ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/105
އިހްތިޝާމް ޢަލީ ވ. އާމިނަތު ސައުޝަން، 2017/HC-A/105
Ihthishaam Ali v. Aminath Saushan 2017/HC-A/105 (2017/HC-A/105, High Court of the Maldives, 28 May 2018)
އިހްތިޝާމް ޢަލީ ވ. އާމިނަތު ސައުޝަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފެމިލީ ކޯޓުން އަމުރު އެއް ފަރާތަށް ރައްދުވާ ބައި ބާޠިލުކޮށް، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ރައްދުވާ ބައި ބާޠިލުނުކުރީ، އެ ފަރާތް އަމުރާ ޚިލާފުވިކަމަށްބުނެ ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދާތީއެވެ.
ފެމިލީ ކޯޓުގެ 2595/Fm-C/2015 ޤަޟިއްޔާގެ ދަށުން ނެރުނު ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު (B7/2015/17) ބާޠިލުކުރުމަށް އެދި، އެ އަމުރު ރައްދުވި ދެ ފަރާތުން 3 މަސް ހަމަވުމުގެ ކުރިން ފެމިލީ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ. އަމުރު ނެރުނުއިރު އޮތް ޙާލަތު ބަދަލުވެފައިވާކަމަށާއި، ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ ފައިލްކޮށް ނިމިފައިވާކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ 2014/HC-A/326 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލާއި، ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ، ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ރައްދުވާ ބައި ބާޠިލުކުރަން ނުޖެހޭކަމަށް، އެ އަމުރާ ޚިލާފުވިކަމަށްބުނެ ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދާތީ ފެމިލީ ކޯޓުން ކަނޑައެޅުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގެ އެބައި ބާޠިލު؛ އަވަސް އަމުރު އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ރައްދުވާ ބައިވެސް ބާޠިލު
ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ، ހުށަހެޅި ފަރާތުން ދޫކޮށްލަން އެދުމުން ފައިލްކޮށް ނިމިފައިވާކަން ފުލުހުންގެ ލިޔުމުން އެނގެން އޮތްއިރު، އަދި އެ ލިޔުން ދަށުކޯޓާ ޙިއްސާކޮށްފައިވާއިރު، އެކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދާތީކަމަށް ބަލައި ކަނޑައެޅި އަސާސް ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކީ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ދެމީހުން ކޯޓަށް ޙާޟިރުކުރެވި، ދެމީހުންގެ ވާހަކަ އަޑުއެހުމަށްފަހުގައި ކުރެވޭ އަމުރާ ޚިލާފަށް، މައްސަލަ ހުށަހަޅާ މީހާގެ ވާހަކައިގެ މައްޗަށް އެކަނި ބިނާކޮށް، އެ މައްސަލަ ހުށަހެޅުނުކަން އަނެއް ފަރާތަށް އެންގުމަކާނުލާ ނެރެވޭ އަމުރެކެވެ. (ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 ގެ 37 ވަނަ މާއްދާ) (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ހ))
- މިފަދައިން ނެރެވޭ އަވަސް އަމުރަކީ ވަގުތީ އަމުރެއްކަމާއި، އެ އަމުރު ދެމިއޮންނާނީ 3 (ތިނެއް) މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށްކަމާއި، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ އަމުރާ ގުޅޭގޮތުން އެ އަމުރު ނިސްބަތްވާ ފަރާތުން މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ އެ އަމުރު ދާއިމީ އަމުރަކަށް ބަދަލުވާނެއެވެ. (ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 ގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)) (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ހ))
- ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރެއް ނެރެފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، އެފަދަ އަމުރެއް ނިސްބަތްވާ ފަރާތްތަކަށް ލިބިދެވޭ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރޭގައި، އެ އަމުރު ދާއިމީ އަމުރަކަށްވުމުގެ ކުރިން އެ އަމުރު ނިސްބަތްވާ ފަރާތުގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހަން އެދުމާއި، އެ އަމުރުގައި ހިމެނޭ ޝަރުތުތަކަށް ބަދަލު ގެނައުމަށް ނުވަތަ އަމުރު ބާޠިލުކުރުމަށް އެދުމާއި، އެ އަމުރު ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް އެދުމާއި، އެ އަމުރަށް އިޢުތިރާޟުކުރާކަން އެންގުމުގެ ޙައްޤު ހިމެނެއެވެ. (ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 ގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)) (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށްބުނެ ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ، އެ މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުން ދޫކޮށްލަން އެދުމުން ފައިލްކޮށް ނިމިފައިވާކަން ފުލުހުންގެ ލިޔުމަކުން އެނގެން އޮތްއިރު، އަދި އެ ލިޔުން މައްސަލަ ނިންމުމުގެ ކުރިން ކޯޓާ ޙިއްސާކޮށްފައިވާއިރު، އެކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އެ މައްސަލަ ފުލުހުން ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދާތީކަމަށް ބަލައި، އަމުރު ބާޠިލުކުރާނެތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ކޯޓުން ބިނާކުރި އަސާސް ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ބ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2012 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ބެންޗު
- އިސްފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް