ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
ކުރު ސައިޓޭޝަން
2020/HC-A/137
ދިވެހި
މުޙައްމަދު މޫސާ ވ. ވ. ފެލިދޫ ކައުންސިލް އިދާރާ، 2020/HC-A/137
English
Mohamed Moosa v. v. Felidhoo Council Office 2020/HC-A/137 (2020/HC-A/137, High Court of the Maldives, 19 October 2022)
މުޙައްމަދު މޫސާ ވ. ވ. ފެލިދޫ ކައުންސިލް އިދާރާ
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވާރިޘުންގެ މެދުގައި ބެހުމަށް، ނިޔާވެފައިވާ ބައްޕަގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާކަމަށް ބުނާ ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއްގެ ގެއްލިފައިވާ ރަޖިސްޓްރީ އަލުން ހައްދައިދިނުމަށް ކައުންސިލަށް އަމުރުކުރެވޭނީ ކޮން ހެއްކަކުންތޯ، އަދި ދިގު މުއްދަތަކަށް ދިރިއުޅުމުން މިލްކުވެރިކަން ސާބިތުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުން ނުވަތަ ޤާނޫނުން ލިޔުމެއް އޮތުން ލާޒިމުކުރާ ކަމެއްގައި ހެއްކެއްކަމުގައި ބެލެވޭނީ ހަމަ އެ ލިޔުމެވެ؛ އެ ލިޔުމެއް ނެތުނީ ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ އުޛުރަކުންކަން ސާބިތުވާނަމަ މެނުވީ އޭގެ ބަދަލުގައި އެހެން ހެކި ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިރިއުޅުމަށް ސަރުކާރުން ދޫކުރާ ކޮންމެ ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް ލިބުނު މީހާގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައި އޮންނަންވާނެ ކަމުން، ސަރުކާރުން މީހަކަށް ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް ދީފައިވާކަން ސާބިތުކުރެވޭނީ އެ ގޯއްޗެއް އެމީހެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައި އޮތުމުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަން ސާބިތުކުރެވޭނެ ހަމައެކަނި އަދި މުޠުލަޤު ހެއްކަކީ ބިމުގެ ރަޖިސްޓްރީއެވެ؛ ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ދޫކޮށްފައިވާ ރަސްމީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ މުދަލުގެ މިލްކުވެރިކަން ޔަޤީންކަމާއެކު ހާމަކޮށްދޭ، އެންމެންގެ މައްޗަށް އޮތް ދަލީލެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12-13)
- ގޯއްޗެއް ނުވަތަ ބިމެއް މީހެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާކަން ސާބިތުކުރެވޭ ހަމައެކަނި ދަލީލަކީ އެކަން އަންގައިދޭ ޚާއްޞަ ލިޔުމެވެ؛ ގެއެއްގައި ގިނަ ދުވަހު ދިރިއުޅުމަކީ އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ދަލީލެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 14)
- ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވުމުން ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަމާއި އެ ބިން ބޭނުންކޮށް މަންފާ ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުތައް ލިބެއެވެ. އަތުގެ ވެރިކަމަކީ (possession) އެއްޗެއް މީހެއްގެ މާއްދީ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި އޮތުމެވެ؛ އަތުގެ ވެރިކަން އޮތް މީހަކަށް މިލްކުވެރިކަން އޮތުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 16)
- ރަޖިސްޓްރީ ނެތް ގޯއްޗެއްގައި ގިނަ ދުވަހު ދިރިއުޅުމުން ލިބެނީ އަތުގެ ވެރިކަމެވެ؛ އެއީ އެމީހެއްގެ ނަމަށް ރަޖިސްޓްރީއެއް ހަދައިދޭން ޖެހޭ ޤާނޫނީ ހުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. މީހެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީއެއް ނެތް ކޮންމެ ގޯއްޗަކީ ދައުލަތުގެ މުދަލެއް ކަމުން، ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތި ރަޖިސްޓްރީ ހަދައިދިނުމަށް ކައުންސިލަށް އަމުރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 17-18)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2009/SC-A/14 (ފާޠިމަތު މަނިކެ ވ. މުޙައްމަދު މަނިކު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2010/SC-A/17 (އިބްރާހީމް ޝިޔާރު ވ. ޢަބްދުﷲ ވަޙީދު)
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް · ތާއީދުކުރެއްވީ: ހާތިފް ޙިލްމީ، ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް