ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/03
ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީ ވ. އަޙްމަދު ޢާމިރު، 2016/HC-A/03
Maldivian Rayithunge Paatee v. Ahmed Aamir 2016/HC-A/03 (2016/HC-A/03, High Court of the Maldives, 23 July 2019)
ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީ ވ. އަޙްމަދު ޢާމިރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ބިލު، ޖަޒާއީ ޝަރުޠާއެކު ޟިމްނީ ގޮތުން ބަލައިގެންފައިވާކަމަށް ބަލައި ޖުމްލަ ރ 19,908,176 ދައްކަން ޕާޓީއަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ދަޢުވާކުރި ފަރާތުގެ ދެ ސްޓޫޑިއޯއިން 2007-2009 ގައި ޕާޓީގެ ޙަރަކާތްތައް ވީޑިއޯކޮށް އެޑިޓްކޮށްދީ ސާމާނު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ޕާޓީއަށާއި ޕާޓީގެ ނަމުގައިވާ މީޑިއާ އޮފީހަކަށް ފޮނުވި އިންވޮއިސްތަކުގެ ރ 4,045,550 އާއި ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ރ 16,338,501 ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ޕާޓީން ޤަބޫލުކުރީ ޕާޓީ އޮފީހަށް ފޮނުވި ރ 427,690 ގެ އިންވޮއިސްތައް އެކަންޏެވެ.
ޕާޓީން ބުނީ މީޑިއާ އޮފީހަށް ފޮނުވި އިންވޮއިސްތަކަށް އެއްބަސްވުމެއް ނުވަތަ ހަވާލުކުރިކަން ސާބިތުނުވާ ކަމާއި، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ބަދަލުކުރި ކަމާއި، ދެތަނަކީ ވަކި ދެތަނެއް ކަމާއި، 2013/SC-A/27 އާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ޖަޒާއީ ޝަރުޠު ޟިމްނީކޮށް ބަލައިގަތް ކަމާއި، ހެކިން ހާޒިރުނުކުރި ކަމެވެ. ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ބުނީ މީޑިއާ އޮފީހަކީ ޕާޓީން ބޭނުންކުރި ސިޔާސީ އުކުޅެއް ކަމެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ވީޑިއޯ ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ފޮނުވި އިންވޮއިސްތަކުގެ ފައިސާއަށް (ޕާޓީގެ ނަން ހިމެނޭ މީޑިއާ އޮފީހަކަށް ފޮނުވި އިންވޮއިސްތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް) ޕާޓީ ޒިންމާވާންޖެހޭތޯ، އަދި އިންވޮއިސްތަކުގައިވާ ޖަޒާއީ ޝަރުޠާ އެއްގޮތަށް ޖޫރިމަނާ ނަގައިދޭންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި: ޕްރިންސިޕަލް ރ 4,045,550 ޤާއިމްކޮށް، ޖޫރިމަނާ ނަގައިދިން ބައި ބާޠިލު
ހެކިބަހުން ޚިދުމަތްތައް ޕާޓީން އެދިގެން ދިން ކަމާއި، ފައިސާ ހޯދުމަށް ފޮނުވި ސިޓީއަށް ޕާޓީން އިންކާރުނުކުރި ކަމާއި، ދަޢުވާގެ ކުރިން އިންވޮއިސްތަކަށް އިންކާރުކުރިކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތުމުން ޕްރިންސިޕަލް ސާބިތުވިއެވެ. ކުރީގެ ބިލުތަކަށް ޖޫރިމަނާ ނުނަގާ ޢަމަލުކުރުމުން އެއީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ލުޔެއް ކަމަށް ބަލައި، ޖޫރިމަނާ ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކޮންޓްރެކްޓަކީ ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ނުވަތަ ބާރުދޭ އެއްބަސްވުމެއް ކަމާއި، ވަކިގޮތަކަށް އޮތުން ލާޒިމް ނުވާއިރު، ހުށަހެޅުމެއް ޤަބޫލުކުރުމުން ކޮންޓްރެކްޓެއް ކުރެވޭނެއެވެ؛ ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދު ލިޔުމުން، ޢަމަލުކުރާ ގޮތުން ނުވަތަ އަނގަބަހުން ކޮންޓްރެކްޓެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. އެ ފަރާތުން އެދިގެން ދިން ޚިދުމަތްތަކަށް ފޮނުވި ބައެއް އިންވޮއިސްތައް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ޤަބޫލުކުރުމަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ޚިދުމަތް ހޯދުމާބެހޭ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަން ދައްކާ ކަމެކެވެ. (3-ށ)
- ފައިސާ ހޯދުމަށް ފޮނުވި ސިޓީއަށް އިންކާރުނުކޮށް، އިންވޮއިސްތައް ޤަބޫލުނުކުރާކަން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ނޭންގުމާއި، ޚިދުމަތް ދީފައިވާކަމަށް ހެކިން ހެކިދިނުމުން، ބިލް ފޮނުވި ތަނުގެ ނަމަށް ނުބަލައި، ޚިދުމަތް އެދުނު ފަރާތަކީ ބިލަށް ޒިންމާވާ ފަރާތް ކަމުގައި މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވެއެވެ. (3-ށ، 3-ބ)
- ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ހިމަނާ ޝަރުޠުތައް ވާންޖެހޭނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނުގެ ޤަޠުޢީ އަޙްކާމްތަކާ ޚިލާފުނުވާ ޝަރުޠުތަކަކަށެވެ؛ ޝަރުޠު ޖަޒާއީއެއްގެ ދަށުން ނަގާ ބަދަލަކީ ލިބޭ ގެއްލުމާ އެކަށީގެންވާ މުނާސިބު ބަދަލަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. ތަޢައްސުފުވެ ގެއްލުމާ ނުބައްދަލު، މާބޮޑު ބަދަލެއް ނެގުމަކީ 'ލާ ޟަރަރަ ވަލާ ޟިރާރަ' ގެ ޤާޢިދާއާ ޚިލާފު، ނުޙައްޤުން މުދާ އަތުލުމެވެ. (3-ރ)
- ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވުމުން ބަދަލު ދޭންޖެހޭނީ ސީދާ ނުވަތަ ޙަޤީޤީ ގެއްލުމަށާއި، ޚިލާފުވުމުން ލިބިދާނެކަމަށް ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިންނަށް އެނގިފައިވާ ނުވަތަ ތަޞައްވުރުކުރެވޭ ގެއްލުމަށެވެ. (3-ރ)
- އިންވޮއިސްތަކުގައި ޖޫރިމަނާ ނަގާނެކަމަށް ބުނެފައިވީނަމަވެސް، ކުރީގެ އިންވޮއިސްތަކަށް ޖޫރިމަނާ ނުނަގާ ދެފަރާތުން ޢަމަލުކުރަމުން އައިނަމަ، އެއީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަދަ ލުޔެއް ކަމުގައި ބެލެވޭތީ، އެ ޢަމަލުކުރަމުން އައި ގޮތާ ޚިލާފަށް ޖޫރިމަނާ ނަގައިދިނުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (3-ރ)
- ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަދަނީ ޚުޞޫމަތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމާއި، ދަފްޢެއް ކުރާ ފަރާތަކީ އެ ދަފްޢު ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ފަރާތެވެ؛ މަދަނީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންވަރު (balance of probability) އެވެ. (3-ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (ޙުކުމުގައި ލިޔެވިފައިވާ ގޮތަށް)
- ޙަދީޘް: 'ލާ ޟަރަރަ ވަލާ ޟިރާރަ'
- 2015/SC-A/16
- 2015/HC-A/177
- 2010/SC-A/02
- 2011/HC-A/192
- 2013/SC-A/27
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު (ރިޔާސަތު)، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
- ރިޔާސަތު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް