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން، 2018/HC-A/23
Qasim Moosa v. Civil Service Commission 2018/HC-A/23 (2018/HC-A/23, High Court of the Maldives, 29 December 2020)
ޤާސިމް މޫސާ ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަކިކުރީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށާއި ބަދަލެއް ނަގައިދޭނެ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން އިއްތިފާޤުން ނިންމިއެވެ.
މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަންގެ ސީނިއަރ އިމިގްރޭޝަން އޮފިސަރެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރި 400,000 ރުފިޔާއަށްވުރެ ގިނަ ފައިސާ ވަގަށް ނެގުމުގައި އޭނާގެ ބައިވެރިވުން އޮތްކަމަށް އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކުން ފެނުމުން، ސިވިލް ސަރވިސް ޤަވާއިދުގެ ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ މާއްދާގެ ދަށުން އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ކުށް ސާބިތުވަނީ ކޯޓުން ޙުކުމްކުރުމުން ކަމަށާއި، ވައްކަމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ނެތްކަމަށާއި، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިންކަމަށާއި، ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި މުވައްޒަފުން ޓްރައިބިއުނަލަށް ހާޒިރުނުކުރިކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނެއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވައްކަމެއްގައި ބައިވެރިވިކަމަށް އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކުން ސާބިތުވުމުން، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ އަދި ޝަރީޢަތުން ކުށް ސާބިތުވުމުގެ ކުރިން ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރެވިފައިވާ ކަމެއްތޯ، އަދި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކި ވަޒަންކޮށްފައިވަނީ ރަނގަޅަށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް
އިދާރީ ފިޔަވަޅުގައި ބަލާ މިންގަނޑަކީ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތް ކަމަށާއި، ސީސީޓީވީ ފޫޓޭޖާއި ސްޓާފުގެ މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކުރި ތަޙްޤީޤަކީ އެކަށީގެންވާ ތަޙްޤީޤެއް ކަމަށާއި، މިއީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވިދާނެ ޙާލަތެއް ކަމުން އިތުރު ފުރުޞަތެއް ދިނުން ލާޒިމް ނުވާތީ، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްގެން ވަކިކޮށްފައިވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ އިތުރުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަކީވެސް ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ މައްޗަށް ހިނގާ ޤާނޫނެކެވެ؛ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު އެކަށީގެން ނުވެ، ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުން އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު ކުރެވޭނެ ކަމެއްކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުފެންނަ ޙާލަތުގައި، ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.4)
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅޭ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ދަޢުވާއެއްގައި ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ މުވައްޒަފެއްގެ އަޚްލާޤު ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ނިންމުމުގައި ތަޠުބީޤުކުރާ ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށް ވާންޖެހޭނީ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ހަމަ ފެންނަ ފެނުމެއްގެ މައްޗަށްއެކަނި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.5)
- ނޯޓިސް ނުދީ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވޭނީ ޢަދުލުވެރި ސަބަބެއް އޮވެގެންނެވެ؛ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ކޮށްފައިވާނަމަ ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވާނަމަ އެފަދަ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ މުވައްޒަފެއްގެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާގެ އިތުބާރު ގެއްލި، މަސްއޫލިއްޔަތު ތެދުވެރިކަމާއެކު އަދާކުރުމަށް ހުރަސް އެޅިފައިވާނަމަ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.5)
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ އާންމު އުޞޫލު ނަމަވެސް، ސިވިލް ސަރވިސް ޤަވާއިދުގެ ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ޙާލަތްތަކުގެ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، މުވައްޒަފު ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ތަނަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެ އިސްތިސްނާ ޙާލަތުގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ވަކިކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.3، 5.6)
- ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭނީ މަދަނީ އަދި އިދާރީ ފިޔަވަޅަށް ކަމެއް ސާބިތުވާން އޮންނަ މިންގަނޑުންނެވެ، އެއީ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައް ވަޒަންކޮށް ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތެވެ؛ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވުމުގެ މިންގަނޑަކީ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ބަލާ މިންގަނޑެވެ؛ ޖިނާއީ ކުށެއް ޝަރީޢަތުން ސާބިތުވެފައި ނުވުމަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ އިދާރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.9)
- ސީސީޓީވީ ފޫޓޭޖާއި ސްޓާފުން ދިން މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކީ، މުވައްޒަފުގެ ބަސް ސީދާ ނަގާފައި ނުވިޔަސް، އިދާރީ ފިޔަވަޅަކަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިފައިވާ ތަޙްޤީޤެކެވެ؛ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވިދާނެ ޙާލަތެއްގައި ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ޖަވާބުދާރީވުމަށް އިތުރު ފުރުޞަތެއް ދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމް ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.10-5.12)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '32' ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާއާ ބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '33' ވަނަ މާއްދާ)
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤަވާއިދު 2014 ގެ ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ޙާލަތްތަކުގެ މާއްދާގެ (ށ) (ލިޔުމުގައި '332' ވަނަ މާއްދާ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ (އިސްތިއުނާފީ މުއްދަތު)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު BA/95/2017/34-197 ސިޓީ
- 2019/SC-A/23
- 2010/HC-A/24
- 2015/SC-A/13
- 2010/HC-A/25
- 2014/SC-A/24
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް