ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/24
ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ވ. އަޙްމަދު ފިރާޤު، 2019/HC-S-A/24
Bank of Maldives v. Ahmed Firaaqu 2019/HC-S-A/24 (2019/HC-S-A/24, High Court of the Maldives, 12 February 2020)
ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ވ. އަޙްމަދު ފިރާޤު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ޙުކުމަށް ޢަމަލުނުކުރުމުގެ ކުށަށް 1 މަސްދުވަހަށް ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށާއި ކުރީގެ ޙުކުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
84/S5C/2017 ގައި ލޯނުގެ ދަރަނި ސާބިތުވެ، ޤިސްތުން ދެއްކުމަށް އަންގައި ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ނުދީ ނިމުނެވެ. ލޯނަކީ ގޯއްޗާއި ޢިމާރާތްތަކާއި ލީސްހޯލްޑް ރައިޓްސް ރަހުނުކޮށް ދޫކުރި ލޯނެކެވެ. ދަރަނިވެރިޔާ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ބޭންކުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުނެވެ.
ބޭންކުން ބުނީ މިއީ ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނެއް ކަމަށްވާއިރު ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޤަވާއިދާއި ރަހުނު އެގްރީމެންޓުގެ ދަށުން ބޭންކަށް ލިބޭ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަން އަންނަ ގޮތަށް ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ދަރަނީގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ނިންމި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނެއްގެ ސާބިތު ދަރަނީގެ ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި، ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ، އަދި ރަހުނުކުރި މުދާ ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދޭންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ރަހުނުކުރި މުދާ ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ބޭންކަށް ދީފި
ދަރަނިވެރިޔާ ޙުކުމަށް ޢަމަލުނުކުރާކަން އޭނާގެ ބަހުންވެސް ސާބިތުވެއެވެ. ލޯނަކީ ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނެއް ކަމުން ތަންފީޛުކުރަންވާނީ ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ކަމަށާއި، ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ދަރަނީގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ނިންމުމަކީ ރަނގަޅެއް ނޫން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުށަހެޅޭ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ބެލޭނީ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތައް އަދާކޮށްފައިވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ))
- ރަހުނު ހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޢަމަލުކުރާނީ ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަމާއި، ރަހުނު ބެހެއްޓި މީހާ ޝަރުޠުތަކާ ނުވަތަ ވަޢުދާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ރަހުނު ހިފި މީހާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ބ))
- ރަހުނުގެ ގޮތުގައި ބަހައްޓާފައިވާ މުދާ ވިއްކަން ކޯޓުން އަމުރުކުރެވޭނީ ރަހުނު ބެހެއްޓި މީހާގެ ހުއްދަ ލިބިގެން، ނުވަތަ ދަރަނި އަދާކުރެވޭނެ އެހެން ގޮތެއް ނެތިގެން ދަރަނި ލިބެންވާ ފަރާތެއް އެދިއްޖެ ހިނދެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ބ))
- ބިމާއި ޢިމާރާތުގެ މައްޗަށް ދޫކުރާ ބޭންކު ލޯނެއް އަދާނުކުރެވިގެން ރަހުނުކުރި ބިމާއި ޢިމާރާތް ވިއްކައިގެން ނުވަތަ ކުއްޔަށްދީގެން ލޯނަށް ފައިސާ ލިބިގަތުމަކީ ޤާނޫނު މަނާކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ބ))
- ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ޤަވާއިދު ތަޠްބީޤުވަނީ ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ދަރަނިތަކަށް ކަމުން، ލޯނާ ގުޅިގެން އެއްޗެއް ރަހުނުކުރެވިފައިވާ ޙާލަތުގައި ތަންފީޛުކުރަންވާނީ ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާއިދުގެ ދަށުންނެވެ؛ އެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށް ކުރާ ޙުކުމަކީ ރަނގަޅު ޙުކުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ބ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/78 (ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނު) - ރަހުނު ހިފި މީހާގެ ދަޢުވާގެ ޙައްޤާއި، ކޯޓުން ކުރެވިދާނެ އަމުރުތަކާއި، ރަހުނު މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ މާއްދާތައް (މާއްދާ ނަންބަރުތައް ލިޔުމުގައި ސާފުނޫން)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު (މާއްދާ ނަންބަރު ލިޔުމުގައި ސާފުނޫން)
- ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ޤަވާއިދު
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/254
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް