ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/101
އަޙްމަދު ޙަސަން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2018/HC-A/101
Ahmed Hassan v. Prosecutor General 2018/HC-A/101 (2018/HC-A/101, High Court of the Maldives, 21 May 2019)
އަޙްމަދު ޙަސަން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100،000 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތި ގެންނަކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ލިބިގެން ފުލުހުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ގެކައިރިއަށް ދިޔައިރު މަޑުކުރަން ބުނުމުން އޭނާ ގެއަށް ދުވެ ވަނުމުން ހިފަހައްޓައި، ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނުގައި ބަލައިފާސްކުރުމުން ޖީބުން 24.2372 ގްރާމް ކެނެބިސް ހުރި ދަޅެއް ފެނުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހައްޔަރުކޮށް ހެކި ހޯދީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46، 47، 52 އަދި 268 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު ނުދެވުނުކަމަށާއި، ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަށް ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދެވުނުކަމަށާއި، ދަޢުވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތު ނުވާކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ގެއަށް ވަދެ ހައްޔަރުކޮށް ހޯދި ހެކީގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތާއި މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަށް ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވިފައިވޭތޯ، އަދި ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ހައްޔަރުކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ކަމަށާއި، ވަކީލުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމަށާއި، ތަޙްލީލު ރިޕޯޓާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލެއް ނެތްކަމަށް ދިފާޢުގެ ވަކީލު ބުނެފައިވާތީ ފުރުޞަތު ނުދެވުނުކަމަށް ނުބެލެވޭކަމަށާއި، ދިފާޢުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނުއުފެދޭކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، މީހަކު ކުށެއް ކުރަނިކޮށް ފެންނަ ހިނދެއްގައި، ނުވަތަ ކުށެއް ކޮށްފިކަމަށް ނުވަތަ ކުށެއް ކުރަން އުޅޭކަމަށް ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއް ނުވަތަ ހެކިތަކެއް ހުރެއްޖެނަމަ، ފުލުހުންނަށް ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައިވެސް އެމީހަކު ހައްޔަރުކުރެވިދާނެއެވެ.
- މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅޭކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ލިބިގެން ފުލުހުން މަޑުކުރަން ބުނުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދުވެ ގޯތިތެރެއަށް ވަނުމުން އެތަނުން ހިފެހެއްޓުމަކީ ފުލުހުންނަށް ލިބިފައިވާ ބާރުގެ އިމުން ބޭރުން ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ހެކި ނައްތާލާނެކަމަށް ނުވަތަ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ފިލާފާނެކަމަށް ބެލެވޭ ޙާލަތުގައި ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ތަނަށް ވަނުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވެއެވެ.
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 53 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ފުއްދުމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ވަކީލަކު އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ، ވަކީލު ތަނާޒުލްވުމުން އަލުން ފުރުޞަތު ދީފައިވާނަމަ، ވަކީލު އަމިއްލަ ސަބަބަކާހުރެ އެންމެ އަޑުއެހުމަކަށް ޙާޟިރުނުވުމަކުން އެ ޙައްޤު ގެއްލިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
- ދެކޮޅަށް ހުރި ހެކިތައް އެނގުމާއި އެ ހެކިތައް ނަފީކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އާއި 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގައިވާ އަސާސީ ޙައްޤެކެވެ. (2015/HC-A/104 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތަށް) ނަމަވެސް ދަށު ކޯޓުގައި ތަޙްލީލު ރިޕޯޓާ ބެހޭގޮތުން ދަންނަވާނެ އެއްޗެއް ނުވަތަ ސުވާލެއް ނެތްކަމަށް ދިފާޢުގެ ވަކީލު ބަޔާންދީފައިވާނަމަ، އެ ފުރުޞަތު ނުދެވުނުކަމަށް އިސްތިއުނާފުގައި ދަޢުވާ ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 ގެ 142 ވަނަ މާއްދާއާއި 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން، މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިވާ ތަނެއް ނުވަތަ އެއްޗެއްގައި މަސްތުވާތަކެތި ހުރުމަކީ އޭނާގެ އަތުގައި ހުރުމެވެ. ޓްރެފިކްކުރާ މީހެއްކަމަށް ބެލެވޭ މިންވަރަށް މަސްތުވާތަކެތި އަތުގައި ހުރުމަކީ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެކެވެ.
- ދިފާޢުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަންކަމަކީ ޖުމްލަކޮށް ހާދިސާ ނަފީކުރެވޭވަރުގެ ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދޭވަރުގެ ކަންކަން ނޫންނަމަ، ފުލުހުންގެ ހެކިބަހާއި ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުގެ މައްޗަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ މިންވަރަށް ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އާއި (ކ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 108 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 142 ވަނަ މާއްދާ (ފ)
- ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުންހިފުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ 4 ވަނަ ނަންބަރު
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2015/HC-A/104
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2016/HC-A/279
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، އިސްފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް