ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/361
ފާޠިމަތު ރިޒްވީން ވ. ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް، 2016/HC-A/361
Fathimath Rizveen v. Bank of Maldives 2016/HC-A/361 (2016/HC-A/361, High Court of the Maldives, 17 July 2019)
ފާޠިމަތު ރިޒްވީން ވ. ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ބޭންކުގެ އިހުމާލެއް އޮތްކަން ސާބިތުނުވާތީ، އެދިފައިވާ ފައިސާއަކީ ބޭންކުން ދޭންޖެހޭ ފައިސާއެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވިޔަފާރި ނަމެއްގެ ނަމުގައި ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގައި ހުޅުވާފައިވާ އެކައުންޓުގެ 21 ޗެކަށް، އެކައުންޓުގެ ވެރިފަރާތުގެ ހުއްދަނެތި ވަގު ޑޮކިއުމެންޓެއް ހުށަހެޅި ބަޔަކަށް ބޭންކުން ފައިސާ ދޫކުރީ އިހުމާލުން ކަމަށް ބުނެ، އެ ފައިސާއާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ޗެކްތައް ވީދާލާފައިވާކަން ބޭންކަށް އަންގާފައިވަނީ ޗެކްތަކަށް ފައިސާ ނަގާ ނިމުމަށްފަހުއެވެ.
ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކުރި ބޭންކާއި ކަސްޓަމަރާ ދެމެދު އަމާނާތުގެ ގުޅުމާއި ބޭންކުގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ އުޞޫލު ދަށުކޯޓުން ތަޠްބީޤުނުކުރިކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނެފައިވެއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވީދާލާފައިވާ ޗެކްތަކަށް ބޭންކުން ފައިސާ ދޫކުރުމުގައި ބޭންކުގެ އިހުމާލެއް އޮތްކަން ސާބިތުވޭތޯއާއި، ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކުރި ބޭންކާއި ކަސްޓަމަރާ ދެމެދު އަމާނާތުގެ ގުޅުމުގެ އުޞޫލު ދަށުކޯޓުން ތަޠްބީޤުނުކުރުމަކީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
2014/HC-A/129 ގައި ފައިސާ ޓްރާންސްފަރ ކުރީ ސޮއި ދިމާނުވާ ފެކްސްތަކެއްގެ މައްޗަށް ފަރާތް ކަށަވަރުނުކޮށެވެ؛ މިމައްސަލާގައި ސޮއި ސާމްޕަލް ސޮއިއާ ދިމާވާ ފުރިހަމަ ޗެކްތަކަށް ފައިސާ ދޫކޮށްފައިވާއިރު ޗެކްފޮތް ބެލެހެއްޓުމަކީ ވެރިފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށާއި ގެއްލުން އަންގާފައިވަނީ ފައިސާ ނެގުމަށްފަހު ކަމުން ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަ ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޗެކްފޮތުގެ ޓާމްސް އެންޑް ކޮންޑިޝަންސްގެ ދަށުން ޗެކްފޮތް ރައްކާތެރިކޮށް ބެލެހެއްޓުމަކީ ޗެކްފޮތުގެ ވެރިފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ށ))
- ޗެކެއްގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ހުރިހާ މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަކުރެވި، ޗެކުގައިވާ ސޮއި އެކައުންޓުގެ ވެރިފަރާތުން ބޭންކަށް ދީފައިވާ ސާމްޕަލް ސޮއިއާ ދިމާވާނަމަ، އެފަދަ ޗެކަކަށް ބޭންކުން ފައިސާ ދޫކުރާނެއެވެ؛ އެހެން ޙާލަތެއްގައި ފައިސާ ދޫކުރުމަކީ ބޭންކުގެ އިހުމާލެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ށ))
- ޗެކްތައް ގެއްލިފައިވާކަން ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ކުރިން ކަސްޓަމަރު ބޭންކަށް އަންގާފައި ނުވާއިރު، ޗެކްތަކަށް ފައިސާ ދޫކުރީ ބޭންކުން ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑުތަކަށް ނުބަލައިކަން ސާބިތުވާ ކާފީ ހެއްކެއް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ހުށަނާޅާނަމަ، ބޭންކުގެ އިހުމާލު ސާބިތެއް ނުވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ހ)، (ށ))
- ބޭންކާއި ކަސްޓަމަރާ ދެމެދު އަމާނާތުގެ ގުޅުމެއް އޮތުމާއި ބޭންކުން އެކަށީގެންވާ ރައްކާތެރިކަން ގެންގުޅުމުގެ އުޞޫލު (2014/HC-A/129) ތަޠްބީޤުވާނީ، ސަލާމަތީ ނިޒާމެއް ނެތް ފެކްސް ފަދަ ލިޔުމަކަށް ސޮއި ދިމާނުވާ ޙާލަތުގައި ފަރާތް ކަށަވަރުނުކޮށް ފައިސާ ދޫކުރި ފަދަ ޙާލަތްތަކުގައެވެ؛ ސޮއި ދިމާވާ ޗެކްތަކަށް ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ޙާލަތަކީ އެއާ ތަފާތު ޙާލަތެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ށ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/129 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙަސަން ޢަލީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް