ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2015/HC-A/270
2015/HC-A/270، 2015/HC-A/270
2015/HC-A/270 (2015/HC-A/270, High Court of the Maldives, 29 November 2017)
2015/HC-A/270
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ޖުވެނައިލް ކޯޓުން ކުށް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 16 އަހަރާއި 8 މަސްދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
ބަޔަކާއެކު ބައިވެރިވެގެން ސައިކަލުގައި ދަތުރުކުރަމުން ދިޔަ މީހަކަށް ލަކުޑިބުރިއާއި ދަގަނޑުބުރިން ޙަމަލާދީ އެމީހާ ނިޔާވުމުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 ގެ 2(ހ) އާއި 6(ހ) ގެ ދަށުން ޓެރަރިޒަމްގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ. ކުށުގެ ހާދިސާ ހިނގިއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ކުއްޖެކެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކިބަސްތަކުގައި ބޮޑެތި ފުށުއެރުން ހުރިކަމަށާއި، އެއް ހެކިވެރިއެއްގެ ބަހަށް އެކަނި ރިޢާޔަތްކުރި ކަމަށާއި، އެހެން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތެއްގެ ތަޙުޤީޤު ބަޔާން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލި ކަމަށާއި، ސިޔާސީ މަޤްޞަދެއް ނުވަތަ ޢާންމުންގެ ހިތުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެއްދުމުގެ މަޤްޞަދު ސާބިތުވާ ހެއްކެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ހެކިންގެ ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުން ހުރިތޯއާއި، އެއް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތެއްގެ ތަޙުޤީޤު ބަޔާން އަނެއް ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ބެލުމުގެ މައްސަލައާއި، ބަޔަކު ރާވައިގެން ހަމަލާދީ މީހަކު މަރާލި ޢަމަލަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ހައިކޯޓަށް ފެނުނީ ހެކިބަސްތަކުގައި ބުނާފަދަ ފުށުއެރުމެއް ނެތްކަމާއި، ރާވައިގެން ބިރުވެރިކަން އުފެދޭ ގޮތަށް ހިންގި ޢަމަލަކީ 2(ހ) ގެ ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއްކަމާއި، ތަޙުޤީޤު ބަޔާން ނުބެލިނަމަވެސް އެހެން ހެކި ޤަރީނާއިން ކުށް ސާބިތުވާކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ހެކިވެރިޔަކު ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ސީދާ އެއްޗެއް އެއްލިކަމަށް އޭނާގެ ހެކިބަހުގައި ބުނެފައި ނުވިނަމަވެސް، ޙަމަލާ ދިންވަގުތު ޙަމަލާދިނުމުގައި ބައިވެރިވި އެހެން މީހުންނާއެކު އޭނާ ހުރިކަމާއި، އެފަރާތްތަކުން ދިން ޙަމަލާތަކުން އަނިޔާވެފައިވާކަން އެހެކިބަހުން ސާފުކޮށް އެނގެންއޮތުމުން، އެއީ ހެކިބަސްތަކުގެ ދެމެދުގައި ހުރި ފުށުއެރުމެއްކަމުގައި ފާހަގަނުކުރެވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ހ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުން، ސިޔާސީ މަޤްޞަދެއްގައި ނުވަތަ މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް ބިރުދެއްކުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ ބައެއްގެ މެދުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދޭ ގޮތަށް މީހަކު ނުވަތަ މީހުން މެރުން، ނުވަތަ އެފަދަ މަޤްޞަދެއްގައި މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް ޖިސްމާނީ ގޮތުން ގެއްލުން ލިބޭފަދަ ކަމެއް ކުރުން ނުވަތަ ކުރަން އުޅުމަކީ ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންތައްތަކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ށ))
- ބަޔަކު ބައިވެރިވެގެން ވަކި މީހަކު ހޯދައި، ޙަމަލާ ދިނުމަށް ކުރިންސުރެ ރާވައި ތައްޔާރުވެގެން މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދޭ ގޮތަށް ލަކުޑިބުރިއާއި ދަގަނޑު ހޮޅިބުރި ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކޮށް ހިންގާފައިވާ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް ޖިސްމާނީ ގޮތުން ގެއްލުންވެ، އެކަމުގެ ސަބަބުން މީހަކު މަރުވެފައިވާނަމަ، އެޢަމަލަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނާ ފަދަ ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއަށް ފެތޭ ޢަމަލެއްކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ށ))
- އެއް މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތެއްގެ ތަޙުޤީޤު ބަޔާން އަނެއް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލިނަމަވެސް، ކުށް ސާބިތުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވަނީ އެ ބަޔާނަށް އެކަނި ނޫންނަމަ، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅިފައިވާ އެހެނިހެން ހެކި/ ޤަރީނާތަކަށް ބަލައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާނަމަ، ޙުކުމަށް ބަދަލެއް ގެންނަން ނުޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ނ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- 2011/SC-A/34
- 2011/SC-A/23
- 2009/HC-A/261
- 2014/HC-A/227
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، އިސްފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު އުޘްމާން
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް