ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-N-A/06
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. -، 2019/HC-N-A/06
Prosecutor General v. - 2019/HC-N-A/06 (2019/HC-N-A/06, High Court of the Maldives, 25 June 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. -
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ދަޢުވާ ހުށަހެޅީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 95 ވަނަ މާއްދާގެ 45 ދުވަހުގެ މުއްދަތު (تقادم / limitation) ހަމަވުމަށްފަހު ކަމަށްވާތީ، އެއީ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމަށް އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް 18 ޖޫން 2017 ގައި ހައްޔަރުކޮށް 21 ޖޫން 2017 ގައި ދޫކޮށްލިއެވެ. ކެނެބިސް ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާ ދައުލަތުން 15 އޮގަސްޓް 2017 ގައި ހުށަހެޅުމުން، 83(ހ) ގައިވާ ލިޔުންތައް ނުހުރުމުން 29 އޮގަސްޓް 2017 ގައި ފޯމު އަނބުރާ ފޮނުވިއެވެ. ދައުލަތުން އެ ނިންމުން އިސްތިއުނާފުނުކޮށް 01 ނޮވެމްބަރ 2017 ގައި ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހެޅިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 83 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ ދަޢުވާ އަނބުރާ ފޮނުވީ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، 15 އޮގަސްޓް 2017 ގެ ދަޢުވާ ހުށަހެޅީ 83(ހ) އާ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޓްރާންސިޝަނަލް 45 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ގުނަންވީ ގޮތާއި، ދަޢުވާ ފޯމު އަނބުރާ ފޮނުވުމަށްފަހު އެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު އަލުން ހުށަހެޅި ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
މުއްދަތު ގުނަންވާނީ މާނަކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35(ހ) ގެ clear days ގެ އުޞޫލުން ކަމަށްވާތީ 45 ދުވަސް ހަމަވަނީ 17 އޮގަސްޓް 2017 ގައެވެ. ފުރަތަމަ ފޯމު އަނބުރާ ފޮނުވި ނިންމުން އިސްތިއުނާފުނުކޮށް، އެ މުއްދަތަށްފަހު އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުން ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގައި މުއްދަތު ގުނާނެ ގޮތް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ، އެ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތުތައް ގުނަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ވަކި ޤާނޫނެއްގެ ބޭނުމަށް މުއްދަތު ބަލަންވާނީ އެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ށ))
- މާނަކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ހަމައަކީ ޤާނޫނުގައިވާ ކަމެއް ކުރުމަށް ފުރިހަމަ ދުވަސްތަކެއް (clear days) ލިބޭގޮތަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލެކެވެ. އެހެންކަމުން، 95 ވަނަ މާއްދާގެ 30 ދުވަހާއި 45 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ގުނަންވާނީ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށި ދުވަހާއި މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަސް ނުހިމަނައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ށ))
- ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށީ 02 ޖުލައި 2017 ގައި ކަމަށްވާތީ، 95 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހައްޔަރުކުރެވި ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ އުފުލޭނެ އެންމެ ފަހު ތާރީޚަކީ 17 އޮގަސްޓް 2017 އެވެ. (30 ދުވަހުގެ މުއްދަތު 02 އޮގަސްޓް 2017 އަށް ހަމަވެއެވެ.) (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ށ)، 03(ނ))
- 83 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފުވާތީ ދަޢުވާ ފޯމު އަނބުރާ ފޮނުވާލި ނިންމުން ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުނުކޮށް، 95 ވަނަ މާއްދާގެ މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު ހަމަ އެ ދަޢުވާ ދެވަނަ ފަހަރަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެއީ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ދަޢުވާއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ނ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 95 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 83 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 23/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 148 ވަނަ މާއްދާއާއި 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް