ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/494
މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވ. ސިއްތި، 2019/HC-A/494
Ministry of Housing and Infrastructure v. Sithi 2019/HC-A/494 (2019/HC-A/494, High Court of the Maldives, 21 March 2021)
މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވ. ސިއްތި
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އެހެން ފަރާތްތަކަށް ޙަވާލުކުރި އުޞޫލުން 8 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހައުސިންގ ޔުނިޓެއް ޙަވާލުކުރުމަށް މިނިސްޓްރީއަށާއި ދައުލަތަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ދ.ވާނީ ރައްޔިތުން ދ.ކުޑަހުވަދޫއަށް ބަދަލުކުރުމުގައި ހައުސިންގ ޔުނިޓް ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ލިސްޓަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ގޯތި އިތުރުކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުގެ C/2016-Cv/357 ޤަޟިއްޔާއިން ޙުކުމްކުރުމުން ލިސްޓުގެ 52 ވަނައަށް ނަން ހިމެނުނެވެ. 53 ޔުނިޓުގެ ތެރެއިން 50 ފަރާތަކަށް ޔުނިޓް ދިނުމަށްފަހު އޭނާއަށް ޔުނިޓެއް ނުދިނެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ކެރިފޯރުންތެރިކަމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާއި A/273-HC/2012 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، 8 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޔުނިޓެއް ދިނުމަށް އެންގުމަކީ އޭގާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ނިމުނު ޙުކުމަކުން ހައުސިންގ ޔުނިޓް ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ލިސްޓަށް ނަން އިތުރުކުރެވުނު ފަރާތަކަށް ހައުސިންގ ޔުނިޓެއް ޙަވާލުކުރުމަށް ދައުލަތަށް އެންގުމަކީ، ހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން ދައުލަތުގެ ކެރިފޯރުންތެރިކަމާ ގުޅިފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ލިސްޓަށް ނަން އިތުރުވީ ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުނުކުރާ ނިމުނު ޙުކުމަކުންކަމާއި، ލިސްޓުގެ އެހެން މީހުންނާ ތަފާތެއް ނެތްކަމާއި، ބާކީ 3 ޔުނިޓް ހުރިކަން ދައުލަތުން އިޢުތިރާފުވާތީ، ދައުލަތުގެ ނުކުތާއަކީ ބަލައިގަނެވޭ ނުކުތާއެއް ނޫން ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދައުލަތުން ނުވަތަ ގުޅުން ހުރި އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފުނުކުރާ ޙުކުމަކީ ކަނޑައެޅިނިޔާގެ ބާރު ލިބިފައިވާ، އެ މައްޗަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނެ ނިންމުމެކެވެ؛ އެ ޙުކުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބުތައް ފަހުގެ މައްސަލައެއްގައި ތަކުރާރުކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6)
- ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ނިމުނު ޙުކުމަކުން ލިސްޓަށް ނަން އިތުރުކުރެވުނު ފަރާތަކާއި އެ ލިސްޓުގައިވާ އެހެން ފަރާތްތަކާ ދެމެދު ހައުސިންގ ޔުނިޓް ދިނުމުގައި ނުވަތަ ރަޖިސްޓްރީކޮށްދިނުމުގައި ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ލިސްޓުގައިވާ ފަރާތްތަކަށް ދިނުމަށްފަހު ހައުސިންގ ޔުނިޓް ބާކީ ހުރިކަން ދައުލަތުން އިޢުތިރާފުވާއިރު، ބަޖެޓް ދަތިކަމާއި ދައުލަތުގެ ކެރިފޯރުންތެރިކަމާ ގުޅުވައި ދައްކާ ވާހަކަތަކަކީ ބަލައިގަނެވޭ ވާހަކަތަކެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބެލެވޭނެ ހަމައެއް އޮތް ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8-10)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
- ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/2016-Cv/357 ޤަޟިއްޔާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/273-HC/2012 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް · ތާއީދުކުރެއްވީ: އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް