ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/422
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ޒުހައިރު، 2019/HC-A/422
Prosecutor General v. Abdhuﷲ Zuhairu 2019/HC-A/422 (2019/HC-A/422, High Court of the Maldives, 28 November 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ޒުހައިރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފުލުހުންގެ އެދުމަކީ ޤަވާއިދުގެ (ނ) އާ ޚިލާފު އެދުމެއްކަމަށް ބުނެ، ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅެ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގެ މައްސަލަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްއިން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ކޯޓަށް އެދުނެވެ.
ޕީޖީ ބުނީ، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު، ޤަވާއިދު އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ޕީޖީ އިން ވެސް ކޯޓު ހުށަހެޅި ދުވަހު ބަންދަށް އެދިފައިވާކަމަށް ފާހަގަކުރިއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދަޢުވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އެދުމުން އޭނާ ބަންދުން ދޫކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޞައްޙަތޯ، އަދި މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމާމެދު ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ ކޮބައިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލުނުކުރި؛ ޕީޖީ އިން އެދިއްޖެނަމަ ބަންދާމެދު ދަށުކޯޓުން އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅި
ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ބަންދަށް އެދެން ޖެހޭނީ ޕީޖީ ކަމުން، ފުލުހުންގެ އެދުމުގެ މައްޗަށް ބަންދު އިތުރުނުކުރެވޭތީ ދޫކުރުމުގެ އަމުރަށް ބަދަލެއް ނުގެނެވެއެވެ. ނަމަވެސް ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށްވެ ހެކި ހުރުމުން، ޕީޖީ އެދިއްޖެނަމަ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ޖެހޭނެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހާއާމެދު ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް އޭނާ ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އަދި އޭނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. ބަންދު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއް ކަމަށާއި، މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ޢަމަލެއް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުރިހާލަތުގައި އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ ފަރާތެއް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާ މަޖިލިސް ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތުގެ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ކުށެއްގެ ތަޙްޤީޤު ނިމި ދަޢުވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުގައި ބަހައްޓައިދިނުމަށް ކޯޓަށް އެދެންވާނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ދަޢުވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދި، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ މަޖިލީހަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހާޒިރުނުވާނަމަ، އެ އެދުމަކީ ޤަވާއިދުގައިވާ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފު އެދުމެއް ކަމުން، ފުލުހުން ހުށަހަޅައިގެން ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްނުދެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލުމަށް ނެރުނު އަމުރަށް ބަދަލުގެނައުމެއް ނުޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3، ޙުކުމް)
- ނަމަވެސް ޝަރީޢަތުގައި އޮތް މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުގައި ބަހައްޓައިދިނުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ކޯޓަށް އެދިއްޖެނަމަ، ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމުގެ އަލީގައި ދަށުކޯޓުން ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މާއްދާގެ (ޅ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު PDF ގައި ފުށުއަރާފައި)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 'ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާ މަޖިލިސް ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތް' ގެ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު PDF ގައި ފުށުއަރާފައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ (ޕީޖީގެ ނުކުތާގައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ޕީޖީގެ ނުކުތާގައި)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް