ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/67
ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. އިބްރާހީމް އަފީފް، 2016/HC-A/67
Civil Service Commission v. Ibrahim Afeef 2016/HC-A/67 (2016/HC-A/67, High Court of the Maldives, 10 October 2018)
ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. އިބްރާހީމް އަފީފް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، މުވައްޒަފު ކޮށްފައިވާ ޢަމަލަކީ ކޮބައިކަން ނުބުނާތީއާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރިކަން ސާބިތު ނުކުރާތީ، ވަކިކުރީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢުކޮށް ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
އޭވިއޭޝަން ސެކިއުރިޓީ ކޮމާންޑުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފަކު، އިންޓެލިޖެންސުން ދިފާޢީ ވުޒާރާއަށް ދިން ސިއްރު މަޢުލޫމާތާއި ސެކިއުރިޓީ އެސެސްމަންޓެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ޤައުމީ ސަލާމަތާ ގުޅޭ ވަޒީފާއެއްގައި ހުންނަ މުވައްޒަފެއްގެ މައްޗަށް އޮންނަންޖެހޭ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާކަމަށް ބުނެ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ބުނީ، ޤަވާއިދުގެ 273 ގެ ދަށުން ގެއްލުން ލިބިދާނެ ޙާލަތުގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ވަކިކުރެވޭތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ނިންމީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށާއި، ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢުކުރުމަކީ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރެއް ކަމަށްވާއިރު މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ނުބަލާ އެ އަމުރު ނެރުނުކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޤައުމީ ސަލާމަތާ ގުޅޭ ވަޒީފާއެއްގައި ހުރި ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފަކު، އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާކަމަށް ބުނެ ނޯޓިސް ނުދީ އަދި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ؛ އަދި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަކިކުރިކަމަށް ކަނޑައެޅުމުން ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢުކުރުމަށް އަމުރުކުރުން ރަނގަޅުތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި: ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢުކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، ވަކިކުރި ތާރީޚުން ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި ތާރީޚާ ހަމައަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް އަމުރުކުރި
ކޮމިޝަނުން ހުށަހެޅި ޔައުމިއްޔާއާއި ލިޔުންތަކުގައި މުވައްޒަފު ކުރި ޢަމަލެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނެތުމާއި، ތުހުމަތު އޭނާއަށް ނޭންގުމާއި، ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުނު ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައެއްކަން ސާބިތު ނުކުރުމުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމު ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ޤައުމީ ސަލާމަތާ ގުޅޭ ވަޒީފާއެއްގައި އިތުބާރު މުހިއްމުވާތީ، 2011/HC-A/128 ގެ އުޞޫލުގެ މަތިން ދެފަރާތުގެ މަސްލަޙަތަށް ބަލައި، ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢުކުރުމަކީ އެންމެ މަސްލަޙަތު ހުރި ގޮތެއްކަމަށް ނުފެނުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) އާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު)، މި ދެޤާނޫނުވެސް ހިންގޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުން، ނޯޓިހެއް ދިނުމަކާއި ނުލައި ވަޒީފާއަދާކުރާ ފަރާތެއް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ އަޚުލާޤު އެކަށީގެންނުވުމާއެކު، އޭނާ ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކަށް ބަލާއިރު ކުރެވޭނެކަމެއްކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުފެންނަ ޙާލަތްތަކުގައެވެ؛ އަދި ވަޒީފާއަދާކުރާ ފަރާތުގެ މަސައްކަތުގެ އަޚުލާޤު އެކަށީގެންނުވާކަމަށް ބެލެވޭނީ ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުން ނުވަތަ ޚިޔާނަތެއްވުމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 3 އަށް ބަލާއިރު، ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނާއި، ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤަވާއިދާއި، ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާ ޚިލާފުވިކަން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ، އެމުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ބާރު ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ހ)، (ނ))
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤަވާއިދު 2014 ގެ 273 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާތަނަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެކަމަށް ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ ޖަވާބުދާރީވުމަށް ފުރުޞަތު ދިނުމަކާ ނުލައި އެމުވައްޒަފެއް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިދީފައިވީނަމަވެސް، ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކަކާއި މަޤްބޫލު ޙުއްޖަތްތަކެއްނެތި ހަމައެކަނި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ފެންނަ ފެނުމެއްގެ މައްޗަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- އެފަދަ ޙާލަތެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާއިރުވެސް، ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ވަޒީފާއަދާކުރާ ތަނަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ފެނުނު ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައެއްތޯ ބެލެވެންޖެހެއެވެ. އަދި އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޢަދުލުވެރިކަމާއެކުގައިތޯއާއި، އެކަށީގެންވާ ހަމައަކުންތޯއާއި، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ޝަކުލީ ގޮތުންނާއި އިޖުރާއީ ގޮތުން ތަބާވުން ލާޒިމްވެފައިވާ ކަންތައްތަކަށް ވަޒީފާދިން ފަރާތުން ތަބާވުމަށް ފަހުގައިތޯއާއި، މިފަދަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމުގެ ކުރިން ބަލަންޖެހޭ ބެލުންތަކަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ބެލުމަށްފަހުގައިތޯ ކަށަވަރުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭފަރާތަށް ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެންނަ ޙާލަތަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާއި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ވެސް ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެ ޙާލަތެއް ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އެޙާލަތުގައިވެސް މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކަމެއްގެ މަޢުލޫމާތު އެފަރާތަށް އަންގަންޖެހެއެވެ. ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވަނީ ކޮންކަމެއްކަން މުވައްޒަފަށް އެންގިފައިނުވާއިރު، ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުނު ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައެއްކަމަށް ސާބިތުކޮށްދޭ ހުއްޖަތެއް ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ، އަދި ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ބަލަންޖެހޭ ބެލުންތަކަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ބެލިފައިނުވާނަމަ، އެނިންމެވުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައި ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ނަމަވެސް، އެފަދަ މުވައްޒަފަކަށް ޤާނޫނީ ފަރުވާއެއްގެ ގޮތުން އެމުވައްޒަފަކު ކުރިން ހުރި ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި، އެމައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންތައްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރައްވައި ދެފަރާތަށް އެންމެ މަސްލަޙަތުހުރި ގޮތުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ރ))
- ޤައުމީ ސަލާމަތާ ގުޅިފައިވާ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ އިތުބާރުއޮތުން އެވަޒީފާގެ ބާވަތުން މުހިއްމުވާތީ، އެފަދަ ވަޒީފާއެއްގައި ހުންނަ މުވައްޒަފެއްގެ މައްޗަށް އޮންނަންޖެހޭ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާކަމަށް ބެލެވިގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށާއި ވަޒީފާއަދާކުރާ ތަނާއި ވަޒީފާގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކަށް ބަލައި، ވަޒީފާ އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމަކީ އެންމެ މަސްލަޙަތު ހުރި ގޮތް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) ގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 3
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤަވާއިދު 2014 ގެ 273 ވަނަ މާއްދާ އަދި 273 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- 2016/HC-A/20
- 2011/HC-A/128
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް