ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/274
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އާމިނަތު މަމްދޫޙާ، 2018/HC-A/274
Prosecutor General v. Aminath Mamdhoohaa 2018/HC-A/274 (2018/HC-A/274, High Court of the Maldives, 2 June 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އާމިނަތު މަމްދޫޙާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ނުފެންނަކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ނިންމިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކޮށް، ގެންގުޅެ، ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައެއްގައި ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ އެޕާޓްމަންޓް ބަލައިފާސްކުރުމުން ހެރޮއިން ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ތަކެތި (ވަގުތީ ބަރުދަނުގައި 23.805 ގްރާމް) އާއި ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ފެނިފައިވެއެވެ. ފުލުހުން 15 ދުވަހަށް ބަންދު އިތުރުކުރުމަށް އެދުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ)، 59، 60 (ށ)، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާއި، މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމާބެހޭ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއްކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި ގެންގުޅުމާއި ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހަކު ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާތަކާއި ހައިކޯޓުގެ ސާބިތު އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް އަޞްލު މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް އަމުރުކުރި
ކުށުގެ ބާވަތާއި ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ ޢަމަލު ތަކުރާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ ކަމެއްކަމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމެއްކަމުން، ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމުންތަކާއި 60 (ށ) އަށް ބަލާއިރު އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭކަމަށް ހައިކޯޓަށް ފެނުނެވެ. މައްސަލަ މިހާރު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާތީ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް އަޞްލު މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައިވެސް ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫންކަމާއެކު، އެމީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ނަންބަރުތަކުގައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ؛ އެކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (03 (ހ))
- ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް، ކޯޓަށް ހާޒިރުނުވެދާނެކަމަށް، ފިލާފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ ބަންދު ޤާނޫނީތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ހާޒިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ). (03 (ހ))
- މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ މީހަކު ދޫވެފައި ހުރުމަކީ އެ ޢަމަލު ތަކުރާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ ކަމެއްކަމާއި، އެފަދަ މީހަކު މުޖުތަމަޢުގެ ތެރެއަށް ދޫވެދާފަދަ ތަނެއްގައި ބެހެއްޓުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތް ކަމެއްކަމުގައި ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. (03 (ށ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެ ފަދަ ތަނެއްގައެވެ (2012/HC-A/260، 2013/HC-A/35). (03 (ށ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް އޭނާ ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)). (03 (ށ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލަ ދައުލަތުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނީ އަޞްލު މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓުންނެވެ؛ އެކަމަށް ބަލައި ހައިކޯޓުން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް އެ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް އަމުރުކުރެއެވެ. (ޙުކުމް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- 2012/HC-A/260
- 2013/HC-A/35
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް