ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/170
އަޙްމަދު ފާރިސް މައުމޫން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2018/HC-A/170
Ahmed Faaris Maumoon v. Prosecutor General 2018/HC-A/170 (2018/HC-A/170, High Court of the Maldives, 19 May 2021)
އަޙްމަދު ފާރިސް މައުމޫން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 27 ޖަނަވަރީ 2018 ގައި ފޯނު ހިފެހެއްޓުމާއި މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ އަމުރު ނެރުނެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނަށް ފައިސާ ބެހިކަމަށާއި ޤާނޫނީ ވެރިކަން ވައްޓާލަން ރާވާފައިވާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައެއްގައި، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ފޯނުތަކާއި ސިމްކާޑާއި މެމޮރީކާޑު 90 ދުވަހަށް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުމަށާއި ފޯނުގެ ޕިން، ލޮކް ކޯޑު، ޕެޓާން، ފިންގަރޕްރިންޓް ދިނުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރުވެސް އޭނާގެ ފޯނު ހިފަހައްޓައި ތަޙުލީލުކުރެވިފައިވެއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެއްކެއް ނެތި ދޮގު މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް، ހެކި ވަޒަންނުކޮށް އަމުރު ނެރުނު ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ)، 2017/HC-A/301، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ އެކި މާއްދާތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ސިއްރު ހެއްކެއްގެ ބަޔާން އޮތް ކަމަށާއި، ދޫވެފައިވާ މުއްދަތުގައި މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތް ކަމަށާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާއާ ގުޅޭ ގޮތް 2017/HC-A/334 އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ މޯބައިލް ފޯނުތަކާއި ސިމްކާޑާއި މެމޮރީކާޑު 90 ދުވަހަށް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުމަށާއި ފޯނުގެ ޕިން/ލޮކް ކޯޑު/ފިންގަރޕްރިންޓް ދިނުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ، ހުށަހެޅުނު ހެކި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްނޫން (އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަނެވުނު)
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ފޮނުވި ލިޔުންތަކާއި ދައުލަތުގެ ޖަވާބާއެކު ސިއްރު ހެއްކެއްގެ ބަޔާނެއް ނުވަތަ އެހެން ހެއްކެއް ފެންނަން ނެތުމާއި، ކުރިން ފޯނު ތަޙުލީލުކުރެވިފައިވާއިރު ދެވަނަ ފަހަރަށް ހިފަހައްޓަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ދައްކާ ހެއްކެއް ނެތުމުން، އަމުރަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 (ށ)(1) އާ ޚިލާފަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެކެވެ. ހެކީގެ ނުކުތާއިން މައްސަލަ ނިމޭތީ އެހެން ނުކުތާތަކާ ގޮތެއް ނުކަނޑައެޅުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ފަނޑިޔާރުން ނިންމުމެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) ގެ ދަށުން މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 21)
- ޚަޞްމުން ހުށަހަޅާ ހެކި ޤަރީނާ ބަލައިގަނެ ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމްކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ނަމަވެސް، އެ ބާރު ބޭނުންކުރަންވާނީ އިންޞާފުގެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށް، ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު، ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރޭގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 21)
- ކުރިން ފޯނު ހިފަހައްޓައި އެނަލައިޒްކުރެވިފައިވާ ހާލަތެއްގައި، ބަންދުން ދޫވެފައިވާ މުއްދަތުގައި އިތުރު ފަރާތްތަކާ މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތް ކަމަށް ބެލިނަމަވެސް، އެފަދަ މުޢާމަލާތެއް ކޮށްފައިވާކަމަށް ދަލާލަތުކޮށްދޭ ހެކި ޤަރީނާއެއް ނެތި ދެވަނަ ފަހަރަށް ފޯނު ހިފެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 25-26)
- އަމުރުގައި ސިއްރު ހެއްކެއްގެ ބަޔާން ލިބިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވި ނަމަވެސް، އަމުރާ ގުޅޭ ލިޔުންތަކުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އިސްތިއުނާފީ ޖަވާބާއެކު އެ ހެއްކެއް ނުވަތަ އެއްވެސް ސަޕޯޓިންގ ޑޮކިއުމަންޓެއް ފެންނަން ނެތްނަމަ، އެ އަމުރަކީ ހެއްކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެން ނެރެފައިވާ އަމުރެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 23-24، 27)
- ތަކެތި ހިފެހެއްޓުމާއި މަޢުލޫމާތު ދިނުމަށް އަމުރުނެރުމުގައި އެންމެ އަސާސީ ޝަރުޠަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކަމަކާ އެމީހަކު ގުޅުވާލެވޭ ހެކި ޤަރީނާ ހުރުމެވެ؛ އެ އުނސުރު ފުރިހަމަވެފައި ނުވާނަމަ، އެހެން ނުކުތާތަކާ ވަކިވަކިން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 28)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު)ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގެ (1)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 48 ވަނަ މާއްދާ
- 2018/HC-A/169
- 2017/HC-A/301
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް