ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/132
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ޢާމިރު، 2021/HC-A/132
Prosecutor General v. Ali Aamir 2021/HC-A/132 (2021/HC-A/132, High Court of the Maldives, 28 April 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ޢާމިރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސ. މީދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމެއްގެ މައްޗަށް ނިންމީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާއާއި 2019/HC-A/80 ގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ކުރި ދައުވާ ކަމުން ދައުވާތައް ބެލޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށެވެ.
ހަތިޔާރެއް (ދަގަނޑު ބުރިއެއް) ބޭނުންކޮށްގެން މީހަކަށް ނުރައްކާތެރި ހާނިއްކަވާގޮތަށް މާރާމާރީ ހިންގުމާއި އެ މާރާމާރީގައި ބައިވެރިވުމުގެ ތުހުމަތުގައި 4 މީހުންގެ މައްޗަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ދައުވާކުރީ ތަޙްޤީޤުގެ މުއްދަތު 4 ފަހަރު ޖުމްލަ 45 ދުވަހަށް އިތުރުކުރުމަށްފަހުއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ބުނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފަށް ނިންމި ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުން ބުނީ ހައްޔަރުކުރިތާ 57 ދުވަސް ފަހުން ދައުވާކުރި ކަމަށާއި ހަމައެކަނި ބަޔާން އިޞްލާޙުކުރަން 45 ދުވަސް ދިނުމަކީ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދާ ގުޅޭ މުއްދަތެއް ނޫންކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ތަޙްޤީޤުގެ މުއްދަތު (ޖުމްލަ 45 ދުވަސް) އިތުރުކޮށްގެން، ހައްޔަރުކުރިތާ 15 ދުވަސް ފަހަނައަޅައި ކުރި ދައުވާއަކީ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ކުރި، ނުބެލޭނެ ދައުވާއެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، ޤަޟިއްޔާތައް ބެލުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރި
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/12 ގެ އުޞޫލުތަކުގެ ދަށުން މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިފައިވާ ބާރެއް ކަމަށާއި، ހާދިޘާގެ ބާވަތާއި ބައިވެރިންގެ ޢަދަދަށް ބަލާއިރު އިތުރުކުރީ ނުނިޔަތެއްގައި ނޫންކަމަށް ބަލައި ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 5 ން 9 އަށް މާއްދާތަކުގެ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރާ މީހެއްގެ މައްޗަށް 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައުވާކުރުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލާޒިމުވަނީ އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިފައިވާ ޙާލަތުގައެވެ؛ އެނޫން ޙާލަތުގައި ޢަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ އަމަން ރައްކާތެރިކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ އެކަށީގެންވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކަށް މުއްދަތު އިތުރުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6)
- 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ދައުވާކުރުމަށް ނުވަތަ ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތު ދެނެގަތުމަށް ކޯޓުތަކުން ބަލަންޖެހޭނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/12 ޤަޟިއްޔާގައި ޤާއިމުކުރި އުޞޫލުތަކަށެވެ؛ މީގެ ކުރިން ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/80 އަށް ޙަވާލާދިނީ އެ ނުކުތާގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ގޮތެއް ނުނިންމާތީއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- 2021/SC-A/12 ގައިވާ ގޮތުން: ޤާނޫނުގައި މުއްދަތުތައް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ އިންޞާފު އަވަސް މިނެއްގައި ހޯދައިދިނުމަށް ކަމަށާއި މުއްދަތެއް ފަހަނައަޅައި ގޮސް ކުށްވެރިއަކު ވީއްލުމަކީ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދެއް ނޫންކަމާއި، 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައުވާނުކުރެވިއްޖެނަމަ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ދައުވާކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ދޫކޮށްލާފައިވާކަމާއި، އެކަށޭނަ ކުރު މުއްދަތެއް އިތުރުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިފައިވާ މުޠްލަޤު ބާރެއްކަމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ހާދިޘާގެ ބިރުވެރި ނުރައްކާތެރި ބާވަތާއި ބައިވެރިންގެ ޢަދަދަށް ބަލާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ބަޔާން ނެގުމާއި އިޞްލާޙުކުރުމަށް 4 ފަހަރު ޖުމްލަ 45 ދުވަހަށް މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަކީ ނުނިޔަތެއްގައި ކުރި ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ލިބިފައިވާ ބާރުގެ ދަށުން ކުރި ކަމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅި؛ ފަހެ، އެ ދައުވާތައް ނުބެލޭނެ ކަމަށް ނިންމުން ބާޠިލުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- ދަށުކޯޓުން ނުބެލޭނެކަމަށް ނިންމި ޤަޟިއްޔާތައް ބެލުމަށް ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެ ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) އަދި (ރ)، 17 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)، 23 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2، 94 (ށ) އަދި (ބ)، 119، 120 (ހ) އަދި (ނ)، 212 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- 2021/SC-A/12
- 2019/HC-A/80
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް