ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/441
ފަރުހާދު އިބްރާހީމް ވ. ޕްރިމިއަރ ޕްރޮޕަރޓީ ޕވޓ ލޓޑ، 2019/HC-A/441
Faruhaadhu Ibrahim v. Primiar Propartee Pvt Ltd 2019/HC-A/441 (2019/HC-A/441, High Court of the Maldives, 22 March 2021)
ފަރުހާދު އިބްރާހީމް ވ. ޕްރިމިއަރ ޕްރޮޕަރޓީ ޕވޓ ލޓޑ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ޚިދުމަތުގެ އަގަކީ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ނަމަވެސް ޢަދަދު ހިސާބުކުރި ގޮތް ނޭނގޭތީ ނަގައިނުދީ، އެ ގޮތް އެނގޭނެ ގޮތަށް އަލުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައި، ވަކީލު ފީގެ ގޮތުގައި 8000 ރުފިޔާ ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ކޮންޑޮމީނިއަމް ބިލްޑިންގެއް މެނޭޖްކުރާ ކުންފުނިން، އެޕާޓްމަންޓެއްގެ ވެރިފަރާތުން ކޮމަން އޭރިއާގެ އިންޝުއަރެންސް ފީއާއި މެއިންޓެނަންސް ފީ 21,290.80 ރުފިޔާ ނުދެއްކި ހުރުމުން، އެ ފައިސާއާއި ޖޫރިމަނާއާއި ވަކީލު ފީ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމަކީ 2009/HC-A/348 އާއި 2013/HC-A/218 އާއި ހިންގާ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލު ފީ ބޭނުން ނުވާ ކަމަށާއި އެ ފީ މާފުކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދަޢުވާކުރި ފައިސާ ނަގައިނުދީ، އަލުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލާފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ދަޢުވާކުރި ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ވަކީލު ފީގެ ގޮތުގައި 8000 ރުފިޔާ ނަގައިދިނުމަކީ ޤާނޫނާއި ހައިކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުން ވަކީލު ފީ (8000 ރުފިޔާ) ނަގައިދިން ބައި ބާޠިލު
ދަޢުވާ ސާބިތުނުވެ، އަލުން ދަޢުވާކޮށް ވަކީލު ފީ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާތީ ވަކީލު ފީ ދެ ފަހަރަށް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވާނެ ކަމާއި، ބައެއް ސާބިތުނުވާ ދަޢުވާއެއްގައި މުޅި ފީ ނަގައިދިނުން އިންޞާފުވެރި ނޫން ކަމަށް ބަލައި ވަކީލު ފީ ނަގައިދިން ބައި ބަދަލުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދިނުމާބެހޭ ގޮތުން ޢަމަލުކުރެވޭ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ޤަވާއިދެއް ނެތުމުން، ކުއްޔަށް ގެންދާ ތަކެތީގެ ކުލި ޝަރީޢަތުން ނަގައިދިނުމުގެ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދެވޭނީ ޚަޞްމުންގެ މެދުގައި އެކަމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާނަމައެވެ؛ އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައި ނުދެވޭނެއެވެ. (2009/HC-A/348؛ 2013/HC-A/218)
- އެޕާޓްމަންޓް ގަނެވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއް ކަމުގައިވާ ހިންގާ ގަވާއިދުގައި، ގަވާއިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ އަގު އެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ބޯޑަށް ލިބިދީފައިވާއިރު، ބިލްޑިންގ މެނޭޖްކުރާ ކުންފުންޏަށް އެ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ.
- ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއްގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދިނުމުގައި ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ޢަމަލުކުރެވެނީ މައްސަލައިގައި ކާމިޔާބުވި ފަރާތުގެ ވަކީލު ފީ ބަލިވި ފަރާތުން ދައްކަން އެންގުމެވެ.
- ދަޢުވާގެ ބައެއް ސާބިތުވެ ބައެއް ސާބިތުނުވާ ޙާލަތެއްގައި ވަކީލު ފީގެ ގޮތުގައި އެދުނު ފައިސާ އެއްކޮށް ނަގައިދިނުމަކީ އިންޞާފުވެރި ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ ދަޢުވާ ސާބިތުވި ނިސްބަތަށް ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ޢަދުލުވެރި ހަމައެކެވެ.
- ދަޢުވާގެ ފައިސާ ނަގައިނުދީ، އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް އަލުން ދަށުކޯޓަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދީފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ވަކީލު ފީ މިހާރު ނަގައިދީފިނަމަ އެއް މުޢާމަލާތަކާ ގުޅިގެން ވަކީލު ފީ ދެ ފަހަރަށް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވާނެ ކަމުން، އެފަދަ ޙާލަތެއްގައި ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމަކީ ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ނިންމުމެކެވެ.
- 2009/HC-A/348
- 2013/HC-A/218
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2008 (ޢާންމު ގަވާއިދުތަކާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ ޖަދުވަލުގައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަކާލާތުކުރާ ވަކީލުންނާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (2009/HC-A/348 ގައި ޙަވާލާދީފައިވާ ގޮތުން)
- ކުއްޔަށް ގެންދާ ތަކެތީގެ ކުލި ޝަރީޢަތުން ނަގައިދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދު (2009/HC-A/348 ގައި ޙަވާލާދީފައިވާ ގޮތުން)
- އަމީން އެވެނިއުގެ ހިންގާ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއް)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން ޝަހީދު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒާ
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޙުސައިން ޝަހީދު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް