ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/38
މުޙައްމަދު ލަޠީފް ވ. އާމިނަތު ޝަޝީ، 2020/HC-A/38
Mohamed Lateef v. Aminath Shashee 2020/HC-A/38 (2020/HC-A/38, High Court of the Maldives, 22 November 2022)
މުޙައްމަދު ލަޠީފް ވ. އާމިނަތު ޝަޝީ
މައިގަނޑު ސުވާލު
އާމިނަތު ޝަޝީގެ ނަމުގައި އެޗް.ޑީ.ސީ އާ ވެފައިވާ ގޯތި ގަތުމުގެ އެއްބަސްވުން މުޙައްމަދު ލަޠީފްއަށް ބަދަލުކުރުމަށް ވެވުނު ކަމަށް ބުނާ އަނގަބަހުން ވެވުނު އެއްބަސްވުމަށް އިންކާރުކުރުމުން، މުއްދައީގެ ޝަފަހީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކޮށް އަދި ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޓްރަސްޓެއް އޮތްތޯ ނުބަލާ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުން ރަނގަޅުތޯ؛ އަދި ގޯތި ވިއްކުމާއި ހިބައާ ވަޞިއްޔަތުގެ މުޢާމަލާތް ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ކުރަންޖެހޭ ޤަވާއިދު މި ދަޢުވާއަށް ތަޠުބީޤުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ކަނޑައެޅުނު ތަރަހައިގެ ތެރެއިން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ އަނގަބަހުން ވެވުނު ކަމަށް ބުނާ އެއްބަސްވުމަކަށްވެ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން އެ އެއްބަސްވުމަށް އިންކާރުކުރާއިރު، އެ އެއްބަސްވުމާއި އޭގެ ދަށުން ހިނގި މުޢާމަލާތް ސާބިތުކުރުމަށް މުއްދައީ ހުށަހަޅާ ޝަފަހީ ހެކިން ޙާޟިރުކޮށް މައްސަލައިގެ ވާގިއާ ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު މެނުވީ ގޮތެއް ކަނޑައެޅިދާނެކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ؛ ޚާއްޞަކޮށް ދަޢުވާއަށް ބާރުދޭ ލިޔުންތައް (ފައިސާ ދެއްކި ކަމާބެހޭ ކުންފުނީގެ ސިޓީ ފަދަ) ހުށަހެޅިފައިވާއިރު، އެއީ ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމެއްކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 17)
- އާއިލީ ގުޅުމާއި ވަޒީފާގެ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން އޮތް އިތުބާރުގެ މައްޗަށް ވެވިފައިވާ، އެއް ފަރާތަކަށް މުޤާބިލެއް ލިބެން ނެތް އެއްބަސްވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ވެފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 18)
- އެހެން ނަމަވެސް، ކޮންޓްރެކްޓެއް ނެތް ޙާލަތުގައިވެސް، އިކުއިޓީގެ ހަމަތަކަށް ބިނާކޮށް ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޓްރަސްޓެއް އޮތްތޯ ދަށު ކޯޓުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެއެވެ؛ އޭގެ ގޮތުން މުއްދައީ ހުށަހަޅާ ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނަގައި، ހެކިބަހާއި ހުށަހެޅުނު ލިޔެކިޔުންތަކުން ދަނެގަނެވޭ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 19)
- ދަޢުވާގައި އެދިފައިވަނީ ގޯތީގެ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ނޫން ނަމަ، ގޯތި ވިއްކުމާއި ހިބައާއި ވަޞިއްޔަތުގެ މުޢާމަލާތްތައް ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ހިންގަންޖެހޭ އުޞޫލު އެ ދަޢުވާއަށް ތަޠުބީޤުނުވެއެވެ؛ އަގު ދައްކާ ނުނިމި ވިއްކާ ފަރާތުގެ ހުއްދައާއެކު ބަދަލުކުރެވިދާނެ ގޯތި ގަތުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެދުމަކީ ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ގޯތީގެ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް އެދުމާ ތަފާތު ޙާލަތެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 20)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު)
- ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް އާއި އާމިނަތު ޝަޝީ އާ ދެމެދު ވެފައިވާ ހުޅުމާލޭން ގޯތި ވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ (ހުއްދައާއެކު މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރެވިދާނެ ކަމުގެ) މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު) ގެ (ހ)
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު · ތާއީދުކުރެއްވީ: ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް