ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/34
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙަައްމަދު އައްވަލް، 2019/HC-S-A/34
Prosecutor General v. Muhaamadhu Aval 2019/HC-S-A/34 (2019/HC-S-A/34, High Court of the Maldives, 13 October 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙަައްމަދު އައްވަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 27 ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމް 5,400 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކޮށް، 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
2016 ވަނަ އަހަރު ރޭގަނޑެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުއްޓުވުމުން، ބަނގުރާ ބޭނުންކުރިކަމަށް ތަޙުޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހެޅީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމް ކަށަވަރުކުރުމަށް: އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ދުސްތޫރީ ޙައްޤުތައް ދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްތޯ ބެލުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ SC/2015/14 ގެ ދަށުން ޙައްދު ޖެހުމުގެ ޙުކުމެއް ނިހާއީ ކުރުމުގެ ކުރިން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގައި، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ސާބިތުކުރުމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ދުސްތޫރީ ޙައްޤުތައް ދީފައިވާކަމާއި، ކަނޑައެޅި ޢުޤޫބާތް ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި (ޤާއިމް)
ދަޢުވާ ސާފުކޮށްދީ، ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު އަންގާފައިވާއިރު އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާކަމާއި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަނުވާތީ ކުށުގެ ދެ ރުކުން ފުރިހަމަވެފައިވާކަމާއި، ޢުޤޫބާތް ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަމުން ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ދަޢުވާ ބަލަން ފަށަންވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، ދަޢުވާގައި ބަޔާންކުރާ ކުށަކީ ކޮބައިކަން އޭނާއަށް ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އަންގައި ބަޔާންކުރުމަށްފަހުގައެވެ. (3(ށ))
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ޅ) އިން ލިބިދޭ ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމާއި ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ޝަރީޢަތުން އަންގާފައިވާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާނަމަ، އެ ޙައްޤުތައް ދީފައިވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (3(ށ))
- އިސްލާމީ ޖިނާއީ ޤާނޫނު ބަޔާންކުރާ ގޮތުން ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ކަމަކީ ބުއިމީހާ އެކަމަށް އިޤްރާރުވުން ނުވަތަ އިޢުތިރާފުވުމެވެ. އަދި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި، ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރެ، ޝަރީޢަތުގައި އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވެ، އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަނުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވުމަށް އެ ފުދެއެވެ. (3(ނ))
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ރުކުންތަކަކީ ބަނގުރާ ބުއިމާއި، ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ. ބޮނީ ބަނގުރާ ނުވަތަ މަސްތުވާ ދިޔާއެއްޗެއްކަން އެ މީހަކަށް އެނގޭނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ. (3(ރ))
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަކީ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޖުނަޙްގެ 3 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެކެވެ. ޝަރީޢަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ކުށަށް އިޢުތިރާފުވެފައިވާނަމަ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އަސާސީ މިންގަނޑުން 1 ދަރަޖަ ދަށްކޮށް، 1005 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޖަލަށްލުމުގެ އަދަބު ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. (3(ބ))
- ބަނގުރާ ބުއިމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށަކަށްވާތީ، ޖަލަށްލުމުގެ ނުވަތަ ޖޫރިމަނާގެ އަދަބާއެކު ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) އާއި 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ޢުޤޫބާތެކެވެ. (3(ބ))
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ގެ (ii) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާ (އަދަބުގެ ތާވަލު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ (ރިޔާސަތު)، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ރިޔާސަތު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް