ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/189
އަޙްމަދު މުސްޠަފާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2020/HC-A/189
Ahmed Musthafa v. Prosecutor General 2020/HC-A/189 (2020/HC-A/189, High Court of the Maldives, 14 February 2022)
އަޙްމަދު މުސްޠަފާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާ ޖޫރިމަނާކުރިއެވެ.
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ އެޕާޓްމަންޓު ބަލާފާސްކުރިއިރު، އޭނާ ނިދާ ތަނުގައިވާ ގޮދަޑި، ބާލީސް ފަދަ ތަންތަނުން ޑައިމޯފިން ހުރި ރަބަރު ޕެކެޓްތައް ފެނުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހައްޔަރާއި ބަލާފާސްކުރުން ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ކަށަވަރުނުވާ ކަމަށާއި، ހިޔާޒަތު ގޯހަށް މާނަކުރި ކަމަށާއި، ތަޙްލީލު އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޙުކުމުގެ ރިޕޯޓަށް ބަދަލު ގެނެސްފައިވާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހުރިހާ އިޖުރާއަތެއް ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ހިންގި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރުމުގައި ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަލާފާސްކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުތަކާއި، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީއާއި، ހިޔާޒަތު މާނަކުރުމާއި، ރޭންޑަމް ސާމްޕަލް ތަޙްލީލުކުރުމާއި، ޙުކުމުގެ ރިޕޯޓުގައިވާ ލިޔުމުގެ ކުށަކާ ގުޅޭ ނުކުތާތަކުގެ ސަބަބުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުވާންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
އިންޒާރު ދެވި، ބަލާފާސްކުރުމުގެ އަމުރުން ވަނުމުގެ ބާރު ލިބި، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ދަށުކޯޓުން ހެކިތަކަށް ބަލައި ކަށަވަރުކޮށް، ހިޔާޒަތު ޤަރީނާތަކުން ސާބިތުވެ، ތަޙްލީލުގައި ގޯހެއް ނުދައްކާތީ، ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ކޯޓު ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާގެ މަޢުލޫމާތު ފޯމުގައި ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދިންކަން ބަޔާންކޮށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ސޮއިކުރަން އިންކާރުކުރިކަން ދެ އޮފިސަރުން ސޮއިކޮށް ކަށަވަރުކޮށްފައިވާއިރު، ހައްޔަރުކުރި އޮފިސަރު ހައްޔަރުކުރި ވަގުތު އިންޒާރު ދިންކަމަށް ހެކިބަސް ދީފައިވާނަމަ، ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދެވިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ އެ ޙާލަތުގައި ހެކި ހޯދީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ބަލާނެ ހަމައެއް ނެތެވެ.
- ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން އަމިއްލަ ތަނެއް ބަލާފާސްކުރުމުގައި އެތަނަށް ވަނުމަށް އެހެން ތަނަކަށް ވަންނަންޖެހޭނަމަ އެތަނަކަށް ވަނުމުގެ ބާރުވެސް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަމުރު ތަންފީޛުކުރާ އޮފިސަރުންނަށް ލިބިގެންވާތީ، ގޭގެ ގްރައުންޑް ފްލޯރަށް ވަނުމަށް ވަކި ކޯޓު އަމުރެއް ނެތުމަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
- ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގެ ކުޑަކާޑު ދަށުކޯޓަށް ހުށަނާޅުނު ނަމަވެސް، ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ފޯމާއި މާއްދީ ހެކި ހުށަހެޅިކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމަށް ބަލައި ސިލްސިލާ މެދުނުކެނޑޭކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، އެ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ނޫން ނިންމުމެއްކަމަށް ނުކުތާއެއް ނުހުށަހަޅާނަމަ، އެކަނި އެ ސަބަބަށް ޙުކުމް ބާޠިލު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ހިޔާޒަތުގެ ބެލުންތައް (އެކަނި ދިރިއުޅޭ ގެ/ކޮޓަރި، ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ހުންނަ ތަން، އަދި އަތުގައި ހުރީ ކަމަށް މާނަކުރެވިދާނެ ޙާލަތް) އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު ދެމިހުރެއެވެ؛ ތަޅުދަނޑި ހުރި އެހެން މީހުން މާލޭގައި ނެތް ދުވަސްވަރު، އޭނާ އެކަނި ދިރިއުޅުނު އެޕާޓްމަންޓުގެ ނިދާ ތަނުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތި، އޭނާގެ ވޮލެޓާއި އައިޑީ ކާޑާއި ޕާސްޕޯޓާއެކު ފެނުމަކީ އޭނާގެ ހިޔާޒަތާ ގުޅުވާލެވޭ ޤަރީނާއެކެވެ.
- ފިޒިކަލް އެޕިއަރެންސް އެއްގޮތް ތަކެތީގެ ތެރެއިން UNODC ގައިޑްލައިންއާ އެއްގޮތަށް ރޭންޑަމް ސާމްޕަލް ތަޙްލީލުކުރުމުގައި، ސީދާ ތަޙްލީލުކުރީ ކޮން ޕެކެޓެއްކަން އެނގެންޖެހޭނެކަމުގެ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނުދައްކާނަމަ، ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަށް ބުރަދަން ދިނުމުގައި ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހެދިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
- ޙުކުމުގެ ރިޕޯޓުގެ ޚުލާޞާގައި އެހެން މީހެއްގެ ނަމާއި ދަޢުވާއެއް ލިޔެވިފައިވުމަކީ، ރިޕޯޓުގެ ބާކީ ބައިތަކާއި ޙުކުމުން ދަޢުވާ ސާފުކޮށް އެނގޭނަމަ، ލިޔުމުގެ ކުށެއް ކަމުގައި ބެލެވި ޙުކުމްގެ ޞައްޙަކަމަށް އަސަރު ނުކުރާނެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ހިޔާޒަތުގެ ބެލުންތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ބ)، (ރ)، (ޅ) (PDF ގައި '312'؛ 143 ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ބެލެވޭ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލާފާސްކުރުމުގެ ބާރުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ހ) (PDF ގައި '21 (ހ) (3)')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
- ޤަވާއިދު ނަންބަރު R-230/2015 (ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/451
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/323
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް