ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/395
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އާދަމް ޝަރީފް، 2019/HC-A/395
Prosecutor General v. Adam Shareef 2019/HC-A/395 (2019/HC-A/395, High Court of the Maldives, 18 November 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އާދަމް ޝަރީފް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ވަޒަންކޮށް ފައިސާގެ ޙައްޤުވެރިޔާއަކީ ދަޢުވާކުރި ފަރާތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފައިސާ ޙަވާލުކުރުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
2015 ގައި ފުލުހުން މަގުމަތިން ހުއްޓުވައި ބަލައި ފާސްކޮށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ އަތުގައިހުރި 25,690ރ. ހިފަހައްޓައި، ވަގަށް ނަގާފައިވާ މުދާ ބަލައިގަތުމުގެ ދަޢުވާ (2016/Cr-C/154) ސާބިތުނުވި ނަމަވެސް ފައިސާ އަނބުރާ ނުދިނުމުން، 37 (ހ) ގެ ދަށުން އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ ނިންމުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 36 އާއި 37 ވަނަ މާއްދާއަށާއި ޕްރޮސިކިއުޓްކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ފައިސާގެ ބައެއް އޭނާގެ ނޫންކަން ހެކިތަކުން ސާބިތުވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި މަގުމަތިން ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި ފުލުހުން ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާ ހޯދުމަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރެވޭތޯ، އަދި އެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ފައިސާ ހިފަހައްޓާފައިވަނީ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި ނޫންތީ 37 (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ނުކުރެވޭނެކަމާއި، އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ސިވިލް ކޯޓަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް އެކުއެކީގައި ބާޠިލުކުރިއެވެ؛ ބާކީ ނުކުތާތަކާމެދު ގޮތެއް ނުކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަކީ އެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހިފެހެއްޓި މުދަލެއް ހޯދުމަށް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އެ މުދަލުގެ ވެރިފަރާތަށް ދޭ މާއްދާއެކެވެ. 36 ވަނަ މާއްދާގެ އަކުރުތައް ގުޅިފައިވަނީ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ތަނެއް ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި ހިފަހައްޓާ މުދަލާ ކަމުން، 37 (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރެވޭނީ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާއަކުން ހިފަހައްޓާ މުދަލެއް ހޯދުމަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ތަނެއް ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި ހިފަހައްޓާފައިނުވާ ފައިސާއެއް ހޯދުމަށް 37 (ހ) ގެ ދަށުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާއެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި އެ މާއްދާއާ ޙަވާލާދީ އެފަދަ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ލިބިގެން ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- އެފަދަ މުދަލެއް ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރަންވާނީ ޤާނޫނު އަސާސީގެ 65 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޙައްޤަކާމެދު ދަޢުވާކުރުމަށް އޮންނަ ޢާންމު އުޞޫލުގެ ދަށުން، މަދަނީ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިފައިވާ ކޯޓެއްގައެވެ. މާލޭގައި ނަމަ އެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ސިވިލް ކޯޓަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް އެކުއެކީގައި ބާޠިލުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- އިޚްތިޞާޞް ލިބިފައިވާ ކޯޓުން މައުޟޫޢީ ގޮތުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ނުކުތާތަކާމެދު ދުރާލާ ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އެ ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމަކަށްވާތީ، އިޚްތިޞާޞްގެ ސަބަބުން ޙުކުމް ބާޠިލުކުރާ ޙާލަތުގައި ބާކީ ނުކުތާތަކާމެދު ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ނުކަނޑައަޅައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 36 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނު އަސާސީގެ 65 ވަނަ މާއްދާ
- 2020/HC-A/46
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް