ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/04
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ޢަލީ، 2019/HC-S-A/04
Prosecutor General v. Ahmed Ali 2019/HC-S-A/04 (2019/HC-S-A/04, High Court of the Maldives, 15 March 2022)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ޢަލީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ދައުލަތުގެ ހެކިތަކުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ކައުންސިލުގެ ބިޑަކަށް ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކުގެ ތެރޭގައި ކައުންސިލުން ދޫކުރި 'މަސައްކަތް ނިންމާފައިވާ ކަމުގެ ލިޔުން' ކަމަށް ދައްކައި ޞައްޙަނޫން ލިޔުންތަކެއް ހުށަހެޅިކަމަށް ބުނެ ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ކައުންސިލުގެ ރައީސް ސޮއި އޭނާގެ ނޫންކަމަށް ދިން ހެކިބަހާއި ޑޮކިއުމަންޓް އެގްޒަމިނޭޝަން ރިޕޯޓަކީ ކާފީ ހެކި ކަމަށާއި ދަށުކޯޓުން އެއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ހުށަހެޅީ ކައުންސިލުން ދޫކުރި ލިޔުންތައް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އެނގިހުރެ ޞައްޙަނޫން ލިޔުމެއްގެ ތެދުކަން ދެއްކުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމީ ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ކާފީ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށްތޯ، އަދި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާ ހުށަހަޅާ ފަރާތުން ޤާނޫނީ ބަހުސް ބަޔާންކޮށްފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ދައުލަތުން ޤާނޫނީ ބަހުސް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވެއެވެ. ތައްގަނޑަކީ ކައުންސިލުގެ ތައްގަނޑު ކަމަށާއި ހުރިހާ މުވައްޒަފުންނަށް ވަދެވޭކަމަށް ދައުލަތުން ބުނާއިރު، ސޮއި ތަފާތުވުން އެކަނި ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ކާފީ ޤަރީނާއެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ބުނާނަމަ، އެ ސަބަބު ޤާނޫނުތަކުގެ މާއްދާތަކާއި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކުގެ އަލީގައި ބަޔާންކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ؛ ޤާނޫނެއްގެ މާއްދާއަކަށް ޙަވާލާދީ ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ނިންމުން ގޯސްކަމަށް ބުނުމުން އެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާނުވެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓު، ޢިމާދު ޔޫސުފް ވ ސީ. އެންޑް ސަން މޯލްޑިވްސް). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8.1)
- ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާކަމަށް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމުން ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާއިން ހުއްދަކުރާ މިންގަނޑަށް ނުވާސިލުވާނެއެވެ؛ އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/87 – 2019/SC-L/91). ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތް ނުކުރީ ކޮން ހެއްކަކަށްކަން ބުނެދީފައި ނުވާއިރު، ދަށުކޯޓުން ހެކި ވަކިވަކިން ތަފްޞީލުކޮށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާނަމަ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ބުނެދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8.1، 8.2)
- ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ކުށް ސާބިތުވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ ގޮތަށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށެވެ. ލިޔުމުގެ ތައްގަނޑާއި ލެޓަރހެޑާއި ފޯމެޓާއި އެހެން ސިފަތައް ޞައްޙަނޫންކަމަށް ހެއްކެއް ނެތި، ލިޔުމުގައިވާ މަސައްކަތްތައް ނުކުރާކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހެއްކެއް ހުށަނާޅައި، ސޮއި ތަފާތުވުން އެކަނި އޮތުމަކީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހަރުދަނާ ކާފީ ޤަރީނާއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9–11)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 310 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 3 އަދި (ނ) ގެ 2
- [2021] SC 09 (ޢިމާދު ޔޫސުފް ވ ސީ. އެންޑް ސަން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/87، 2019/SC-L/88، 2019/SC-L/89، 2019/SC-L/90 އަދި 2019/SC-L/91 (މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު)
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް