ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2022/HC-A/169
(ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި) ވ. (ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި)، 2022/HC-A/169
(Name withheld) v. (Name withheld) 2022/HC-A/169 (2022/HC-A/169, High Court of the Maldives, 5 July 2022)
(ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި) ވ. (ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި)
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފެމިލީ ކޯޓުން ދެފަރާތުގެ ވާހަކަ އަޑުއެހުމަށްފަހު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަން ސާބިތުނުވާތީ ތަފްރީޤު އަމުރު ނުނެރެ، ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރުނެވެ.
އަނބިމީހާ، ފިރިމީހާ ޖިސްމާނީ އަނިޔާއާއި ބިރުދެއްކުމާއި ފާރަލުން ފަދަ ޢަމަލުތައް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކަށާއި ތަފްރީޤު އަމުރަކަށް އެދި ފެމިލީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ފިރިމީހާ ބުނީ ގެވެށި އަނިޔާގެ ޢަމަލެއް ސާބިތުނުވެ، ފޮޓޯއަކަށް ބިނާކޮށް، ހެކިވެރިޔާގެ ހެކިބަސް ނުނަގާ އަމުރު ނެރުނީ ކަމަށެވެ. އަނބިމީހާ ބުނީ އަވަސް އަމުރަކީ ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ބަހަށް ބިނާކޮށް ނެރޭ އަމުރެއް ކަމަށާއި ފޮޓޯއާއި ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓްކުރި ލިޔުން ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ފެމިލީ ކޯޓުން ދެފަރާތުގެ ވާހަކަ އަޑުއަހައިގެން ނެރުނު ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވޭތޯއާއި، ހެކި ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑަށް ވާޞިލުނުވެ އެ އަމުރު ނެރުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރާއި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރުގެ ތަފާތަކީ ކޮބައިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަވަސް އަމުރު ބާޠިލު؛ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރާމެދު އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
އަވަސް އަމުރު ނެރެންވާނީ ex parte ކޮށް ވަގުތުން ކަމަށްވާއިރު، ދަށުކޯޓުން ދެފަރާތް އަޑުއަހައިގެން އަވަސް އަމުރު ނެރުމަކީ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ބަޔާންކުރި ޢަމަލުތައް ހިނގާކަމަށް ބެލެވެން އޮތުމުން، އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރަކާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރު (Protection Order) އަކީ ޢާންމު އުޞޫލުން ދެފަރާތް ޙާޟިރުކޮށް، ދެފަރާތުގެ އަޑުއަހައި، ހުށަހެޅޭ ހެކިތައް ވަޒަންކޮށް، މަދަނީ މައްސަލައެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ހަމައިން ބެލިގެން ނެރޭ، 01 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ނެރެވޭ އަމުރެކެވެ؛ އެހެން ދަޢުވާއެއް އޮތުމަކީ މި އަމުރު ނެރުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ، އަދި އަނިޔާ ފުލުހުންނަށް ނުވަތަ ޞިއްޙީ/އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައި ނެތުމަކީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ބާރުދޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 20، 21)
- ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކީ ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނެރޭ، އެދި ހުށަހެޅުމާއެކު ދާދި އަވަހަށް ނެރެންޖެހޭ އަމުރެކެވެ؛ އެ އަމުރު ނެރުމަށް ދުވަސްތަކެއް ނުވަތަ މަސްތަކެއް ހޭދަވުމަކީ އޭގެ ޠަބީޢަތާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 22، 23)
- ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރެންވާނީ ex parte ކޮށް، މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ވާހަކައަށް އެކަނި ބިނާކޮށް، އަނެއް ފަރާތަށް އެންގުމަކާ ނުލައެވެ؛ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ޢިބާރާތަކީ އަމުރު ނިސްބަތްވާ ފަރާތުގެ އަޑުއެހުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ދޭ ޢިބާރާތެއް ނޫން، އޭނާގެ އަޑު ނާހާ ސަބަބު ބަޔާންކޮށްދޭ ޢިބާރާތެކެވެ؛ ދެފަރާތުގެ ވާހަކަ އަޑުއަހައިގެން ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެ ކަމަށް ބުރަވެވޭނަމަ، ރުޖޫޢަވާންވާނީ ޢާންމު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ އިޖުރާއަތަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 24)
- ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރުމުގައި ހެކިތައް ފުންކޮށް ވަޒަންކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ، އަދި އަނިޔާ އެހެން ފަރާތަކަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވޭތޯ ބަލަން ނުޖެހޭނެއެވެ؛ ސަބަބުވެރި ހަމައަކުން ބަލާއިރު ގެވެށި އަނިޔާގެ ޢަމަލެއް ހިނގާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ޙާލަތެއް އޮތްކަމަށް ނުވަތަ ނުހިނގާ ކަމަށް ބެލުމަށްވުރެ ހިނގާކަމަށް ބެލެވޭނަމަ އަމުރު ނެރެވޭނެއެވެ؛ މަދަނީ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރާ މިންގަނޑަށް ވާޞިލުވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 25)
- ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކީ 03 މަސް ދުވަހަށްވުރެ ދިގު ނޫން ވަގުތީ އަމުރެކެވެ؛ އަމުރު ނިސްބަތްވާ ފަރާތުގެ އަޑުއެހުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވޭނީ އަމުރު ނެރުމަށްފަހު 03 މަސް ހަމަވުމުގެ ކުރިންނެވެ (41 ވަނަ މާއްދާ)، އަދި 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަމުރު ދާއިމީވުމުގެ ކުރިން ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ދެފަރާތް ޙާޟިރުކުރެވޭނީވެސް އަމުރު ނެރުމަށްފަހުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 26–29)
- ދެފަރާތް ޙާޟިރުކޮށް އަޑުއަހައިގެން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ އިޖުރާއަތަށް ރުޖޫޢަވުމަށްފަހު އަވަސް އަމުރެއް ނެރުމަކީ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ ނަމަވެސް ބަޔާންކުރެވުނު ޢަމަލުތަކަކީ ހިނގާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ބޮޑެތި ނުރައްކާތެރި ޢަމަލުތަކެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އަމުރު މުޠްލަޤަށް ބާޠިލުކޮށް ދޫކޮށްނުލައި، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމާމެދު އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 30–39)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 39 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 41 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18، 19، 24، 28، 40 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47، 48 ވަނަ މާއްދާ (ތަފްރީޤް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 81 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/324
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/326
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/23
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް