ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2015/HC-A/152
2015/HC-A/152، 2015/HC-A/152
2015/HC-A/152 (2015/HC-A/152, High Court of the Maldives, 5 March 2017)
2015/HC-A/152
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ކުރީގެ ދެ ޙުކުމަށް ބަދަލެއް އައިސްފައިނުވާތީއާއި ކުރީގެ ޙުކުމެއްގެ ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަންނަފަދަ ނިޔާއެއް ދަށުކޯޓަކަށް އިއްވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ދަޢުވާ ބަލައި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
މަރުޙޫމަކު ދުނިޔޭގައި ހުރިއިރު ގޯތިއެއްގެ އޭނާގެ ބައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ދޭން ބުނެފައިވާތީ އެ ބައި ލިބިދިނުމަށް އެދި ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. މީގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްގައި އެ ގޯތީގައި އޭނާގެ ޙައްޤެއް ނެތްކަމަށާއި، އެހެން ޤަޟިއްޔާއެއްގައި މަރުޙޫމުގެ ބައި ދައުލަތަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ޙުކުމްކޮށްފައިވިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކިބަސް ނަގައިފައި ވަނިކޮށް ކުރީގެ ޙުކުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 40 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ވަޞިއްޔަތާއި ގޯތީގައި ދިރިއުޅުނު ގޮތަށް ދަށުކޯޓުން ނުބަލާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ނެތްކަމަށް އިޖުރާއީ ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގޯތިއެއްގައި ޙައްޤެއް ނެތްކަމަށް ކުރިން ކޯޓުން ކަނޑައަޅައި ޙުކުމްކޮށް، އެ ޙުކުމްތަކަށް ބަދަލެއް އައިސްފައިނުވާ ޙާލަތުގައި، އެ ގޯތީގެ ބައެއް ވަޞިއްޔަތުން ލިބިދިނުމަށް ކުރާ ދަޢުވާއެއް ދަށުކޯޓަށް ބަލައި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކުރީގެ ޙުކުމަށް ހައިކޯޓުން ތާއިދުކޮށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބަދަލު ނުގެނެސް ޞައްޙަކަން މަތީ ދެމިއޮންނާތީއާއި، ދައުލަތަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ކުރި ޙުކުމަށްވެސް ބަދަލު ނައިސްފައިވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއް ނުވަތަ އެއިގެ ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަންނަފަދަ ނިޔާއެއް އިއްވުމަކީ ދަށުކޯޓަކަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމުގައި ނުވާތީ، ކުރިން ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމްތަކަށް ބަދަލެއް އައިސްފައިނުވާ ޙާލަތުގައި އެ ޙުކުމްތަކުގެ ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަންނަފަދަ ދަޢުވާއެއް ބަލައި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ހ))
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަކަށް ހައިކޯޓުން ތާއިދުކޮށް، އެ ޙުކުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިހާތަނަށް ބަދަލެއް ގެންނަވާފައިނުވާނަމަ، އެ ޙުކުމަކީ އޭގެ ޞައްޙަކަން މަތީ ދެމިއޮތް ޙުކުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާ (ސިވިލް ކޯޓުގެ 1209/Cv-C/2012 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅިގޮތުގެ ނަޤުލުގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 75/25 (ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނު) (ސިވިލް ކޯޓުގެ 1209/Cv-C/2012 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅިގޮތުގެ ނަޤުލުގައި)
- ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1209/Cv-C/2012
- ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 417/Cv-C/2013
- 2014/HC-A/278
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް