ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2023/HC-A/217
ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި ވ. ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި، 2023/HC-A/217
Name withheld v. Name withheld 2023/HC-A/217 (2023/HC-A/217, High Court of the Maldives, 30 January 2024)
ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި ވ. ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުއްޖާގެ ބަސް ހޯދުމަށްފަހު ކުއްޖާ ބެލުމުގެ ޒިންމާ މަންމައާ ޙަވާލުކޮށް، ބައްޕަ ބައްދަލުކުރުމަށް ހުރަސް ނާޅަން އަންގައި، ބައްޕަގެ ނުރުހުމުގައި ބޭރަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނީ ހުއްޖަތެއް ނެތްކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ވަރިވި މައިންބަފައިންގެ ފިރިހެން ކުއްޖާ ގެންގުޅެނީ މަންމައެވެ. ކުއްޖާ ގޮވައިގެން ބޭރުގައުމަކަށް ދިއުމަށް ބޭނުންވާ ރަސްމީ ލިޔުމަކަށްޓަކައި، ކުއްޖާ އިޚްތިޔާރުކުރަނީ މަންމަ ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް މަންމަ އެދުނެވެ؛ ބައްޕަ ބޭރަށް ގެންދިއުމަށް އިޢުތިރާޟުކުރިއެވެ.
ބައްޕަ ބުނީ ޝަރުޢީ ބަލަދުވެރިޔާގެ ޙައްޤު ގެއްލޭ ގޮތަށް، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ނުބަލައި ނިންމި ކަމަށާއި ނޭދޭ ފަރުވާއެއް ދިން ކަމަށެވެ. މަންމަ ބުނީ ޙަޟާނާތުގެ އުޞޫލުތައް ނުހިނގާ ކަމަށާއި ދެފަރާތަށް ފުރުޞަތު ދެވުނު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މައިންބަފައިންކުރެ ދަރިފުޅު އިޚްތިޔާރުކުރާ ފަރާތް ކަނޑައަޅާ މައްސަލައެއްގައި، ޝަރުޢީ ބަލަދުވެރިޔާ ކަމަށްވާ ބައްޕަގެ ނުރުހުމުގައި ކުއްޖާ ގޮވައިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދާއިމީގޮތުން ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރުން ހުއްޓުވަން ނުކުރެވޭނެކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތާއި ބައްޕަގެ ޙައްޤާ ޚިލާފަށްތޯ؛ އަދި ނޭދޭ ފަރުވާއެއް ދިނުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި (ތަޙުވީލު)
ބައްޕަ ޝަރުޢީ ބަލަދުވެރިޔާ ވުމަކީ އެކަނި އިޢުތިރާޟުގެ ސަބަބަކަށް ނުވިނަމަވެސް، ދިއުމުގެ މަޤްޞަދާއި މުއްދަތާއި ގައުމު، ކުއްޖާގެ ރައުޔު، އަދި ގުޅުން ދެމެހެއްޓޭނެ ޕްލޭން ދަށުކޯޓުން ކަށަވަރުކޮށްފައި ނުވާތީ، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ބަލައި އަލުން ނިންމުމަށް ތަޙުވީލުކުރިއެވެ. ދެވަނަ ނުކުތާ ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޙަޟާނާތުގެ ޙައްޤާއި ވަކި އުމުރަކަށް ދިއުމުން ބެލެނިވެރިއަކު އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތުގައި ކުއްޖާއަށް ލިބިދޭ ޙައްޤެކެވެ؛ މައިންބަފައިންކުރެ އެކަކަށް ދޭ އިނާމެއް ނުވަތަ އަނެކަކަށް ދޭ އަދަބެއް ނޫނެވެ. ނިންމުމުގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތެވެ.
- ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބައްޕައަކީ ކުއްޖާގެ ޝަރުޢީ ބަލަދުވެރިޔާ ކަމުގައިވުމަކީ، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކުއްޖާގެ ކަންކަމުގައި ގޮތް ނިންމުމުގެ މުޠުލަޤު ޙައްޤެއް ބައްޕައަށް ލިބިދޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށް ބިނާކޮށް ކުއްޖާ އިޚްތިޔާރުކުރާ ބެލެނިވެރިއަކާ އުޅުމުގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ކަނޑައަޅަންވާނީ ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ޢާންމު މިންގަނޑުތަކަށް (ކުއްޖާ ދެކޭގޮތް، ޢާއިލީ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުން، ރައްކާތެރިކަން، ސިއްޙަތު، ތަޢުލީމު ފަދަ) ރިޢާޔަތްކޮށް، ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ ޙާލަތަށް ވަކިން ބަލައިގެންނެވެ. އިޚްތިޔާރީ މައްސަލައެއްގައި އެންމެ އިސް ދައުރު އަދާކުރަނީ ކުއްޖާގެ ބަހެވެ.
- ކުއްޖާ އިޚްތިޔާރުކުރާ ބެލެނިވެރިޔާއަށްވެސް، އަނެއް ބެލެނިވެރިޔާއާ ގުޅުން ގެއްލޭ ގޮތަށް ދާއިމީ ވަޒަނުން ދިގު މުއްދަތަކަށް ކުއްޖާ ގެންދިއުމުގެ މުޠުލަޤު ޙައްޤެއް ނުލިބެއެވެ. އިޚްތިޔާރީ މައްސަލަތަކުގައިވެސް ކުއްޖާއާ މައިންބަފައިންނާއި ތިމާގެ މީހުންނާ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
- ކުއްޖާ ގޮވައިގެން ބޭރުގައުމަކަށް ދާއިމީގޮތުން ބަދަލުވުމަށް ކުރާ އިޢުތިރާޟާމެދު ގޮތް ނިންމާއިރު ބަލަންވާނެއެވެ: ބަދަލުވަނީ އަނެއް ބެލެނިވެރިޔާއާ ގުޅުން ކެނޑުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ނޫންކަން، ކުއްޖާގެ ރައުޔު (ބަދަލުވުމާއި ދުރުވުމާމެދު ވެސް)، ދާން ޖެހޭ ސަބަބު، ޢާއިލީ ގުޅުން ދެމެހެއްޓޭނެ ގޮތްތައް، އިޢުތިރާޟުކުރާ ސަބަބު، އަދި ދުރުމިން ގާތްކުރާނެ ޕްލޭނެއް އޮތްތޯ. މި ކަންކަން ކަށަވަރުނުކޮށް ކުރާ ނިންމުން ތަޙުވީލުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.
- ދަޢުވާގެ ޖަވާބުގައި ޚަޞްމު އުފައްދާ ޚުޞޫމާތަކާމެދު ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމުމަކީ ނޭދޭ ފަރުވާއެއް ދިނުމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ 2013/SC-A/44 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޝަމްޢީލް ރަޝީދު) ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11، 13 (ހ)، 15 އަދި 16 ވަނަ މާއްދާ (PDF ގައިވާ ގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3، 8 (ށ)، (ނ)، (ރ)، 32 އަދި 36 ވަނަ މާއްދާ (PDF ގައިވާ ގޮތަށް)
- ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު (R-99/2022) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ (PDF ގައިވާ ގޮތަށް)
- The United Nations Convention on the Rights of the Child, 1989 ގެ 3، 9 އަދި 12 ވަނަ މާއްދާ (ޙުކުމުގައި އަދަދު ބަދަލުވެފައިވާ ގޮތަށް)
- [2023] SC 11 (ނަން ފޮރުވާފައި ވ. ނަން ފޮރުވާފައި)
- 2013/SC-A/44 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޝަމްޢީލް ރަޝީދު)
- M v M (child: access) [1973] 2 All ER 81
- MacKinnon v. MacKinnon, 191 N.J. 240, 922 A.2d 1252 (2007)
- LK v Director-General, Dept of Community Services
- Secretary, Dept of Family and Community Services v Walkenhorst [2018] FamCA 47
- Foo Kok Soon v Leony Rosalina [1998] 4 CLJ Supp 289
- Amar Kaur Ram Singh v Najar Singh Sagar Singh [1992] 2 CLJ (Rep) 67
- Celvambigai S Thirucelvam v Pandian Subramaniam [2015] 6 CLJ 225
- Chow Sook Pheng v Wong Maun Hoong [2011] 1 LNS 260
- Ling Sui Ching v Chen Kui Siang [2018] AMEJ 1005
- Re B [1984] FLR 648
- ޖަވާބުދާރީވި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- އެމިކަސް ކިއުރިއޭ އެލް.އެލް.ޕީ
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް