ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-S-A/101
އިބްރާހީމް ނަފީސް ޙުސައިން ވ. އަޙްމަދު ނަޞީރު، 2016/HC-S-A/101
Ibrahim Nafees Hussain v. Ahmed Naseer 2016/HC-S-A/101 (2016/HC-S-A/101, High Court of the Maldives, 23 July 2019)
އިބްރާހީމް ނަފީސް ޙުސައިން ވ. އަޙްމަދު ނަޞީރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، މަސައްކަތް ކުރިކަން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުން ސާބިތުވެ، ދަރަނި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ހުވައިން ސާބިތުވާތީ، ފައިސާ ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ގެއެއްގައި ޢިމާރާތެއް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްނިންމުމަށްފަހު، މަސައްކަތުގެ އަގުގެ ބިލު 382,336.96ރ. ނުދެއްކުމުން އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް ކޮންޓްރެކްޓަރު ގޭގެ ވެރިފަރާތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފު ކުރި ފަރާތް ބުނީ، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ހެކި ނުދައްކާ، ދިފާޢީ ލިޔެކިޔުމަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް، ދިފާޢުގައި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، ރިކޮންސިލިއޭޝަން ސްޓޭޓްމަންޓާއި ބިލާ ދެމެދު ތަފާތު ސާފުނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޢިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތުގެ އަގު ހޯދުމުގެ މައްސަލައެއްގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ކޮން ފަރާތަކުންތޯ، އަދި ދަށުކޯޓުން ދިފާޢީ ފަރާތަށް ހެކި ހުށަހެޅުމާއި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ މައްސަލަ ނިންމާފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
މަސައްކަތް ކުރިކަމަށް އިންކާރު ނުކުރާތީ ދަޢުވާ ސާބިތުވެއެވެ. އިތުރަށް ފައިސާ ދީފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ދިފާޢު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ އިސްތިއުނާފު ކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، ފުރުޞަތު ލިބިހުރެ ހެކި ހުށަނާޅާތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަން ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލަންޖެހޭނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުންނެވެ؛ މި މާނާގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަކީ ހަމައެކަނި ދަޢުވާ ކޯޓަށް އުފުލާ ފަރާތެއް ނޫނެވެ. ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރާ ދިފާޢީ ދަޢުވާ (ދަފްޢު) ސާބިތުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތުންނެވެ. (ނުކުތާ 03 (ނ))
- ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން އިންކާރުކުރާ ކަންތައްތަކެވެ؛ މަސައްކަތް ކުރިކަމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން އިންކާރުނުކޮށް، އިތުރަށް ފައިސާ ދީފައިވާކަމަށް ބުނެ ދިފާޢު ކުރާނަމަ، އެ ދިފާޢު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ. (ނުކުތާ 03 (ނ))
- ދަށުކޯޓުގައި ހެކި ހުށަހެޅުމާއި ޚުލާޞާ ބަޔާން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު، ދިފާޢު ސާބިތުކުރާނެ ލިޔުމެއް ހުށަނާޅައިފިނަމަ، ދިފާޢީ ލިޔެކިޔުމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނުވަތަ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ މައްސަލަ ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ބުނުމަކީ ރަނގަޅު ބުނުމެއް ނޫނެވެ. (ނުކުތާ 03 (ރ))
- ދަށުކޯޓުގައި ދިފާޢު ސާބިތުކުރުމަށް ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިހުރެ ހުށަނާޅާ ލިޔުންތައް (ޗެކްތައް) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، މައްސަލަ ނިންމުމުގައި ހައިކޯޓުން އެ ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރާނެއެވެ. (ނުކުތާ 03 (ޅ))
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު BB/95/2018/17-197 ސިޓީ
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޢަލީ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް