ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/277
މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވ. ޢަބްދުލްޤާދިރު ޔޫސުފް، 2017/HC-A/277
Ministry of Housing and Infrastructure v. Abdhulqaadhiru Yoosuf 2017/HC-A/277 (2017/HC-A/277, High Court of the Maldives, 6 August 2019)
މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވ. ޢަބްދުލްޤާދިރު ޔޫސުފް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ލ. ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، 2009 ގައި ބެލިއިރު އޮތް ޙާލަތަށް ބަލައި ދެ ގެ ލިބުމުގެ ޝަރުޠުތައް ހަމަވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އިތުރު ގެއެއް ޙަވާލުކުރުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ސުނާމީ ކާރިޘާއާ ގުޅިގެން ލ. ގަމަށް ބަދަލުވި އާއިލާއަކަށް ފްރެންޗް ރެޑްކްރޮސްއިން އެޅި ގެތަކުން އެއް ގެ ލިބުމުން، ދެ ގެ ލިބުމުގެ ޝަރުޠުތައް ހަމަވާކަމަށް ބުނެ ދެވަނަ ގެ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ކުރީގެ ޙުކުމް 2013/HC-A/131 އިން ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަކީ ރެޑްކްރޮސްގެ "ގެ ލިބޭ މީހުން ފާހަގަކުރުމަށް ގެންގުޅޭ މިންގަނޑު" ގައިވާ ޝަރުޠުތަކާ ޚިލާފު ޙުކުމެއްކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސުނާމީ ކާރިޘާއާ ގުޅިގެން ރެޑްކްރޮސްއިން އެޅި ގެތަކުން ދެވަނަ ގެއެއް ހޯދުމުގެ ދަޢުވާގައި، ގެ ދޫކުރުމުގެ މިންގަނޑުތަކުގައިވާ ޝަރުޠުތައް ހަމަވާކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ކާކުތޯއާއި، މިއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ އަސާސީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމުގެ ޤާނޫނީ ޙައްޤެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެ މައްސަލައެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
މިއީ ޤުދުރަތީ ކާރިޘާއަކާ ގުޅިގެން ދިން އެހީއެއްކަމުން އަސާސީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ބަދަލުގެ ޙައްޤެއް ނޫންކަމާއި، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އޮތްކަމާއި، ކައިވެނިކޮށްގެން އަމިއްލަ ގެދޮރުގައި އުޅޭ ފަރާތްތައް ގުނަންޖެހޭ ސަބަބު ސާބިތުނުކުރާތީ ޝަރުޠު ހަމަވާކަމަށް ބުރަނުވެވޭކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުނާމީ ކާރިޘާއަކީ ސަރުކާރުގެ އިހުމާލުން ނުވަތަ އިންސާނަކު ކުޅަ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ކާރިޘާއެއް ނޫން، މުޅި މުޖުތަމަޢަށް ކުރިމަތިވި ޤުދުރަތީ ކާރިޘާއެއް ކަމުން، އެފަދަ ކާރިޘާއަކާ ގުޅިގެން ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަދަލު ލިބިދޭންޖެހޭ ޙައްޤެއްގެ ގޮތުގައި ދަޢުވާކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ށ)
- ކާރިޘާގައި ޙާލުގައި ޖެހުނު ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހިންގި ހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫޢެއްގެ މައްސަލަތައް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަސާސީ ޙައްޤެއް ލިބިގަތުމުގެ ބީދައިން ފައިޞަލާ ނުކުރެވޭނެއެވެ. ފައިޞަލާކުރަންވާނީ އެ މަޝްރޫޢުގެ ދާއިރާގެ ތެރެއިންނެވެ. ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމުގެ ދާއިރާއަށް އެ ފުޅާކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. (ށ، ނ)
- އަސާސީ ޙައްޤަކާ ގުޅިފައިނުވާ މިފަދަ މައްސަލައެއްގައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)ގައިވާ އުޞޫލު ނުހިނގާނެއެވެ. ގެ ދޫކުރުމުގެ މިންގަނޑުތަކުގައިވާ ޝަރުޠުތައް ހަމަވާކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރައަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ. (ނ)
- ހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ގެ ދޫކުރުމުގެ މިންގަނޑުގައި މީހުން ގުނަންވާނީ އެ މިންގަނޑުގައިވާ ގޮތަށް، މަޢުލޫމާތު ނެގި ތާރީޚުގައި އޮތް ޙާލަތަށް ބަލައި، ކައިވެނިކޮށްގެން އަމިއްލަ ގެދޮރުގައި އުޅޭ ފަރާތްތަކާއި އެމީހުންގެ ދަރިން އިސްތިސްނާކޮށެވެ. ގޭގެ ރަޖިސްޓްރީގައި ހިމެނުނަސް އެ ފަރާތްތައް ގުނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދީފައި ނުވާނަމަ، ޝަރުޠު ހަމަވާކަމަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ މިންގަނޑުތަކާ ޚިލާފު ޙުކުމެކެވެ. (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ރެޑް ކްރޮސް އެންޑް ރެޑް ކްރެސެންޓް މޫވްމަންޓްގެ "ގެ ލިބޭ މީހުން ފާހަގަކުރުމަށް ގެންގުޅޭ މިންގަނޑު" (29 އޮކްޓޯބަރ 2006)
- އެފް.އާރު.ސީގެ އެހީގައި ލ. ގަމުގައި ޢިމާރާތްކޮށްފައިވާ ގެތައް ދޫކުރުމުގައި 02 ގެ ދޫކުރުމުގައި ބަލާ މިންގަނޑު
- 2013/HC-A/131
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޢަލީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް