ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/253
ޚަދީޖާ އަޙްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2017/HC-A/253
Khadheejaa Ahmed v. Prosecutor General 2017/HC-A/253 (2017/HC-A/253, High Court of the Maldives, 26 February 2020)
ޚަދީޖާ އަޙްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހެކިބަހާއި ޤަރީނާތަކާއި 2008/SC-A/08 އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 112 (ނ) ގެ ދަށުން އުމުރަށް ޖަލަށްލައި 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކުރިއެވެ.
ސްރީލަންކާއިން ރާއްޖެއަށް އައި ދެމީހެއްގެ ލަގެޖުން ފެނުނު ދެ ހަކުރު ދަޅުގައި ޑައިމޯފިން ހުރިކަމަށް ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުން ދެއްކިއެވެ. އެއަށްފަހު ފުލުހުން ކޮންޓްރޯލްޑް ޑެލިވަރީ އޮޕަރޭޝަނެއް ހިންގިއެވެ؛ ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގައި ތަކެތި އިންސްޕެކްޓަރެއްގެ އަތަށް އެރިކަމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަތަށް އަލުން އެރިކަން ލިޔެވިފައި ނުވެއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެކީގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، 51 (އ) ގެ މިންގަނޑާ ޚިލާފަށް ކުށް ސާބިތުކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް (ޑައިމޯފިން) ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި، މާއްދީ ހެކީގެ ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގައި ހުރި ހުސްކަންތަކާއި ކޮންޓްރޯލްޑް ޑެލިވަރީ އޮޕަރޭޝަނަކަށް ފަހު، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓު ބުރަވެވޭ ހެއްކަކަށް ވޭތޯއާއި، ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި)
ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގައި ހުރި ހުސްކަންތަކުގެ ސަބަބުން ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގައިވާ ތަކެތީގެ ހަމަ ތަކެތިކަމާ މެދު ޝައްކު އުފެދޭތީ ތަޙުލީލު ރިޕޯޓަށް ބުރަނުވެވޭނެއެވެ. ކޮންޓްރޯލްޑް ޑެލިވަރީ ހިންގުމުން އަޞްލު ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތަކީ އެ ފަރާތް ނޫންކަމަށް ފުލުހުންވެސް ޤަބޫލުކުރިކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތެއް ނުވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ޙުކުމް ބިނާކުރެވޭނީ ކުށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ. ((ޅ))
- އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވުން ނަފީކުރާ ކޮންމެ ޝައްކެއް "الشك يفسر لصالح المتهم" ގެ ޤާޢިދާގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތުގައި ތަފްސީރުކުރެވޭނެއެވެ؛ އަދި "الأصل براءة الذمة" ގެ ޤާޢިދާގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު ކޮންމެ މީހަކީ ކުށެއް ނެތް މީހެކެވެ. ((ޅ))
- ތުހުމަތަށް އިންކާރުކުރާ ހާލަތުގައި ޞައްޙަ ދަލީލުތައް ޤާއިމުކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ މައްޗަށް އޮންނަ ޤާނޫނީ ޒިންމާއެކެވެ. ((ޅ))
- މާއްދީ ހެކި ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގައި ލިޔުމަކާ ނުލައި ފުލުހެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ގެންގުޅެފައިވާނަމަ، އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަތަށް ތަކެތި އަލުން އެރިކަން ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީން ނޭނގޭނަމަ، ފެނުނު ތަކެތީގެ ހަމަ ތަކެތި ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގައި ހިމެނޭ ތަކެތިކަމާމެދު ޝައްކު އުފެދެއެވެ. ((އ))
- ތަކެތި ލެބޯރެޓަރީއަށް ގެންގޮސް ތަޙުލީލުކުރި ފަރާތާ ހަމައަށް ވާޞިލުވި ގޮތުގެ އިޖުރާއާތު ޞައްޙަވެގެން މެނުވީ ތަޙުލީލު ރިޕޯޓު ޞައްޙަ ނުވާނެއެވެ؛ ޞައްޙަނޫން ތަޙުލީލު ރިޕޯޓެއްގެ ނަތީޖާއަށް ބުރަވެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅޭކަށް ނެތެވެ. ((އ))
- ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ކޮންޓްރޯލްޑް ޑެލިވަރީ އޮޕަރޭޝަނެއް ހިންގުމަކީ، މަސްތުވާތަކެތީގެ އަޞްލު ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ނޫންކަމަށް ފުލުހުންނަށްވެސް ޤަބޫލުކުރެވޭކަމުގެ ދަލީލެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ((އ))
- ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ، ގޭބަންދުގައި ހުރި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ކޯޓު އަމުރާ އެއްގޮތަށް ޙާޟިރުނުކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތަށް ބަލައި ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 48 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރެވިދާނެއެވެ. ((ކ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާ ތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 112 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 އަދި 268 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 48 ވަނަ މާއްދާ
- ފިޤުހީ ޤާޢިދާ: الشك يفسر لصالح المتهم
- ފިޤުހީ ޤާޢިދާ: الأصل براءة الذمة
- 2008/SC-A/08 (ސުޕްރީމް ކޯޓު؛ ދަށު ކޯޓުން ބުރަވެފައި)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް