ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/438
2016/HC-A/438، 2016/HC-A/438
2016/HC-A/438 (2016/HC-A/438, High Court of the Maldives, 6 December 2017)
2016/HC-A/438
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން 260,000 ރުފިޔާ، ރަޖިސްޓްރޭޝަން ފީ 25 ރުފިޔާ އަދި ވަކީލުގެ ފީ 15,000 ރުފިޔާ އާއެކު 275,025 ރުފިޔާ 3 މަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ނެގި 300,000 ރުފިޔާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މަހުން މަހަށް (12 މަހު 10,000 ރުފިޔާ އަދި ބާކީ 9 މަހު 20,000 ރުފިޔާ) ދައްކަން އެއްބަސްވެ، ގެރެންޓީއެއްގެ ގޮތުގައި 300,000 ރުފިޔާގެ ޗެކެއް ދިނެވެ. މާޗް މަހުގެ ފައިސާ މުއްދަތުގައި ނުދެއްކުމުން ޗެކް ބޭންކަށް ހުށަހެޅުމުން ބައުންސްވި.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތަށް ފައިސާ ދައްކަމުން ދަނިކޮށް މަހަކަށް ދައްކަން އެއްބަސްވި ޢަދަދަށްވުރެ ގިނަ ގުނައެއް ބޮޑުކޮށް ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 31 (ހ)، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 (ހ) އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދަރަނި އަނބުރާ ދެއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ގެރެންޓީގެ ގޮތުގައި ދިން ޗެކް ބައުންސްވުމުން އެއްބަސްވުމުގައިވާ ބައިބައިކޮށް ދެއްކުމުގެ ތަރުތީބަށްވުރެ ބުރަ ގޮތަކަށް (3 މަހުގެ ތެރޭގައި) ފައިސާ ދެއްކުމަށާއި ވަކީލުގެ ފީ ދިނުމަށް ދަށު ކޯޓުން ޙުކުމްކުރުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ވަކީލުގެ ފީ އުނިކޮށް 260,025 ރުފިޔާ 17 މަހުގެ ތެރޭގައި އެއްބަސްވުމުގެ ތަރުތީބުން ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރި
މާޗް މަސް ފިޔަވައި ހުރިހާ މަހެއްގެ ފައިސާ މުއްދަތުގައި ދައްކާފައިވާއިރު، ޗެކް ބައުންސްވާ ޙާލަތެއްގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް އެއްބަސްވުމުގައި ނެތް؛ ވަކީލުގެ ފީއާމެދު އެއްބަސްވުމެއް ނެތުމުން އެ ފީ ނަގައިނުދެވޭނެ؛ އެއްބަސްވުމުގެ ތަރުތީބަށްވުރެ ބުރަ ގޮތަކަށް ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރުން ޢަދުލުވެރި ނޫން.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ގެރެންޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ދީފައިވާ ޗެކަށް ފައިސާ ނެގުމަށް ބޭންކަށް ހުށަހެޅުމުން އެޗެކް ބައުންސްވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ޢަމަލު ކުރާނެ ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވަނީ، އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމަށް އެއެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިންނަށް ޤަބޫލުކުރެވިފައިނުވާތީ ކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. ގެރެންޓީގެ ގޮތުގައި ދީފައިވާ ޗެކް ޖަމާވުމާއެކު އެއްބަސްވުން ބާޠިލްވާނެ ކަމަށް ބުނެފައި ވަނީ އެޗެކަށް ފައިސާ ލިބޭނެ ކަމަށް ދެކިގެން ކަމަށްވީނަމަވެސް، ޗެކުގައިވާ ފައިސާ ޖަމާނުވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އެއްބަސްވުން ދެމި އޮންނާނެ ކަން ނުވަތަ ނޫން ކަމާމެދު ވަކި އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ނ))
- ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައި އުފެދޭ ޚުޞޫމާތުގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފީ ނަގައި ދިނުމާ ބެހޭ ގޮތުން ދެޚަޞްމުންގެ މެދުގައި ވަކި ގޮތަކަށް އެއްބަސްވެފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތި ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފީ ނަގައިދިނުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުން ޢަމަލު ކުރާ ގޮތް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ބ))
- ޤާނޫނީ ފީއާމެދު އިލްތިޒާމްތައް އުފުލާނެ ގޮތަކާ މެދު ދެޚަޞްމުންގެ މެދުގައި އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ، ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/HC-A/348 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލު ޠަތްބީޤުކޮށް، މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމަށް ޚަރަދު ކުރިކަމަށް ބުނާ ފައިސާއަކީ އަނެއް ފަރާތުގެ އަތުން ނަގައިދެވޭނެ ފައިސާއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ބ))
- ފައިސާ ދައްކަމުން ދިޔަ ގޮތަށާއި އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ޢަދުލުވެރި ނަޒަރަކުން ރިޢާޔަތްކޮށް، ނުދެއްކި ބާކީ އޮތް ފައިސާ އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޞޫލަށްވުރެ ބުރަ ބޮޑު ގޮތަކަށް ދައްކައި ޚަލާޞްކުރާ ގޮތަށް ޙުކުމް ކުރުވުމަކީ ޢަދުލުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ. ފައިސާ ދެއްކުމާ ގުޅޭ ގޮތުން ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ގެންގުޅެފައިވާ އުޞޫލު ނެގެހެއްޓޭނޭ ގޮތެއްގެ މަތިން ފައިސާ ދެއްކުމަށް ނިންމުމުގައި ޢަދުލުވެރިކަން ބޮޑެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ޅ))
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/HC-A/348 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް