ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/419
2017/HC-A/419، 2017/HC-A/419
2017/HC-A/419 (2017/HC-A/419, High Court of the Maldives, 29 November 2017)
2017/HC-A/419
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފެމިލީ ކޯޓުން، ހުށަހެޅި ފަރާތް ނިޔާވެފައިވާތީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވެން ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ގޯއްޗެއްގެ 200 އަކަފޫޓު، ވަޞިއްޔަތްކުރި ފަރާތް ދުނިޔޭގައި ނެތް ދުވަހަކުން، އެ ފަރާތުގެ ދެ ބޭބެ/ކޮކޯ ދަރިންނަށް ހަމަހަމައަށް ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމަށް ފެމިލީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. ވަޞިއްޔަތުން ލިބޭ ފަރާތްތަކުން ޤަބޫލުކުރާކަމަށް ބަޔާން ނެގުމަށްފަހު، މައްސަލަ ނިމުމުގެ ކުރިން ވަޞިއްޔަތުން ދޭން ހުށަހެޅި ފަރާތް ނިޔާވިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ އީޖާބާއި ޤަބޫލު ޞައްޙަ ގޮތުގައި ހިނގާ ނިމުނު ނަމަވެސް ގިނަ މަސްތަކެއްވަންދެން ޙުކުމް ނުކުރުމާއި، އަޞްލަށް ނުބަލާ ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ޙައްޤުތައް ގެއްލިފައިވާކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައެއް ކޯޓުން ނިންމުމުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ފަރާތް މަރުވުމުން، އީޖާބާއި ޤަބޫލު ހިނގާފައިވާކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ވަޞިއްޔަތުގެ މައްސަލަތައް ޝަރީޢަތުން ނިންމަންޖެހޭ މައްސަލަތަކެއް ކަމުން އީޖާބާއި ޤަބޫލު އެކަނި ކާފީ ނުވާއިރު، ކޯޓުން ނިމުމުގެ ކުރިން ތަން ލިބިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް މަރުވުމަކީ ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރެވޭ ޙާލަތެއް ކަމުން ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ހިބައިންނާއި ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމުގެ މައްސަލަތަކަކީ ކަމާބެހޭ ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިގެން ޝަރީޢަތުން ނިންމަންޖެހޭ މައްސަލަތަކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- އީޖާބާއި ޤަބޫލު ހިނގާފައިވުމަކީ އެކަމުގެ މައްޗަށް އެކަނި ބިނާކޮށް، އެ ހިބައަކީ ޞައްޙަ ހިބައެއްކަމަށް ކަނޑައެޅޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އޭގެ އިތުރުން ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާއި ހިބައިން ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަވެފައިވާކަން ކޯޓުން ކަށަވަރުކޮށް ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ހުންނާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ވަޞިއްޔަތުން ދޭން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާމެދު ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭ ކަންކަން ބަލައި، އެ މައްސަލަ ކޯޓުން ނިމުމުގެ ކުރިން، ވަޞިއްޔަތުން ދޭން ހުށަހެޅި ތަން ވަޞިއްޔަތުން ލިބޭ ފަރާތަށް ލިބިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ވަޞިއްޔަތުގެ މައްސަލަތަކަކީ ވަޞިއްޔަތުން ދޭން އެދޭ ފަރާތުން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އަނބުރާ ގެންދެވޭ ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ނުވަތަ މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތް ނުވަތަ ފަރާތްތައް މަރުވެއްޖެނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިފައިވާ ގޮތަށް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. އެ މައްސަލައެއް ކުރިއަށް ގެންދެވެން ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރުމަކީ ކޯޓުތަކުން ޢާންމުކޮށް ޢަމަލުކުރަމުންދާ އުޞޫލެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް މަރުވުމަކީ އެ މައްސަލައިގެ ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ޙާލަތެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު)
- ހިބައިން ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު
- ބެންޗު
- ޢަބްދުލްޣަނީ މުޙައްމަދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް