ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/384
މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން ވ. މުޙައްމަދު ތައުފީޤު، 2017/HC-A/384
Ministry of Education v. Mohamed Thaufeeq 2017/HC-A/384 (2017/HC-A/384, High Court of the Maldives, 30 November 2020)
މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން ވ. މުޙައްމަދު ތައުފީޤު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުމަށް ޙުރުމަތްތެރިވެ ބާކީ މުއްދަތަށް ކެންޓީން ހިންގުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށް މިނިސްޓްރީއަށް އަމުރުކުރިއެވެ. 35.5 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ސާބިތުނުވާތީ ނަގައި ނުދިނެވެ.
ސެންޓަރ ފޮރ ހަޔަރ ސެކަންޑަރީ އެޑިއުކޭޝަނާއި ރައްދުވި ފަރާތާ ދެމެދު 10 އަހަރަށް ސްކޫލް ކެންޓީން ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ވިއެވެ. ސަރުކާރުން އެނެކްސް ޢިމާރާތް ވިލާ އެޑިއުކޭޝަން ސަރވިސަސްއާ ޙަވާލުކުރުމުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވުނެވެ. ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ރައްދުވި ފަރާތުގެ ކުންފުނިން 700,000 ރުފިޔާގެ ބަދަލު ލިބިގެން ތަން ވިލާ ކޮލެޖާ ޙަވާލުކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވިއެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ތަންފީޛު ނުކުރެވޭނެ އަމުރެއް ކުރުމަކީ 2010/SC-RU/01 އާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ރައްދުވި ފަރާތުން ވިލާ ކޮލެޖާ ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ފޮރުވައިގެން ނާޖާއިޒު މަންފާއެއް ހޯދަން މަސައްކަތްކުރިކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތެއްގެ ދަށުން ކެންޓީން ހުރި ޢިމާރާތް އެހެން ފަރާތަކާ ޙަވާލުކުރުމުން ކެންޓީން ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރެވެން ނެތްވިއިރު، އެއްބަސްވުމަށް ޙުރުމަތްތެރިވެ ބާކީ މުއްދަތަށް ކެންޓީން ހިންގަން ދިނުމަށް ދަށުކޯޓުން އަމުރުކުރުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި (އެއްބަސްވުމަށް ޙުރުމަތްތެރިވެ ކެންޓީން ހިންގަން ދިނުމަށް ކުރި އަމުރު ބާޠިލު)
ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ތަން އެހެން ފަރާތަކާ ޙަވާލުކުރުމުން އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރެވެން ނެތުމުން ކޮންޓްރެކްޓް ނިމުމަކަށް އައިކަމާއި، ރައްދުވި ފަރާތް އަމިއްލަ ރުހުމުގައި ބަދަލު ލިބިގެން ތަން ޙަވާލުކޮށްފައިވާތީ، ތަންފީޛުނުކުރެވޭ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވުނެވެ. ނުޙައްޤު މަންފާއާބެހޭ ދައުލަތުގެ ނުކުތާއާ ސަރުކާރުގެ ޢަމަލު ދިމާނުވާކަމަށްވެސް ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާޠިލުކުރެވޭނެ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިނުވެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވީނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތަށް ކުރެވޭނެ ކަމަކަށް ނުވާ ޙާލަތެއްގައި، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އަމުރުކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5، 15، 17)
- އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކު ޚިލާފުވުމެއް ނެތި އަދި އޭނާގެ ކުށަކާ ނުލައި ދިމާވާ ޙާލަތަކާ ގުޅިގެން އޭނާގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ކަމެއް ކުރެވެން ނެތުމަކީ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އަންނަ ޙާލަތެކެވެ؛ އެއީ އެއްބަސްވުމުގެ މުހިއްމު ބަޔަކަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނަ ޙާލަތަކަށް ވާން ޖެހޭނެއެވެ (ފްރަސްޓްރޭޝަންގެ އުޞޫލު - 2013/SC-A/34). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިން ހީނުކުރާ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން ނުވަތަ ޤާނޫނެއް ހިންގުމުގެ ސަބަބުން ލާޒިމުކުރާ ކަމެއް ކުރުމަކީ ވެވެން ނެތް ކަމަކަށް ވެއްޖެނަމަ، ކޮންޓްރެކްޓް ނިމުމަކަށް ދިޔައީ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތެއްގެ ދަށުން ޢިމާރާތް އެހެން ފަރާތަކާ ޙަވާލުކުރުމުން ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތަށް އެތަނުގެ މައްޗަށް އޮތް ބާރާއި ޙައްޤުތައް ނިމިއްޖެނަމަ، އެތަނާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ އެފަރާތަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10-11)
- ޝަރީޢަތުން އިއްވޭ ޙުކުމަކީ ދެބަސްވުމަށް ނިމުމެއް ގެނެސްދޭ ނިންމުމަކަށް ވާން ޖެހޭނެއެވެ؛ ތަންފީޛުކުރެވެން ނެތް ގޮތަކަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-RU/01 ރޫލިންގއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 15)
- ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް އަމިއްލަ ރުހުމުގައި ބަދަލު ލިބިގެން ތަން އެހެން ފަރާތަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާކަން ސާބިތުވާއިރު، އެތަން ހިންގުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށް އަމުރުކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 13، 16-17)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ކޮންޓްރެކްޓް ފުރިހަމަވުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) (ލިޔުމުގައި '33 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދު ބަދަލުވެފައި - 21 ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ހީވޭ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުމާއި އަލުން ހުށަހެޅުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) (ލިޔުމުގައި '11 ވަނަ މާއްދާ')
- 2013/SC-A/34
- 2010/SC-RU/01
- 2011/SC-A/32
- 2013/HC-A/316
- 2016/HC-A/257
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް