ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/399
2016/HC-A/399، 2016/HC-A/399
2016/HC-A/399 (2016/HC-A/399, High Court of the Maldives, 28 November 2017)
2016/HC-A/399
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، ސޮއިއަށް އިންކާރުކޮށްފައިވި ނަމަވެސް ހެކިންގެ ބަހާއި ދެފަރާތް ޢަމަލުކުރި ގޮތުން އެއްބަސްވުން ވެވިފައިވާކަން ޟިމްނީ ގޮތުން އެނގޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުމަށް އިޙްތިރާމްކޮށް މުއްދަތަށް ދެމެހެއްޓުމަށް ބިމުގެ ވެރިފަރާތަށް އަންގައި ޙުކުމްކުރިއެވެ.
2008 ވަނަ އަހަރު ވެވުނު ލީސް އެގްރީމަންޓެއްގެ ދަށުން ބިމެއް 13 އަހަރަށް ޢިމާރާތްކުރާ ގޮތަށް ޓޫ ކޮމްޕެނީއަށް ކުއްޔަށް ދީފައިވަނިކޮށް، މުއްދަތު ހަމަނުވަނީސް ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ޢިމާރާތް ހުސްކުރަން އަންގަމުން ދިޔައެވެ. ކުންފުނިން، އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެންނަނަމަ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު 3,940,057.70 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ބުނީ މުޢާމަލާތް ހިނގީ ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރަކާ ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގެ ސޮއި ފޯޖުކޮށްފައިވާކަމަށާއި، ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލަށް އެދުނު ނަމަވެސް ނުހެދިކަމަށާއި، ޢިމާރާތް ހުއްދައެއް ނެތި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާކަމަށާއި، ކުލި ނުދައްކާކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބިމުގެ ވެރިފަރާތާއި ކުންފުންޏާ ދެމެދު ބިމުގައި ޢިމާރާތްކޮށް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ވެވިފައިވޭތޯ، އަދި މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެންނަނަމަ ބާކީ މުއްދަތަށް ބަދަލު ދޭންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި)
ހެކިންގެ ބަހުން އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރިކަން އެނގެއެވެ. ޢިމާރާތް ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތަކުން އަންގާފައިވާކަން ދައްކާފައި ނުވެއެވެ. ކުންފުނީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ސޮއިކޮށްފައިވަނީ ކުންފުނީގެ ފަރާތުން ކަމުން އެއްބަސްވުމަކީ ކުންފުންޏާ ދެމެދުގެ އެއްބަސްވުމެކެވެ. މުއްދަތުގެ ކުރިން އަތުލާނަމަ ބާކީ މުއްދަތަށް ބަދަލު ދޭންޖެހޭނެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުންފުންޏެއްގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވަނީ ކުންފުނީގެ ފަރާތުންކަން އެނގެން އޮތުމުން، އެ އެއްބަސްވުމަކީ އަނެއް ފަރާތާއި ކުންފުންޏާ ދެމެދުގައި ވެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަން އެނގެން އޮންނަކަމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ބ))
- އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް އެއްފަރާތުން ކުރާ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން އަނެއް ފަރާތަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު، ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން އެ ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތަށް ލިބިދޭންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ޅ))
- އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ބިމުގައި ޢިމާރާތްކޮށް އެތަނުން މަންފާ ހޯދަމުންދަނިކޮށް، އެކަމަށް ހުރަސް އަޅައި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ޢަމަލުކުރާނަމަ، އޭގެ ބަދަލު ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ލިބިދޭންޖެހޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެ ޢިމާރާތް އަތުލާނަމަ، އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ އޮތް މުއްދަތަށް ބަދަލު ލިބިދޭންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ޅ))
- ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރާ ޙަވާލުވެ، މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި އެ އަމުރުގައިވާ ތާރީޚާއި ގަޑިއަށް ޙާޟިރުނުވާ ފަރާތެއްގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ރ) [ދެވަނަ])
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް