ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-S-A/80
ގއ. ވިލިނގިލި ކައުންސިލް ވ. މުޙައްމަދު އީމާން، 2016/HC-S-A/80
GA. Vilingili Council v. Mohamed Eemaan 2016/HC-S-A/80 (2016/HC-S-A/80, High Court of the Maldives, 7 August 2018)
ގއ. ވިލިނގިލި ކައުންސިލް ވ. މުޙައްމަދު އީމާން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ގައިޑްލައިންގެ އެ ނުކުތާއަކީ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުން ބާރުލިބިގެން ހަދާފައިވާ އުޞޫލެއް ނޫންކަމަށާއި އެ ގަވާއިދުގެ މަފްހޫމާ ތަޢާރުޟުވާ ބާޠިލު ނުކުތާއެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އުނިކުރި 60 ޕޮއިންޓް ދިނުމަށް ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކައުންސިލަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
2012 ވަނަ އަހަރު ގއ. ވިލިނގިލިން ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުމަށް ހުޅުވާލުމުން ކުރިމަތިލި ފަރާތުގެ އަނބިމީހާއަށް ވާރިސުންގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރެވިފައިވާ ގޯއްޗަކުން 1226 އަކަފޫޓު ލިބެން އޮތުމުން، ކައުންސިލުގެ ގައިޑްލައިންގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 60 ޕޮއިންޓް އުނިކޮށްފައިވެއެވެ. އެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް ޕޮއިންޓް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަށް އެދި އޭނާ ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ގައިޑްލައިންގެ 17 (2) ގެ ދަށުން 600 އަކަފޫޓުގެ ގޯއްޗެއް ލިބިފައިވާކަން ބަލަނީ ރަޖިސްޓްރީއިންކަމަށާއި، ގަވާއިދުގެ 7 (ރ) ނުބައިކޮށް ތަޠްބީޤުކުރިކަމަށާއި، ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 (ރ) އާއި ގަވާއިދުގެ 10 އާއި 16 (ށ) އަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރިކަމަށާއި، އެދިފައިނުވާ ކަމަކަށް ނިންމުމަކީ 2013/SC-A/44 އާ ޚިލާފުކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގޯއްޗަށް އެދޭ މީހާގެ އަނބިމީހާއަށް ވާރިސުންގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރެވިފައިވާ ގޯއްޗަކުން 600 އަކަފޫޓަށްވުރެ ބޮޑު ބައެއް ލިބެން އޮތުމުން ކައުންސިލުގެ ގައިޑްލައިންގެ ދަށުން 60 ޕޮއިންޓް އުނިކުރުމަކީ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ކަމެއްތޯއާއި، ފަރާތްތަކުން އެދިފައިނުވާ ގޮތަކަށް ގައިޑްލައިންގެ ނުކުތާއެއް ބާޠިލުކަމަށް ދަށުކޯޓަށް ކަނޑައެޅޭނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
އަނބިމީހާ ވާރިސުންގެ ނަމުގައިވާ ރަޖިސްޓްރީގައި ހިމެނޭކަމާއި ޕޮއިންޓް ދިންއިރު އެ ބައި ދޫކޮށްލާފައި ނުވާތީ ޕޮއިންޓް އުނިކުރީ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާއި ގައިޑްލައިނާ އެއްގޮތަށެވެ. ގައިޑްލައިންގެ ނުކުތާ ބާޠިލުކުރުމަށް ދަޢުވާގައި އެދިފައި ނުވާތީ، އެ ނުކުތާ ބާޠިލުކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ 2013/SC-A/44 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ގޯއްޗަށް އެދޭ މީހާގެ އަނބި/ފިރިމީހާއަށް ވާރިސުންގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްދީފައިވާ ބަންޑާރަ ގޯއްޗަކުން ލިބެން އޮތް 600 އަކަފޫޓަށްވުރެ ބޮޑު ބިން، ޕޮއިންޓް ދިންއިރު ދޫކޮށްލާފައިނުވާނަމަ، ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ގައިޑްލައިންގެ ދަށުން ޕޮއިންޓް އުނިކުރުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާއި އެ ޤާނޫނުން ބާރު ލިބިގެން ހަދާފައިވާ ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ގަވާއިދާއި އެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ގައިޑްލައިނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު ށ)
- ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ޚިޞުމަތަކާ ގުޅިގެން ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުން ފައިޞަލާކުރަންވާނީ ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ވަޤާއިޢުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ފައިޞަލާކުރުމަށް އެދިފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފައިޞަލާކުރަން އެދިފައިނުވާ، އަދި ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށް ފައިޞަލާ ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުގައި އެދިފައިނުވާ އާ ކަމަކަށް ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުގައި ފައިޞަލާކޮށްދިނުމަށް އެދުމަކީ އުޞޫލެއްގެ ގޮތުގައި ތަފާތު ޖުރިސްޑިކްޝަންތަކުގައި އިސްތިޤުރާރުވެފައިވާ "މުރާފަޢާތު" (Civil Procedure) ގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު ނ)
- ގައިޑްލައިންގެ ނުކުތާއެއް ބާޠިލު ނުކުތާއެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން އެދިފައި ނުވާއިރު، އެ ނުކުތާ ބާޠިލު ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި ނިންމި ނިންމުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/44 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާއި ޚިލާފަށް ނިންމާ ނިންމުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު)
- ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ގަވާއިދު
- ގއ. ވިލިނގިލި ކައުންސިލްގެ "ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ގައިޑްލައިން" ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ (ޕޮއިންޓް ލިބޭ ބައިތައް) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު އަދި 17 ވަނަ މާއްދާގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/44 ޤަޟިއްޔާ (8 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ))
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް