ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016-HC-A/157
މުޙައްމަދު ޙަސަންފުޅު ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން، 2016-HC-A/157
Mohamed Hasanfulhu v. Elections Commission 2016-HC-A/157 (2016-HC-A/157, High Court of the Maldives, 24 July 2019)
މުޙައްމަދު ޙަސަންފުޅު ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ޕްރިންސިޕަލް 15,540 ރުފިޔާ 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ޖޫރިމަނާއަށް ކޮމިޝަނުން ޤަބޫލުކޮށްފައި ނުވާތީއާއި 2013/SC-A/27 އާ ޙާލަތު ތަފާތުވާތީ ޖޫރިމަނާ ނަގައިނުދިން.
2013 ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ އޮފިޝަލުންނަށް ކެއުންބުއިމުގެ ޚިދުމަތްދިން ފަރާތަކުން، 4 އިންވޮއިސްގެ 15,540 ރުފިޔާއާއި، ފަހުން ފޮނުވި ސިޓީގައިވާ ދުވާލަކަށް 20% ގެ ޖޫރިމަނާ 810,310 ރުފިޔާއާއެކު ޖުމްލަ 825,850 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރި. އެއްބަސްވުމުގައި ޖޫރިމަނާއެއް ނުވަތަ ފައިސާ ދައްކާ މުއްދަތެއް ނެތް.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބިލުތަކަށް ކޮމިޝަނުން ސުވާލު ނުއުފައްދާތީ ޖޫރިމަނާ ޤަބޫލުކުރިކަމަށް ބެލެންޖެހޭ ކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓަކީ ވަކި ގޮތަކަށް އޮންނަންޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫންކަމަށާއި، 2013/SC-A/27 އަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށް. ކޮމިޝަނުން ޕްރިންސިޕަލް ޢަދަދަށް އިޤްރާރުވެ، ޖޫރިމަނާއަށް އިންކާރުކުރި.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޚިދުމަތުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ޖޫރިމަނާއެއް ހިމެނިފައި ނެތްއިރު، ޚިދުމަތްދިން ފަރާތުން ފޮނުވި އިންވޮއިސްތަކާއި ސިޓީގައިވާ ދުވާލަކަށް 20% ގެ ޖޫރިމަނާއަށް ޚިދުމަތް ހޯދި ފަރާތުން ޖަވާބު ނުދީ އޮތުމުން އެ ޖޫރިމަނާ ދައްކަން ލާޒިމުވޭތޯ، އަދި ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއްގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދެވޭނީ ކޮން ޙާލަތެއްގައިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއްގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދެވޭނީ ގެއްލުން ވެފައިވާކަމާއި ބަދަލަކީ ގެއްލުމާ އެކަށީގެންވާ މުނާސިބު މިންވަރެއްކަން ސާބިތުވެގެންނެވެ. 15,540 ރުފިޔާގެ ބިލުތަކަށް 825,850 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ހޯދަން އެދުނުއިރު ގެއްލުން ސާބިތުކުރާނެ އެއްވެސް ހެއްކެއް ހުށަނާޅާތީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމްކުރި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖަޒާއީ ޝަރުޠަކީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ އިލްތިޒާމެއް އަދާނުކުރުމުން ނުވަތަ ލަސްކުރުމުން އަނެއް ބައިވެރިޔާއަށް ޙައްޤުވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކުރިއާލައި ކަނޑައަޅާ ޝަރުޠެކެވެ. އެފަދަ ޝަރުޠެއް ކުރުމުގެ ބާރު ބައިވެރިންނަށް ލިބިގެންވީ ނަމަވެސް އެއީ މުޠުލަޤު ބާރެއް ނޫނެވެ. ކޮންޓްރެކްޓުގައި ހިމެނޭ ޝަރުޠުތައް ވާންޖެހޭނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނުގެ ޤަޠުޢީ އަޙްކާމްތަކާ ޚިލާފުނުވާ ޝަރުޠުތަކަކަށެވެ. (ނުކުތާ 4(ށ))
- ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވުމުން ދޭންޖެހޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކަނޑައަޅަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް، ޚިލާފުވުމުން ސީދާ ލިބޭ ގެއްލުމާއި ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިންނަށް ތަޞައްވުރުކުރެވޭ ގެއްލުމަށް ބަލައިގެންނެވެ. ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއްގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ބަދަލަކީ ލިބުނު ގެއްލުމާ އެކަށީގެންވާ މުނާސިބު ބަދަލަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. (ނުކުތާ 4(ށ))
- ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއްގެ ދަށުން ނަގާ ބަދަލަކީ ތަޢައްސުފުކޮށް، ޙަޤީޤީ ގެއްލުމާ ނުބައްދަލު އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށްވުރެ މާބޮޑު ބަދަލަކަށް ވާނަމަ، އެއީ "ލާ ޟަރަރަ ވަލާ ޟިރާރަ" ގެ ޤާޢިދާއާ ޚިލާފު، މީހުންގެ މުދާ ނުޙައްޤުން އަތުލުމެކެވެ. (ނުކުތާ 4(ށ))
- ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއްގެ ދަށުން ފައިސާ ނަގައިދިނުމުގެ ކުރިން، އެ ޝަރުޠު ހިމެނޭ ލިޔުން ޙަޤީޤަތުގައި އަނެއް ފަރާތަށް ރައްދުވެ، އެ ފަރާތުން ސަރީޙަ ބަހުން ނުވަތަ ޟިމްނީކޮށް ޤަބޫލުކޮށްފައިވޭތޯއާއި، ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ގެއްލުމެއް ވެފައިވޭތޯއާއި އޭގެ މިންވަރު ސާބިތުކޮށްދޭ ޙުއްޖަތާއި ޤަރީނާ ހުށަހަޅާފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ނުކުތާ 4(ނ))
- ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ގެއްލުން ވެފައިވާކަމާއި، އެދޭ ޖޫރިމަނާއަކީ ގެއްލުމާ އެކަށީގެންވާ މުނާސިބު ބަދަލެއްކަން ސާބިތުނުކުރެވޭނަމަ ޖޫރިމަނާ ނަގައިދޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ނުކުތާ 4(ނ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- 2015/SC-A/16
- 2015/HC-A/177
- 2013/SC-A/27
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް