ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2022/HC-B12/55,56
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު އަކްރަމް، 2022/HC-B12/55,56
Prosecutor General v. Mohamed Akram 2022/HC-B12/55,56 (2022/HC-B12/55,56, High Court of the Maldives, 8 June 2022)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު އަކްރަމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ތަޙްޤީޤު މުއްދަތު 94(ރ) އާ ޚިލާފަށް އިތުރުކޮށް ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުގައި ދަޢުވާ ނުކުރާކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާތީ، ދަޢުވާތައް މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނިންމިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި 8 ޑިސެމްބަރު 2020 ގައި ހައްޔަރުކުރި މީހެއްގެ މައްޗަށް 14 ފެބުރުވަރީ 2021 ގައި ދަޢުވާކުރިއެވެ. ތަޙްޤީޤު މުއްދަތު އިތުރުކުރިކަން ދައްކާ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި ފޯމުތަކުގައި ވަނީ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުގެ ތާރީޚެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ 3 ޖަނަވަރީ 2021 ގައި ފުލުހުން އެދި 5 ޖަނަވަރީ 2021 ގައި މުއްދަތު އިތުރުކުރި ކަމަށާއި ދަޢުވާ ކުރީ މުއްދަތުގައި ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ފުލުހުން އެދުނު ލިޔުން ދަށުކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައި ނުވާކަމަށާއި، ހުށަހެޅި ލިޔުންތައް ފަހުން ތައްޔާރުކުރި ލިޔުންތަކެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތަޙްޤީޤުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރެވިފައިވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ އެއްގޮތަށްތޯ، އަދި ލިޔުންތަކުގެ ތާރީޚުތަކުގައިވާ އޮޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ފާއިތުވެފައިވާކަމަށް ބަލައި ދަޢުވާތައް މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ ރަނގަޅަށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި (އަޣުލަބިއްޔަތުން)
އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔުގައި، ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި ފޯލިއޯ 766 ގެ ލިޔުމުން މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން 15 ދުވަހަށް މުއްދަތު އިތުރުކުރިކަން އެނގޭތީ ތާރީޚުގެ އޮޅުންތަކަކީ ރަނގަޅުކުރެވިދާނެ އައިބުތަކެއްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި، ފުލުހުން ސަބަބު ބަޔާންކޮށް އެދުނު ލިޔުން ނުހުށަހެޅުމުން ދައުލަތަށް ބުރަ އުފުލިފައިނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ 30 ދުވަހުގެ ތަޙްޤީޤު މުއްދަތު (ރ) ގެ ދަށުން އިތުރުކުރެވޭނީ ތުހުމަތަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމުގައިވެފައި، ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަކުރުމަށް މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމަށް ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ހުށަހަޅައިގެން، 30 ދުވަހަށްވުރެ ނުބޮޑުވާ ގޮތަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 19-21)
- ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމާނީ މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުންތަކާއި ލިޔެކިޔުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ؛ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅިކަން ނޭނގޭ ލިޔުމަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އިސްތިއުނާފުގައި ގޮތެއް ނިންމޭނެއެއް ނޫނެވެ، އަދި ލިޔުމެއް އީމެއިލުން ހުށަހެޅިކަމަށް ބުނާނަމަ އެކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 27)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 99 ވަނަ މާއްދާގެ (ތ) ގެ ލަފްޒުގެ ދަށުން ދަޢުވާ ފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހެނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިން ކަން އެނގޭ ލިޔުމެވެ؛ ފުލުހުން މުއްދަތަށް އެދުނު ފޯމު ހުށަހެޅުން ލާޒިމެއް ނޫން ނަމަވެސް، އެ ލިޔުން ހިމެނުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 28-30)
- ހުށަހެޅުނު ލިޔެކިޔުންތައް އެކުއެކީގައި ބަލާއިރު ތަޙްޤީޤުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން މުއްދަތު އިތުރުކުރެވިފައިވާކަން އެނގޭނަމަ، ލިޔުންތަކުގެ ތާރީޚުތަކުގައިވާ އޮޅުންތަކާއި އައިބުތަކަކީ ރަނގަޅުކުރެވިދާނެ އައިބުތަކެއް ކަމަށްވާތީ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރެވޭނެއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 31-32)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު (01-REG-SC-2021) ގެ 99 ވަނަ މާއްދާގެ (ތ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާ އާއި 115 ވަނަ މާއްދާ (ދަޢުވާގެ ޤާނޫނީ އަސާސް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ފިޝަރީޒް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ސީ އެންޑް ސަން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް