ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2023/HC-B12/84
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަސްވާނު މުޙައްމަދު، 2023/HC-B12/84
Prosecutor General v. Asvaanu Mohamed 2023/HC-B12/84 (2023/HC-B12/84, High Court of the Maldives, 14 January 2024)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަސްވާނު މުޙައްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތަޙްޤީޤު ބަޔާންތަކުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ނުފެންނަކަމަށާއި ޙާލަތު ބަދަލުވި ކަމެއް ނުފެންނަކަމަށް ބުނެ ޝަރުތުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
2023 ސެޕްޓެންބަރު 04 ގައި ގްރޫޕަކުން ބަޔަކު އައިސް މީހަކަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާދީ މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި، ހާދިސާއިން ގާތްގަނޑަކަށް 3 މަސް ފަހުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައްޔަރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ 17/2010 ގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ހެކިބަޔާންތަކާއި ސީސީޓީވީ ހިމެނޭ ހެކި ހުރިކަމަށެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ތޫނު ހަތިޔާރު ގެންގުޅުނުކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށާއި 3 މަސް ފަހުން ޙާލަތު ބަދަލުވިގޮތް ބަޔާންކޮށްނުދޭކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ގްރޫޕް ހަދައިގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި މީހަކު، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ނެތްކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދުން ދޫކޮށްލީ ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ އެއްގޮތަށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު
ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ތުހުމަތު ހުށަހެޅިފައިވާއިރު، ހެކިބަޔާންތަކުން ބައިވެރިވިގޮތް ދެނެގަނެވޭތީ އެކަށީގެންވާ ތުހުމަތު އޮތްކަމަށާއި، ދަށު ކޯޓު ނިންމުން ތަޙްޤީޤު ބަޔާންތަކަށް އެކަށީގެންވާ ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކަމަށް ބެލިއެވެ؛ ބަންދުގެ ޟަރޫރަތު ވަޒަންކުރަންވާނީ ދަށު ކޯޓުންނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަށު ކޯޓުން ނިންމުން ބިނާކޮށްފައިވަނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ނެތްކަމުގެ މައްޗަށްކަމަށްވެފައި، ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް އޮތްތޯ ދަށު ކޯޓުން ވަޒަންކޮށްފައިނުވާނަމަ، އެކަމުގައި ފުރަތަމައަށް ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 22-23)
- ތަޙްޤީޤުގައި ނެގި ހެކިބަޔާންތަކާއި އަނިޔާލިބުނު ފަރާތުގެ ބަޔާނުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުށުގެ ޢަމަލުގައި ބައިވެރިވިގޮތް ދެނެގަނެވޭނަމަ، ހެކި ޤަރީނާތަކަށް ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލައި އެކަށީގެންވާ ތުހުމަތެއް އޮތްކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ ތަޙްޤީޤު ބަޔާންތަކަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ތުހުމަތު ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 30-31)
- ދަށު ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުގެ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުގައިވާ ކަންކަމާއި މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ޙާލަތުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނަމަ، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަށް އެ މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ވަދެވިދާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2022/SC-A/51). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 32)
- ތަޙްޤީޤަކީ ކުރިއަރަމުންދާ، ޙާލަތު ބަދަލުވަމުންދާ ކަމަކަށްވާތީ، ހާދިސާ ހިނގިތާ ގިނަ ދުވަސްވުމަށްފަހު ލިބޭ ހެކި ޤަރީނާގެ އަލީގައި ބަންދުގައި ބަހައްޓަން އެދުމަކީ ދިމާވެދާނެ ޙާލަތެކެވެ؛ މިފަދަ ޙާލަތުގައި ސާފުކޮށްދޭންޖެހެނީ ޙާލަތު ބަދަލުވިގޮތަށްވުރެ، ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޟަރޫރަތް އޮތްކަމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 34-36)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިކަމަށް ބެލެވޭއިރު، ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޙާލަތެއް މިހާރު ވުޖޫދުވެފައިވޭތޯ ކަނޑައަޅަންވާނީ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާ ކޯޓުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 37)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ތަޙުޤީޤުކުރުމުގައި ފުލުހުން ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރެކްޓިސް ޑައިރެކްޝަން SCPD-02/2022
- 2022/SC-A/51
- 2023/HC-B12/48,49,50
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- އަޙްމަދު އައިމަން ޢަލީ، އާމިނަތު ޝާމާ ނަޞީރު، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ޝަނީޒް ޢަބްދުﷲ، ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ފަނޑިޔާރު ދީބާނާޒް ފަހުމީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް