ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/021
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން މޫސާ، 2021/HC-A/021
Prosecutor General v. Hussain Moosa 2021/HC-A/021 (2021/HC-A/021, High Court of the Maldives, 2 February 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން މޫސާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ގަން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދަޢުވާ ޤާނޫނީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހުށަހަޅާފައިނުވާތީ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ބާޠިލްކޮށްފައިވެއެވެ.
މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ގަމު ސިނާޢީ ސަރަޙައްދުގެ ގޯތިތަކުގެ ޞައްޙަނޫން ރަޖިސްޓްރީތައް ހަދައި ވިއްކައިގެން ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި 2013 ގައި ހައްޔަރުކޮށް 30 ޖަނަވަރީ 2014 ގައި ބަންދުން ދޫކޮށްލި މީހެއްގެ މައްޗަށް، ފުލުހުންނާއި އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން ތަޙްޤީޤުކުރުމަށްފަހު ދަޢުވާ އުފުލީ ޑިސެންބަރު 2018 ގައެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާގެ މަފްހޫމާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަމަށާއި، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) ގެ އިސްތިސްނާ ލިބޭތީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާގެ މުއްދަތު ނުހިނގާނެކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށިއިރު ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދިޔަ، ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 45 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ފަހުން ހުށަހެޅި ކޮރަޕްޝަނުގެ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ތަޙްޤީޤަށް ބަންދުކުރުމަށްފަހު ދޫކޮށްލި ފަރާތެއްކަމުން 45 ދުވަހުގެ މުއްދަތު 16 އޮގަސްޓް 2017 ގައި ހަމަވެއެވެ. ފުލުހުންނާއި ކޮމިޝަނަކީ ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާތަކެވެ. ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ލުއި އަދަބުގެ އުޞޫލަކީ އަދަބާބެހޭ ކަމެއްކަމުން ދަޢުވާގެ މުއްދަތަށް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށެއްގެ މައްސަލަ ލަސްނުކޮށް ތަޙްޤީޤުކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ. ދަޢުވާ ކުރަންޖެހޭނަމަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ދަޢުވާ އުފުލަންވާނެއެވެ. އަދި 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަށް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތްކޮށް ނިންމުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، އެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށިއިރު (2 ޖުލައި 2017) ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދިޔަ މައްސަލަތަކުގައި، ތަޙްޤީޤަށް ބަންދުކުރުމަށްފަހު ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ މައްޗަށް ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށިތާ 45 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި (16 އޮގަސްޓް 2017 ގެ ކުރިން) ދަޢުވާ އުފުލަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7، 13)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައިވާ 'ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާ' ގެ މާނައިގައި ޖިނާއީ ކުށް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވާ ކޮންމެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭތީ، ފުލުހުންނާއި އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން ހިމެނެއެވެ. ފުލުހުން ފެށި ތަޙްޤީޤު ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވައިގެން ކުރެވޭ ތަޙްޤީޤަކީ ދެ އިދާރާ ގުޅިގެން ކުރި ތަޙްޤީޤެއްކަމުގައި ބަލަންޖެހޭތީ، 95 ވަނަ މާއްދާގެ މުއްދަތު އެ މައްސަލައަށް ހިނގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9.3، 11)
- ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ދަޢުވާނުކުރާ މައްސަލަތަކުގެ ޝަރީޢަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ޤާނޫނު ހުރަސްއަޅައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 14)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާއަކީ ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ކަނޑައަޅާ މާއްދާއެއް ކަމުން، ލުއި އަދަބަށް ރިޢާޔަތްކުރުމާބެހޭ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) ގައިވާ އިސްތިސްނާއަކީ އަދަބު ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ކަމަކަށްވާތީ، ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ދަޢުވާއެއްގައި 95 ވަނަ މާއްދާގެ މުއްދަތު ނުހިނގާނެކަމަށް އެއަށް ބުރަވެގެން ނުބުނެވޭނެއެވެ. ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ މުއްދަތަށް އިސްތިސްނާއެއް ލިބިދީފައެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 15–17)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 95 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި 'ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާ' މާނަކޮށްފައިވާ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި 18 ވަނަ މާއްދާ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2000 (ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2000 (ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 510 ވަނަ ބާބު އަދި 511 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/325
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް