ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2023/HC-B12/11
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޢަބްދުލްޙަކީމް، 2023/HC-B12/11
Prosecutor General v. Hussain Abdul Hakeem 2023/HC-B12/11 (2023/HC-B12/11, High Court of the Maldives, 5 April 2023)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޢަބްދުލްޙަކީމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް، ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ މުވާޞަލާތެއް ނުވަތަ މުޢާމަލާތެއް ނުފެންނަކަމަށާއި އޭނާގެ ބަޔާނަށް އެހެން ބަޔާނަކުން ބާރުލިބޭކަމަށް ބުނެ ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ބޭރުގެ ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް ޓްރެފިކްކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވި، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިކަމަށް ބުނެ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވުނު ފަރާތެކެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ބަންދުކުރަންޖެހޭ ޙާލަތު އޮއްވާ، ޙާލަތު ބަދަލުވިގޮތެއް ނުދައްކައި، ހެކި ވަޒަންކުރި ގޮތް ސާފުނުކޮށް ދޫކޮށްލީ ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ބަންދުގައި ބަހައްޓާނެ ވަރުގެ ހެކި ނެތުމުން ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ދޫކޮށްލީ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއް ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ސަބަބު އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ބަންދުން ދޫކުރި އަމުރު ބާޠިލު
ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރީ ހަމައެކަނި ދެފަރާތުން ހުށަހެޅި ކަންކަމަށެވެ؛ ހެކި ހުރުމާއި، ނުރައްކާ ފިލައިނުދިޔުމާއި، ކުރީގެ ރެކޯޑާއި ކުށުގެ ބޮޑުމިނަށް ބަލާއިރު ނިންމުމަށް ވާޞިލުވީ ވާޤިޢާތަކަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ރިޢާޔަތްކޮށްގެންކަން ސާފެއް ނުވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހެނީ ހަމައެކަނި ދެފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމަށް ނޫނެވެ؛ ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 16، 17، 18)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރި މީހެއްކަމަށް ބެލެވި ބަންދުކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ނުރައްކާ ފިލައިދިޔަ ގޮތެއް ނުދައްކާ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޙާލަތު އޮއްވާ އެކަމަށް ނުބަލައި ނިންމި ނިންމުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 21)
- ބަންދުން ދޫކޮށްލާ އަމުރުގައި، ފަނޑިޔާރު ވާޤިޢާތަކަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ރިޢާޔަތްކޮށް އެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވިކަން ސާފުވާންޖެހޭނެއެވެ؛ އެކަން ސާފުނުވާ އަމުރެއް ބާޠިލުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 22، 23)
- ދަޢުވާކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމާއި، ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހުރުމާއި، މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ ކުރީގެ ރެކޯޑު ހުރުމަކީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޙާލަތަށް ބެލުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 21)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '53 ވަނަ މާއްދާ')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) (ލިޔުމުގައި '62 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)') (ދައުލަތުގެ ނުކުތާގައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (ލިޔުމުގައި '13 ވަނަ މާއްދާ' އަދި '313 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)') (ދައުލަތުގެ ނުކުތާގައި)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) (ލިޔުމުގައި '33 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)') (ދައުލަތުގެ ނުކުތާގައި)
- 2022/HC-B12/94 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ފަޟްލޫން މުޙައްމަދު)
- 2023/HC-B12/5 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙަސަން މުނާޒް)
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- އިބްރާހީމް ނާޞިޙް، އަޙްމަދު ނައުޝާދު، ލީނާޒް ޖަމީލު، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް
- ޖަވާބުދާރީވި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- އަޙްމަދު ޔާމީން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް