އާދަމް އިޔާޒް ވ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް

މައްސަލައިގެ ތަޢާރފަ :

1މާލެ […] އާދަމް އިޔާޒް )ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ( )މީގެ ފަހުން "އިސްތިއުނާފ ކުރު ފަރާތް" ނުވަތަ "އާދަމް އިޔާޒު"( މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ ރޭންކުގައާވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދަނިކޮށް، ސާބިތުނުހިފޭ ދޮގު ތުހުމު ތުތަކެއްކޮށް، އާދަމް އިޔާޒުއީ މެދު ޒާތީގޮތެއްގައި އެއްވެސް އަސްލެއްނެތ މައްސަލައެއް އުފައްދައިގެން އަދި އެ މައްސަލައިގައި މައުޟޫއީ ގޮތުންނާއި އިޖުރާއީ ގޮތުން އެއްވެސް އަދުލުވެރިކަމެއްނެތި، 14 ޖޫން 2018 ގައް އާދަމް އިޔޒު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާކަމަށާ ބުނެ، ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާ އަނބުރާ ހޯދުމަށާއި، ވަޒީފާ އަނބުރާ ދޭ ދުވަހާއި ހަމައަށެ ލިބެންވާ މުސާރައާއި އިނާޔަތް ލިބިދިނުމަށާއި، ވަޒީފާ ދިނުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އިން އިންކާރުކުރާނަމަ، ޝަރަފުވެރިކަމާއެކ އެއު ރޭންކ މަތިކޮށް ރިޓަޔަރކުރުމަށް، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މައްޗަށް އަމުރުކޮށްދިނުމަށާއި،ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 38,175/28 ރ. )ތިރީސްއަށްހާސް އެއްސަތޭކަ ހަތްދިހަ ފަސިރު ފ ޔާ އަށާވީސްލާރި( އާއި ޤާނޫނީ ވަކީލަށް ޚަރަދުކޮށްފައިވާ 50,000/-ރ. )ފަންސާސްހާސް ރުފިޔާ( ނަގައިދިނުމަށް އެދި، އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތނ މޯލްޑިވްސް ޕޮލަސްސރވިސ )މީގެ ފަހުން "އިސްތިއުނާފ ރައްދުވު ފަރާތް" ނުވަތަ "މޯލްޑިވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސް" ނުވަތަ "ދައުލަތް"( އަށް ރައްދުވާގޮތަށް ސިވިލް ކޯޓުގައި ދައުވާ ކޮށްފައިވެއެވެ. މައްސަލައިގައި ކަން ހިނގާފައިވާގޮތ :

2މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒު، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސގައ ބޭނުންކުރާ "ޕޮލިސް 20" ނަންބަރު ލޯންޗް 2015 ވަނަ އަހަރު ފަރަށްއެރި ހާދިސާ އާއި ގުޅިގެން ކުރެވުނު ފައިސާގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައ އާދަމް އިޔާޒުއ ސަރވިސްގެ ގަވާއިދުތަކާއި އުޞޫލތަކާއ ޚިލާވެފައިވާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވި، މި މައްސަލަ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން )މީގެ ފަހުން "ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑު"( ތަޙުޤީޤުކޮށްފައިވެއެވެ.

3ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން މައްސަލަ ނިންމަވާފައިވަނީ އަންނަނިވި ފަދައިންނެވެ. "ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒު )ސ.ނ 1071 ( ގެ މައްޗަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައިގައި ބޯޑުގައި ޖަވާބުދާރީވުމަށް އާދަމް އިޔާޒަށް ދެވުނު ފުރުޞަތުގައި ދެއްކު ވި ހަކަތަކަށާއި އާދަމް އިޔާޒުގެ ވަކީލު ދެއްކެވ ވާހަކަތަކުގައި ފާހަގަކުރެއްވި ނުކުތާތަކަށައި، މައްސަލަ ތަޙްޤީޤު ކުރިފަރާތުނ ހުށަހެޅް ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކާއ އަދި އެފަރާތުން ދެއްކި ވާހަކް ތާކަށް ވިސްނާ ނަޒަރު ހިންގާއިރު ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒް މާލިއްޔަތު ޤަވާޢިދާއި ޚިލާފަށް ކަންކަން ކޮށްފައިވާ ކަމާއި އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސ ރުވިސްގ ފައިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓުން މިބާވަތުގެ ކަންކަމް ގައި ޢާންމުކޮށް ޢަމަލުކުރާ އުޞ ލުތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކާއި ޚިލާފަށް އެ ޤަވާޢިދުތަކުގެ ބޭރުން ޢަމަލުކޮށްފައިވާކަން އެގެން އޮންނާތީ އާއި އަދި ތަޙްޤީޤު ކުރި ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގިނ ކަންތައްތަކަށް ވިސްނި ފިކުރު ހިންގާއިރު މިޢަމަލު ހިންގުމުގައި އާދަމް އިޔާޒުގެ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތެއް މިކަމުގައި އޮތްކަން އެގޭކަމާއ އަދި މި މުޢާމަލާތަކީ، މި މުޢާމަލާތުގެ ތެރެއިން ވަކި މަންފާއެއް ހޯދުމުގެ ބޭނުމުގައި ޤަވާޢިދުތަކާއި އުޞޫލުތަކުގެ ބޭރުން ރާވައިގެން ހިންގަފްއިވާ ޢަމަލެއްކަމަށް އެނގެނީއންނާތޮ، ފުލުހުންގެ ސީނިއަރ އޮފިސަރެއްގެ މަޤާމުގައިހުރެ، މަޤާމުގެ ބާރާއި ނުފޫޒު ނާޖާއިޒް ގޮތުގައް ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތު އިސްކޮށް ވަކިފަރާތަށް މަންފާ ހޯދައިދިނުމުގެ ގޮތުން ކޮށްފައިވާ މިޢަމަލަކީ ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާއި ޚިލާފު ރަޖިސްޓްރީ ނަންބަރު T-02 10-S9509A ލޯންޗު ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯރމް ނަންބަރު 52/DBMF/2019 )13 ޖޫން 2018( ޢަމަލެއްކަމަށާއި، އަދި ފުލުހުންގެ ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި އެކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމާއިބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ ރޫޙާއެ ޚިލާފަށަކޮށްފައިވާ ކުށުގެ ޢަމަލެއްކަމށ ފެނުން ހިނދު، މިކުށުގެ އަދަބެއްގެ ގުތުން ޑިސިޕްލިނަރީ އަދ އިދާރީ ކ ށާތަކާއެ އެކުށްތަކަށް އަދަބުދިނުމއިބެހޭ ޤަވާއިދުގެ 18 ވަނަ މާއްދާ އާއި ޙަވާލާދީ އެ މާއްދާގެ )ކ( ގެ ދަށުން ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒް )ސ.ނ 1071 ( ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށާއ މި މައްސަލައިގެ އިސްތިއުނާފް މަރުހަލާ ނިމެންދެން ވަޒީފާއިން ސަސްޕެ ންޑެ ކުރުމަށް ބޯޑުގެ މެންބަރުންގެ އިއްތިފާގުން ނިންމައިފީމެވެ."

4މޯލްޑިވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ޕްރޮޕެޝަނަލް ސްޓޭންޑަރޑްސް ކޮމާންޑްގ މައްސަލް ނިމުނުގޮތުގެ ލިޔުމަށް ބަލާއިރު، މައްސަލަ ނިމުނު ގޮތް އަންނަނިވި އިބާރާތުން ފާހަގަކުރެއެވެ. "މަތީގައި ދެންނެވިފައިވާ މައްސަލަ މިކޮމާންޑުން ތަޙްޤީޤުކޮށް، ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގައި ދެންނެވުމުން ނިންމާފައިވަނީ، ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒު )ސ.ނ.1071 ( ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގައި ޖަވާބުދާރީވުމަށް ދެވުނު ފުރުސަތުގައި ދެއްކި ވާހަކަތަކަށާއިއާދަމ އިޔާޒުގެ ވަކީލު ދެއްކެވަ ވާހަކަތަކުގައި ފާހަގަކުރެއްވި ނުކުތާތަކަށާއި، އެ މައްސަލަ ތަޙްޤީޤު ކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތި ކްށާއ އަދި އެފަރާތުންދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ވިސްނާ ނަޒަރު ހިންގާއިރު ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒު މާލިއްޔަތު ގަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ކަންކަން ކޮށްފައިވާކަމާއި އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ފައިނޭންސް ޑިޕާޓްމެންޓުން މިބާވަތުގެ ކަންކަމުގައި އާއްމުކޮށް ޢަމަލުކުރާ އުޞޫލުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާއި ޚިލާފަށް އެ ގަވާއިދު ތަކުގެ ބޭރުނޮޢަމަލުކޮށްފައިވާކަނ އެނގެން އޮންނާތީ އާއި އަދި ތަޙްޤީޤް ކުރި ފަރާތުން ފާހަގކަ ށ ފައިވާ ގިނަ ކަންތައްތަކަށް ވިސްނާ ފިކުރު ހިންގާއިރު މިއަމަލު ހިންގުމުގައި އާދަމް އިޔާޒުގެ އަމިއްލަ މަސްލަޙަތެއް މިކަމުގައި އޮތްކަން އެގޭކަމާއ އަދި މުޢާމަލާތަކީ، މި މުޢާމަލާތަކުގެ ތެރެއިން ވަކި މަންފާއެއް ހޯދުމުގެ ބޭނުމުގައި ގަވާއިދުތަކާއޫއްޞު ލުތަކުގެ ބޭރުން ރާވައިގެން ހިންގާފައިވާ ޢަމަލެއްކަމަށް އެގެނު އޮންނާތީ، ފުލުހުންގެ ސީނިއަރ އޮފިސަރެއްގެ މަޤާމުގައިހުރެ، މަޤާމުގެ ބާރާއި ނުފޫޒު ނާޖާއިޒު ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލަ މަސްލަހަތު އިސްކޮށް ވަކިފަރާތަކަށް މަންފާ ހޯދައިދިނުމުގެ ގޮތުން ކުށްފައިވާ މިޢަމަލަކީ ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާއި ޚިލާފު ޢަމަލެއްކަމަށާއި، އަދި ފުލުހުންގެ ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކްށްތަކާއި އެކޭ ށތަކަށް އަދަބު ދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ ރޫހާއި ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ކުށުގެ ޢަމަލއްކަމަށީ ފެނުނުހިނދު، މިކުށުގެ އަދަބެއްގެ ގޮތުން ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރި ކުށްތި ކާއިއަދޭއެކުށްތަކަށް އަދަބުދިނުމާއބެހ ގަވާއިދުގެ 18 ވަނަ މާއްދާ އާއި ޙަވާލާދީ އެމާއްދާގެ )ކ( ގެ ދަށުން ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒު )ސ.ނ:1071( ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށެވެ. އަދި މި މައްސަލައް ސްތިއުނާފ ކޮމެޓީގައި ދެންނެވުމުން ނިންމާފައިވަނީ ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އާދަމް އިޔާޒް )ސ.ނ:1071( ކޮމެޓީއަށް ހާޟިރުވެ ދެއްކި ވާހަކަތަކާއި، ތަޙްޤީޤުކުރި ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވަ ހެކިތަކާއި ގްރީނާތކަށިބަލައި، މި މައްސަލައިގައި ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ނެންމާފައިވާ ނިންމުމަށް ދެމހއްޓުމަށެވެ.

5ބަޔާންކުރަނިވި ނިންމުންތަކާއި ގުޅިގެން 05 ޖުލައި 2018 ގައި އާދަމް އިޔާޒު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ "ދިވެހި ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާއެ ކޯޑް އޮފް އެތިކްސްއާ ޚިލާފުވެފައިވާތީ، ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީކުށްތަކާއި، އެ ކުށްތަކަށް އަދަބުދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ )ކ( ގެ ދަށުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ނިންމުމާއި ގުޅިގެން" ކަމަށެވެ.

6އާދަމް އިޔާޒް ވަޒީފާއިންވަކިކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާ އަނބުރާ ހޯދުމަށާއި، ވަޒީފ އަނބުރާ ދޭ ދުވަހާއި ހަމައަށް ލިބެންވާ މުސިރައާއި ޢިނާޔަތް ލިބިދިނުމށާއ، ވަޒީފާ ދިނުމަށް މޯލްޑިވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އިންކާރުކުރާނަމަ، ޝަރަފުވެރިކަމާއެކ އެއު ރޭންކެ މަތިކޮށް ރިޓަޔަރކުރުމަށް، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މައްޗަށް އަމުރުކުރުމަށާއި، ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 38,175/28 ރ. )ތިރީސްއަށްހާސް އެއްސަތޭކަ ހަތްދިހަފަހެއ ރުފިޔް އަށާވީސްލާރި( އާއި ޤާނޫނީ ވަކީލަށް ޚަރަދުކޮށްފައިވާ 50,000/-ރ. )ފަންސާސ ހާސް ރުފިޔާ( ނަގައިދިނުމަށް އެދި، އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުނ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ )ދައުލަތް( މައްޗަށް ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކޮށްފައިވެއެވެ. އެ މައްސަލަ ބަލާފައިވަނު ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 181/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާއިންނެވެ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ނަންބަރު 171/VKL/2018/93 )10 ޖުލައި 2018( ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަން އަންގާ ލިޔުން ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ގޮތް

7އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 181/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާ ގައި އެކޯޓުން ޙުކުމްކުރައްވާފައިވަނީ، "ދެންފަހެ، އިސްވެދިޔަ ބަޔާންތަކާއި، ފާހަގަ ކުރެވުނު ނުކުތާތަކާއި ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔުންތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، ޤަވާއިދު ނަންބަރ 2017/R-12 )ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި، އެކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމާބެހޭ ޤަވާއިދު( ގ 18 ވަނަ މާއްދާގެ )ކ( އާ ޙަވާލާދީ، ދައުވާކުރާ […] އާދަމް އިޔޒު،މޯލްޑިވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ، އާދަމް އިޔާޒު، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓުގެ 08 ވަނަ ނަންބަރާއި 16 ވަނަ ނަންބަރާއި ޚްލާފަށް އަމަލުކޮށްފައިވާތކަނި،ހުށް ހެޅިފައަ ވާ ލިޔުންތަކުގެ ޝަރީޢަތަށް ޘާބިތުވާތީ، ދައުވާކުރާ ފަރާތުން އ ދިފައިވ ގޮތަށާ ވަޒީފާ އަނބުރާ އިޢާދަކޮށްދިނުމަށާއި، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ދުވަހުނެ ފެށިގެނި މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމަށް، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތުން އަންގައި އަމުރު ކުރާނެ ތަނެއް ނެތްކަމުގައި، ކަނޑައަޅައި ޙުކުމް ކޮށްފީމެވެ. " މިފަދައިންނެވެ.

8ސިވލި ކޯޓގު ނަންބަރު 181/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާނިމިފައިވާގޮތް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާއެއްގޮތ ނުވާކަމަށާބުނެ އެޤަޟިއްޔް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށ އެދޭ އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ އަންނަނިވި

4 )ހަތަރެއް( ނުކުތާއެވެ. އެގޮތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާތަކަކީ:

8.1 ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު /35C-2012/SC ޤިޟިއްޔއާއާދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2010/HC-A/168 ޤަޟިއްޔާ ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ "ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސް" މުޙައްމަދު ފަހުމީ ޙަސަން ވ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް )ދައުލަތް( އެޓާރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ހުށަހެޅުމުން އެކްސްޕާޓޭކޮށް ހިންގި މައްސަލައެއް. އަދި "ޑިއު ޕްރޮސެސް" ގެ އ ޞު ލަށް ރިޢާޔަތްކުރުމެއްނެތި މައްސަލެ ނިންމާފައިވކަމަށް ބުނީ ހުށަހެޅި ނުކުތާއާއި،

8.2 ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނި މާއްދާގަ )ށ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުޞޫލާއި އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިން ޝާއާ ޢުކޮށްފައިނުވާ ގަވާއިދެއްގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވިކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅ ނުކުތާއާއި،

8.3 މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ނަންބަރު 52/DBMF/2018 ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް ހުށަހެޅުނު ފޯމް ގެ ދަށުން ބެލުނު މައްސަލަ ނިންމަވާފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާއި ޚިލާފަށްކަމަށްސާބިތުކުރުމަށ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ހެކިވެރިންގެ ހެކިބަސް، ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނ ގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާއި އެއްގޮތަށް ނަގާފައިނުވާއިރު،ނަގާފައިނުވާ ސަބަބެއް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއާއި،

8.4 ހެކީގެ ގޮތުން ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ތަޙުޤީޤީ ބަޔާންތަކުގައި ހުރި ފުށުއެރުންތަކަށް ރިޢާޔަތް ކުރުމެއްނެތި އެބަޔާންތަކަށް ބުރަދަންދީފައިވާކަމަށ ބުން ހުށަހެޅ ނުކުތާއެވެ.

9އިސްތިއުނާފީ ފުރަތަމް ނުކުތާގެ ތަފްސީލުގައި އިސްތިއު ނާފުކުރާ ފަރާތުނ ބުނެފައިވަނީ، އިންޝުއަރެންސް ފައިސާ ހޯދުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އަމަލުކުރަމުން އަންނަ އުޞޫލު ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ 29 ޖަނަވަރީ 2012 ގައިދޫކޮށްފައިވާ އެލައިޑް އިންޝުއަރެންސް ކޮމްޕެނީގެ ނަންބަރު AI/UW/2012/1246 )29 ޖަނަވަރީ 2012( އާއި AI/UW/2012/1247 )29 ޖަނަވަރީ 2012( އިންޝުއަރެންސްކްލެއިމް ރަސީދުތައްކަމަށެވެ. އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ބޭނުންކުރާ "ޕޮލިސް 20" ލޯންޗް ފަރަށްއެރި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ 07 ސެޕްޓެމްބަރު 2015 ގައި ކަމަށްވާއިރު 29 ޖަނަވަރީ 2012 ގައި ދޫކޮށްފައިވާ އެންމެ 02 )ދޭއް( ރަސީދުނ އުޞޫލެއް ކަނޑައެޅުމަކީ "ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސް" އަދި "ޑިއު ޕްރޮސެސް" އާއި ޚިލާފުކަމެއް ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހެކިބަސް ނަންގަވާދެއްވުމަށ އެދް ހުށަހެޅި ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނެގިފައިނުވާއިރު، އެކަމުގެ ސަބަބުވެސް ސިވިލ ކޯޓުގް ޝަރީޢަތެނިމުނ ގޮތުގު ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިނުވުމަކީ "ޑިއު ޕްރޮސެސް" އަދި "ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސް" ގެ އުޞޫލުތަކާއި ޚިލާފުކަމެއް ކަމަށެވެ.

10އިސްތިއުނާފީދެވަނަ ނުކުތާގެ ތަފްސީލުގައި އިސްތިއނާފުކުރު ފަރާތުން ބުނެފައިވަނު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ނަންބަރ 52/DBMF/2018 ފޯމުގެ ދަށުނު ބެލުން މައްސަލައިގައި އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން ފުލުހުންގެ މާލީ ގަވާއިދާއި ޚިލާފުވީކަމަށް ނިންމާ ފުލުހުންގެ ނަންބަރ 171/VKL/2018/93 ސިޓީއިން ވަޒީފާއިން ވަކިކް ށ ފައިވާއިރު، އިސްވެ ބުނެވުނު މާލީ ގަވާއިދަކީ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ގަވާއިދަކަށް ނުވުމުން، މޯލްޑިވްސެ ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ނިންމުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ )ށ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލާއި ޚިލާފު ކަމަށެވެ.

11އިސްތިއުނާފީ ތިންވަނަ ނުކުތާގެ ތަފްސީލުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނެފައިވަނީ، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ނަންބަރ 52/DBMF/2018 ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް ހުށަހެޅުނު ފޯމުގެ ދަށުން ބެލުނު މައްސަލައިގައި ހުރި ދިމާނުވާ ކަންކަމާއި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާއި ޚިލާފުކު ނ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅް ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނަގާފައިނުވަނީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނ ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަދައިނި މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކަމަށެވެ.

12އިސްތިއުނާފީހަތަރުވަނަ ނުކުތާގެ ތަފްސީލުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނެފައިވަނީ، ދައުލަތުން އެގްޒިބިޓ- 12 ގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ޢަޒީމް ވަޙީދު 20 މެއި 2018 ގައު ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، އަޙްމަދު މުޙައްމަދ 31 މެއި 2018 ގައި ދީފައިވާ ބަޔާންތަކުގް އ ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރިކަމަށާއި،މިފަދަ ފުށުން އެރުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ އިންސާފުން ބޭރުން ކޮށްފައިވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.

13އިސްތިއުނާފުކުރާ ފުރަތަމަ ނުކުތާގެ ރައްދުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މައިގަނޑު ގޮތީ އްގައި ބުނެފައިވަނީ ސިވިލެ ކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ "ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސް" އަދި "ޑިއު ޕްރޮސެސް" ގެ އުސޫލާއި ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫންކަމަށެވެ. އެގޮތުން މިނުކުތާގެ ތަފްޞީލުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ދިވެހި ދައުލަތް )ސިވިލ ސަރވިސް ކޮމިޝަން( ވ.ޢަލީ ނަޞރީ ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ ފުރަތަމަ ކޯޓުނ ބަލަންވާނީ އެބޯޑަށް އެކަން ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމުމަށް އެކަށޭނެ ހެކި އެބޯޑުގެ ކުރިމަތީގައި އޮތްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަމަށާއި، އަދި ދެވަނަ ކަމަކަށް ބަލަންޖެހޭނީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ފަރާތް ވަކިކުރެވުނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކުގެ މައްޗަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ތަޙްޤީޤެއް ކުރެވިގެންތޯ ކަމަށެވެ. މިކަންކަމުގެ މައްޗަށް އަދ ދަށު ކޯޓަށް ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވް ލިޔުންތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އިން ބޭނުންކުރާ "ޕޮލިސް 20" ލޯންޗު 2015 ވަނަ އަހަރު ފަރަށްއެރި ހާދިސާއާއި ގުޅިގެން ކުރެވުނު މަރާމާތާއި، ފައިސާގެ މުޢާމަލާތްތަކުގއަ އާދަމް އިޔާޒު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ގަވާއިދުތަކާއި، އުޞޫލުތަކާއި ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓްގެ 8 އަދި 16 ވަނަ ނަންބަރާއި ޚިލާފުވެފައިވާކަމުގެ ތުހުމަތުކޮށް އެފަރާތުގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/27 މައްޗަށް ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވާކަމަށާއި، އަދި އާދަމްއިޔާޒު ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް ހާޒުރުކޮށ ޖަވާބުދާރީވުމަށް ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމަށާއި، އަދި އެބޯޑުން ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ އިޖުރާއަތުތައް ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާކަމަށާއި، އަދި އާދަމް އިޔާޒު ވަކިކުރުމަށް ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ނިންމާފައިވާކަމަށާއި،އެ ނިންމުން އުސްތިއުނާފުކުރުމުގ ފުރުޞަތްދީފައިވާކަނ އެނގެން އޮންނާތީ، އާދަމް އިޔާޒު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަނ އެނގެން އޮންނަކަމަށެވެ.

14އިސްތިއުނާފުކުރާ ދެވަނަ ނުކުތާގެ ރައްދުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބުނެފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފީ ދެވަނަ ނުކުތާއެއް ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާއަކީ ދަށު ކޯޓުގައި އެއްވެސް ވަރަކަށްވާހަކަ ދައްކާފައިނުވާ ނުކުތާއެއްކަމަށާއި، ދަށާ ކޯޓުގައި އ އްވެސ ވަރަކަށް ފާހަގަކޮށްފައިނުވެ ނުކުތާއެއް މިކޯޓަށް ހުށަހެޅިދާނެކަމަށް ދައުލަތުން ގަބޫލުނުކުރާކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބަހުސްގެ ބޭނުމަށް މިނުކުތާ ހައިކޯޓަށް ބަލައިގަނެވޭ ނުކުތާއެއަކަމުގައި ފަނޑިޔާރުން ކަނޑައަޅުއްވާ ޙާލަތެއްގައި މައުޟޫއީ ގޮތުން ދައުލަތުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ މިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/422 ޢަބްދުލްމުޢިއްޒު މުޞްޠަފާ ވ. ދައުލަތް )މޯލްޑިވްސ ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯސް( ޤަޟިއްޔާގއަ ފާހަގަކޮށްފައިވާ ފަދައިން ސިފައިންނަކީ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަށް އަމަލކުރު ބަޔަކަށް ވެފައި އަދި ސިފައިން އަމަލުކުރުމަށް ހަދާފައިވާ ގަވާއިދުތަކަކީ އެއްވެސް އިރެއްގައި ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރެވިފައިނުވާ ގަވާއިދުތަކަކަށް ނުވާކަމާއި، މި ނުކުތާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މިހާތަނށި އެއިން އެއްވެސް ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ނިންމުމެއް އެއަށްވުރެ މަތީ މަރް ޙަލާއަކުން ބާޠިލްކޮށްފައު ވާކަން އެނގެން ނެތްކަމަށްޓަކައެ މިކޯޓަށް ހުށަހެޅި އެނުކުތާ ބަލައިނުގަތުމަށް ނިންމަވާފައިވާ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ )ށ( އާއި ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫންކަމަށެވެ.

15އިސްތިއުނާފުކުރާ ތިންވަނަ ނުކުތާގެ ރައްދުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، އިސްތިއުނާފީ ފުރަތަމަ ނުކުތާގެ ރައްދުގައި ދައުލަތުން ދައްކާފައިވާ ވާހަކައަކީ މިނުކުތާގެ ރައްދުގައިވެސ ދައުލަތުން ފާހަގަކުރާ ކަންކަން ކަމަށެވެ.

16އިސްތިއުނާފުކުރާ ހަތަރުވަނަ ނުކުތާގެ ރައްދުގައި ދައުލަތުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ދައުލަތުން އެގްޒިބިޓ-12 ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ޢަޒީމް ވަޙީދު 20 މެއި 2018 ގައު ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، އަޙްމަދު މުޙައްމަދ 31 މެއި 2018 ގައް ދީފައިވާ ބަޔާންތަކުގައި ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރިކަމަށާއި، އަދި އެ ފުށުއެރުންތަކށަ ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނި ނަމަވެސްދައުލަތުނ ހުށަހެޅް ބަޔާންތައް އެއްކޮށް ކިޔާލުމުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ސަބަބުތައް އެގޮތުގެ މަތިން ހުރިކަން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާކަމަށެވެ.

17ޕްރިސިޑެންސް 1އިނި ސާނީ ޙައްޤުތަކާއިބެހޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުއާހަދާތަކާއި، އެކި ޤައުމުތަކުގެ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި، ކޯޓުތަކާއި ކޯޓުތަކުގެ އިޖުރާއަތަތަކާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމިއްޔާ/ޖަމާޢަތްތަކުނ މައްސަލް ބެލުމުގައި ގެންގުޅޭ އެންމެ އަސާސް އުޞޫލަކީ މައްސަލަ ބެލުމުގައި ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސް (principles of natural justice) ގެ އުޞޫލުތައް ދެމެހެއްޓުމެވެ. ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސްގެ މަފްހޫމްގެ ތެރޭގައި )1( މީހަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން، އެކަމުގެ މަޢުލޫމާތު އެ މީހަކަށް ދިނުމާއި، އެ މީހަކަށް އެކަމުގެ މައްޗަށް ބ ސ ބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމާއި rule) (hearing )2( މީހަކާމެދު ނުވަތަ ކަމަކާމެދި ގޮތެއް ކަނޑައަޅާ މީހެއްގެ މަޞްލަޙަތެއް އެކަމުގައި އޮވެގެން ނުވުން އަދި ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހުމާއި (rule against bias) )3( ހެއްކާއި ގަރީނާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މީހަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމާއި، މިއާ ޚިލާފަށް، ހީވާ ހީވުމެއްގެ މައްޗަށް ނުވަތަ އެނގިފައިވާ މަޢުލޫމާތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ނޫންކަމާއި (evidence rule) )4 ( ނިންމާ ނިންމުމަކީ ޙާލަތާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު އެކަށޭނަ ނިންމުމެއް ކަމުގައިވުން )proportionality( ހިމެނެއެވެ. ދިވެހިޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/SC-A/28 ޤަޟިއްޔާ )މޯލްޑިވްސ އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ވ. މޯލްޑިވްސް ކޮލިޓީ ސީފުޑް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް( ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގައި، ޢަދުލުވެރިކަމާއި ހާމަކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ނައްސުގައި ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސްގެ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

18ޕްރިސިޑެންސް 2ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުމަކީ މައްސަލައެއްގައި ހިމެނޭ އެންމެހް ފަރާތްތަކަށް އެ މައްސަލައާ ގުޅޭ ގޮތުނ ވާހަކަދެއްކުމުގ ފްރުޞަތު ދީ، ދަޢުވާއަށަޖަވާބުދާރީވުމަށާއި، ދަޢުވާއަށް ދިފާޢުވުމަށް ފުރޞުތު ދީ، އެކުލަވާލެވިފައިވާ ގާއިދތަކާއ އުޞޫލުތަކާއި އެއްގޮތަށް (due process) އިންސާފާއި އަދުލު ގާއިމުކުރުމެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ މި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގެ އަލީގައި، މި މައްސަލައިގައި ބަލަންޖެހެނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި natural justice އާއި due process ގެ މަފްހޫމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއެވެ.

19ޕްރިސިޑެންސް 3މަސައްކަތކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ އަސާސީ ޙައްޤަކަށްވާހިނދް، ވަޒީފާ ދިނުމާއި، ވަޒީފާގެ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑާއި، މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނެ ޙާލަތްތަކާއި، އިޖުރާއަތތައ އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ބަޔާންކުރަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައެވެ. އެހެނަސް، މި ޤާނޫނުން ވަނީ ފުލުހުން އިސްތިސްނާކޮށްފައެވެ. އެހެންކަމުން، ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ މައްޗަށް ހިނގާނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު ގައި ބަޔާންކުރާ ޢާންމު ހަމަތަކާއި މިންގަނޑުތަކެއްނޫނެވެ.މ މައްސަލި ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައި ފައިސަލާކުރެވަނުއިރު ފުލުހުންއމަލުކުރަމުނ ދިޔައީ ފުލުހުންގެ ޤާނޫނަށާއި އަދި އެ ޤާނޫނުން ބާރުލިބިގެން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދުތަކަށެވެ. 27 މާރިޗް 2021ގައި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުގެ ޤާނޫނު އަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނީ މާއްދާގެ )ހ( ކޮންމެ މީހެއްގެމެ މަދަން ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ނުވަތަ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށ އުފުލުމުގައި، ޤާނޫނަކުން ޤާއިމުކޮށްފައިވާ މިނިވަން އަދި މުސްތަޤިއްލު ކޯޓެއްގައި ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލެއްގައި އެކަށީގެންވާ މުއެދަތެއްގެ ތެރޭގައި، ޢާންމުކޮށް ހުޅުވައިލެވިގެން ބާއްވާ، އަޑުއެހުމެއްގައި އިންޞާފުން ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ." ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( ގައި މިކަން ބަޔާންކޮށްފައި އ މަލުކުރަންފެށުމާއިއެކު، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުގެ ޤާނޫނ ގެ 135 ވަނަ މައްދާގެ ދަށުން ފުލުހުންގެ ޤާނޫނުވަނީ އުވިފައެވެ. މި މައްސަލައިގައި ޙަވާލާދޭ ހަދިސާ ހިނގިއިރު، ފުލުހުންގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރި މީހުންގެ މައޗްށ ހިނގަން ފުލުހުންގެ ޤާނޫނުގެ 17 ވުނ މާއްދާގަ )ނ( ގެ ދަށުން ބާރު ލިބިގެން ހަދާފައިވާ ފުލިހުންގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ގަވާއިދާއި ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި،އެ ކުށްތަކަށް އަދަބުދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދު)ގ ވާއިދު ނަންބަރު: 2017/R-12( އެވެ. މީގެ އިތުރުން ދިވެހި ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮނޯޑަކްޓް އަދި ކޑާ އޮފް އެތިކްސްއަކީވެސް ފުލުހުންގެ ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުން ޤާނޫނީ ބާރު ލިބިފައިވާ ކޯޑެކެވެ.

20ޕްރިސިޑެންސް 4މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫއީ އަދުލުވެރިކަމާއި (substantive fairness) އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން fairness) (procedural ގާއިމުކުރެވިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޯއިމަންޓް ރެކޮމެންޑޭޝަން 1982 )ނަންބަރު 1966( ގައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާއިރު އަމަލުކުރަންޖެހޭ އަދުލުވެރި ހަމަތަކަކީ މިއީކަން ބަޔާންކުރެއެވެ. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/15 )މުޙައްމަދު ފަޔާޟް ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ( ޤަޟިއްޔާ Article 4 of the Termination of Employment Convention 1982 (No. 158): The employment of a worker shall not be terminated unless there is a valid reason for such termination connected with the capacity or the conduct of thr worker or based on the operational requirements of the undertaking, establishment or service. Article 7 of the Termination of Employment Convention 1982 (No. 158): The employment of a worker shall not be treminated for reasons related to the worker’s conduct or performance before he is provided an opportunity to defend himself against the allegations made, unless the employer cannot reasonably be expected to provide this opportunity. އިންޓަރނޭޝަނަލް ލޭބަރ އޯގަނައިޒޭޝަންގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 ނަންބަރު 158 އަދުލުވެރިކް މާއަ އިޖުރާއީ އަދުލާވެރިކަނި ގ އ މުކޮށްފައިވާނަމަ، މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި natural justice ގެ އުޞޫލުތަކަ ށާއި، due process ގެ ތެރެއިނާއް މަލުކޮށްފައިވކަމުގައ ބެލެވޭނެއެވެ.

21ޕްރިސިޑެންސް 5ޕްރިސިޑެންސް 6މައުޟޫއީ އަދުލުވެރިކަމަކީ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކުރުމަކީ އަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކުރެވި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމެވެ. ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގައިފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނޭ ޙާލަތްތައް ބަޔާންކުރެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން މި ގަވާއިދުގެ 24 ވަނަމާއްދާގެ )ށ( ފާހަގަކޮށްލަމެވ. މިގޮތުން، ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ )ށ( ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ؛ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް 24. )ށ( މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާރވިސް އިން ކުރާ ތަޙްޤީޤަކުން ނުވަތަ ތަޙްލީލަކުން މުވައްޒަފަކު ޤާނޫނާއި ނުވަތަ ޤަވާޢިދާއި ޚިލާފް ޢަމަލެއް ކޮށްފިކަން ފުލުހުންގެ ތަޙުޤީޤަށް ސާބިތުވާ ޙާލަތެއްގައި، އެކުޅަ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުނު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް ފަދަ ސަލާމަތީ ޚިދުމަތްދޭ މުއައްސަސާއެއްގައި، އެފަދަ މީހަކުއިތުރަށް ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމަކީ އޭގެ ސަބަބުން އެހެން މުވައްޒަފުންނަށާއި މުއައްސަސާގެ މައްޗަށް ޢާންމު ރައްޔިތުން ކުރާ އިތުބާރު ކުޑަވެދާނެ ނުވަތަ ބުރޫއަ އަރާފާނެ ކަމެއް ކަމަށް ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކަށް އަދަބު ކަނޑައަޅާ ބޯޑުން ނުވަތަ ކޮމިޓީއިން ހުށަހެޅުމުން؛ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގު އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަލީ ނަޝީދަޤަޟު އްޔާގި އ ފަނޑިޔާރި ޙުސްނުއްސުޢޫދުގެ ރައުޔުގައި ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ގަވާއިދު ގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ )ށ(އ ގުޅާ ގޮތުން ފާހަގަކުރައްވަނީ: ..." ފުލުހަކު ވަޒީފައިން ވަކިކުރާ ހާލަތުގެ މައްޗަށް ހިނގަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވ އާންމު ހަމަތަކާއި މިންގަނޑުތައް ނޫންކަން އެނގެއެވެ. އެގޮތުން ފުލުހުންނަކީ، ހުވައެއްމަތީގައި ތިބެ، ގާނޫނު ތަންފީޒުކޮށް އަމަން ބަލަހައްޓާ މުއައްސަސާއެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ބަޔަކު ކަމަށްވާތީ، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމާއި އަމަން ބެލެހެއްޓުމާ ގުޅޭކަންކަމުގައި ފުލުހުނަގެ މުއައްސަސާއަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމާއި ތެދުވެރިވުމަކީ، ކޮންމެ ފުލުހެއްގެ އަސާސީ ވާޖިބުކަމަށްވާއިރު، އެ ވާޖިބާ ފުށުއަރާފަދަ ގޮތަކަށް ފުލުހެއްގެ އަމަލު ހުރެއްޖެނަމަ، އެކަމުގެ ސަބަބުން މުއައްސަސާގެ މައްޗަށް އާންމު ރައްޔިތުންކުރާ އިތުބާރަށް ބުރޫ އެރުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެއް ކަމަށްވާތީވެ، ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާއި ޚިލާފުވެފައިވޭތޯ ބެލުމުގައި ރިއާޔަތްކުރާނޭ ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑު ވަޒީފާއާބެހޭ އާންމު ގާނޫނުގެ ދަށުން ރިއާޔަތްކުރާ ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑަށްވުރެ ލުއިވާންޖެހޭނ ކަމަށެ ގަބޫލުކުރެވެއެވެ." މިހެންނެވެ.

22އެހެންކަމުން، ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ ދެ ކަމެއް ފުރިހަމަވެގެންނެވެ. އެއީ:

1. ފުލުހަކު ޤާނޫނާއި ނުވަތަ ގަވާއިދާއި ޚިލާފު ޢަމަލެއްކޮށްފިކަން ތަޙުޤީޤަށް ސާބިތުވުން ؛އަދި

2. ފުލުހަކު ޤާނޫނާއި ނުވަތަ ގަވާއިދާ ޚިލާފު ޢަމަލެއްކޮށްފިކަން ފުލުހުންގެ ތަޙުޤީޤަށް ސާބިތވު އެ ޢަމަލަކީ އ އަމަލުގެ ސަބަބުން، އެފަދަ މީހަކު އިތުރަށް ވަޒީފާގައި ބަހައްޓައިފިނަމޫ އެހެން މުވައްޒަފުންނާއި މުއައްސަސާގެ މައްޗަށް އާންމު ރައްޔިތުންކުރ އިތުބާރާ ކުޑަވެދާނެ ނުވަތަ ބުރަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/10 ޤަޟިއްޔާ ޤަވާޢިދުގެ ނަންބަރު 1-4/2009-MPS ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގަ )ށ( ގައި ޙަވާލާދީފައިވާ ގަވާއިދާއި ޚިލާފު އ މަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ފުލުހުންގެ އެންމެހއަ ގަވާއިދުތަކާއި ކޯޑް އޮފް ކޮންޓަކްޓްއާއި ކޯޑް އޮފް އެތިކްސްއާއި ފުލުހުނިއމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތުތަކާއި އުޞޫލުތައް ހިމެނެއެވެ. އަރާފާނެ ކަމެއް ކަމަށް ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކުގެ އަދަބު ކަނޑައަޅާ ބޯޑަށް ނުވަތަ ކޮމިޓީއަށް ފެނުނު؛ މިއެވެ.

23ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ތަޙުޤީޤުކޮށްފައިވާ މައްސަލައަކީ، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ބޭނުންކުރާ "ޕޮލިސް 20" ނަންބަރު ލޯންޗު 2015 ވަން އަހަރު ފަރަކަށްއެރި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ކުރެވުނު މަރާމާތާއި، ފައިސާގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި އާދަމް އިޔާޒު ޕޮލިސް ސަރވިސްގިގަވާއިދާއާ އުޞޫލުތަކާއި ޚިލާފުވެފައް ވކަމަށ ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައެވެ.މިކަމުގައި ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށްފާހަގަކުރަނީ ދިވެހި ފުލުހުންގެ ކޯޑު އޮފް ކޮންޑަކްޓގ 8 ވަނަ ނަންބަރާއި 16 ވަނަ ނަންބަރަށެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ހިންގާފައިވާ ތްޙުޤީޤުނަ އަންނަނިވި ކަންކަން ފާހަގަވެއެވެ.

23.1 2015 ސެޕްޓެމްބަރ 07 ވަނަ ދުވަހު ޕޮލިސް 20 ނަންބަރު ލޯންޗް،[…] ފަރަކަށް އެރުމ ގުޅިގެނާ […] ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނުން ފޮނުވި ޓަގް ބޯޓެއްގައި،އެ ލޯންޗް […] ބަދަރަށް ގެންގޮސްފައިވާކަމާއ، އޭގެ އެއް ދުވަސް ފަހުން "އިންޓްރޯ މޯލްޑިވްސް" ކިޔު ކުންފުންޏެއްގެ ޓަގް ބޯޓެއްގައި، އެ ލޯންޗް […] ދޫނިދޫއަށް ގެންގޮސްފައިވާކަން.

23.2 އެ ލޯންޗްގެ އިންޝުއަރެންސް ކަވަރޭޖް ހަމަޖެހުމާއި ގުޅިގެން ސްރީލަންކާގެ ޑީމ" ކޮ މްޕެނީ" މެދުވެރިކޮށް ލޯންޗް މަރާމާތްކުރުމަށް ސްރީލަންކާއަށް ފޮނުވާފައިވާކަމާއ އަދި ލޯންޗް ކަފު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/38 )އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޒުހަރު ރަޝާދު( ޤަޟިއްޔާ އާއި ދިވެހިރާއްޖޭގު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2019/SC-A/18 )އިބްރާހީމް ޢަދުނާން އަނީސް ވ. ދައުލަތް( ޤަޟިއްޔާ ރަޖިސްޓްރީ ނަންބަރު T-02 10-S9509A ޖަހައިގެން ސްރީލަންކާއަށ ގެންދިޔުމަށް އައި، "މޯލްޝިޕް ކޮމްޕެނީ" ގެ "ރޮމެއިކާ 4 " ޓަގު ބޯޓަށް 6500 ލީޓަރު ތެޔޮއާދަމް އިޔާޒުގ އެންގުމުގެ މަތިން ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ދޫކޮށްފައިވާކަމާއ، "ރޮމެއިކާ 4" ޓަގު ބޯޓަށް ޕޮލިހުން ދޫކުރި 6500 ލީޓަރު ތެޔޮ އަނބުރާ ހޯދުމަށ އާދަމް އިޔާޒް ސޮއިކޮށް "މޯލްޝިޕް ކޮމްޕެނީ"އަށް ސިޓީ ފޮނުވާފައިވާކަމާއި،ނަމަވެސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ތެޔޮ އަނބުރާ ލިބިފައިވާކަން އެނގެންނެތްކަން.

23.3 ޕޮލިސް 20 ނަންބަރު ލޯންޗް ކަފު ޖަހްއިގެނަ ދޫނިދޫއަށްގެނައި "އިންޓްރޯ މޯލްޑިވްސް"ގެ ނަމުގައި ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ގައި ހުޅުވާފައިވާ އެކައުންޓަށް، އިންޝުއަރެންސް ކަވަރޭޖްގެ ފައިސާ ޖަމާކުރުމަށް އާދަމް އިޔާޒިސޮއިކޮށ އެލައިޑް އިންޝުއަރެންސްއަށް ސިޓީއަކުން އަންގާފައިވާކަމާއ، އަދި ޕޮލިސް 20 ނަންބަރު ލޯންޗް މަރާމާތުގެ މަސައްކަތަށް ދާނ ޚަރަދުގެ ފައިސާ ސްރީލަންކާގެ "ޑީމޯ ކޮމްޕެނީ"ގެ އިންވޮއިސްގައިވާ އެކައުންޓަށް ޖަމާކޮށްދިނުމަށް އެދު،އާދަމް އިޔޒާއެލައިޑ އިންޝުއަރެންސް ކުންފުންޏަށް ސިޓީއަކުން އަންގާފައިވާކަމާއ، އަދި އެ އެންގުމާއި އެއްގޮތަށް އެލައިޑް އިންޝުއަރަންސްއިން އ ކުންފުންޏަށް ފައިސާ ދައްކާފައިވާކަން

23.4 މި މަރާމާތަށް ޚަރަދުވެފައިވާ ފައިސާ އެ ކުންފުނީގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާކޮށްދިނުމަށް އެދި،އާދަމް އިޔޒ ސޮއިކޮށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީގައި ނަންބަރު ނެތްކަމާއި، އަދ މި ސިޓި ފިއިނޭންސަ ޑިޕާރޓްމަންޓަށް ފޮނުވފައިނުވާކަމާއް،މިކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ފައިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓާއި ހިއްސާކޮށްފައިނުވާކަނ. ސިވިލް ކޯޓަށް އެގްޒިބި ޓީ-6 ގެ ގޮތުގައި 15 ނޮވެމްބަރު 2015 ގައި އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުން އެލައިޑްއިންޝުއަރެންސއަށް ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީގޭ ކޮޕީ ހުށަހަޅާފައިވާ

23.5 ތަޙުޤީޤު މަރުހަލާގައި ނަގާފައިވާ ބަޔާންތަކަށް ބަލާއިރު،"އިންޓްރޯ މޯލްޑިވްސް"ގެ ޙް ވާލުގައ ދޫނިދޫއަށ ލޯންޗް ގެނެސްފައިވަނީ މެރިން ޕޮލިސް ކޮމާންޑްގ ހެޑްގެ މަޝްވަރާއާއެކު ފިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓްގެ ވެރިން ހުއްދަ ދީގެން ކަމުގައި އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުން ބޯޑަށް ދީފައިވާ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވީނަމަވެސު،މެރިން ޕޮލިސް ހިމެން ޑައިރެކްޓަރޭޓްގެ ހެޑް ޗީފް ސްޕްރިންޓންޑެންޓްޕޮލިސް ރިޓަޔރޑަ ޙުސައިން އާދަމްގެ ބަޔާނުގައި ޕޮލިސް 20 ނަންބަރު ލޯންޗް ފަރަކަށ އަރައިގެން ޓަގް ބޯޓެއްގައި މާލެ ގެންނަކަމުގެ މަޢުލޫމާތު އާދަމް އިޔާޒް ދީފައިވާކަމަށާއަ،އަދ އެއި އާދަމް އިޔާޒުގެ ރައްޓެއްސެއްގެ އުޅަނދެއްކަމުން ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އެއްވެސް ޚަރަދެއް ކުރާން ނުޖެހޭނެކަމަށް ބުނެފައިވާކަމިށއަ،އެއްވެސް ފަރާތކަށަ ފައިސް ދައްކާގޮތަށް ލޯންޗް ކަފު ޖަހައިގެން ގެންނަން ހުއްދަ ދީފައިނުވާނެކމަށާއ، އެއް ޙުސައިން އާދަމްއަށް އެނގިގެން ކޮށްފައިވް މުޢާމަލާތެއްނޫންކަމުގައި ޙުސައިން އާދަމް ބުނެފައިވާކަން

23.6 ތަޙުޤީޤު މަރުހަލާގައި ނަގާފައިވާ ބަޔާންތަކަށް ބަލާއިރު، މި މުޢާމަލާތް ހިންގުމުގައި ފައިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓްއުމަޝްވަރާކޮށްފައިވާނެކަމުގައި އާދަމް އިޔާޒް ބުނެފައިވީނަމަވެސް ފައިނޭންސް ހިމެނޭ ޑައިރެކްޓަރޭޓްގެ ހެޑް އެސިސްޓަންޓް ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އަޙްމަދު މުޙައްމަދގު ބަޔާނުގައި މިކަމާ ގުޅިގެން ދޭންޖެހޭ އެއްވެސް ހުއްދައެއް ދިނުމުގައި މި ސަރވިސްއިން އާންމުކޮށް އ މަލުކުރަމުންދާ އުޞޫލާއި ޚިލާފަށް އެއްވެސ ކަމެއް ކުރުމަށް މ ގޮތުނި އާދަމް އިޔާޒް ބޯޑުގެ ތަޙްޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނުގައި ފައިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓްގެ ކޮމާންޑ ހެޑް އޭ.ސީ.ޕީ އަޙްމަދު މުޙައްމަދުއާއި، ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް އަޒީމް ވަޙީދުއާއި ސަބް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް ޝަހީމްގެ ލަފާ ހޯދާފައިވާކަމުގައި ބޯޑަށް 15 މެއި 2018 ގައި އާދަމް އިޔާޒް ދީފައިވާ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވާ އަންގާފައިނުވާނެކަމަށާއި، އަދި ޕޮލިސް 20 ނަންބަރު ލޯންޗްގެ އިންޝުއަރެންސް ކަވަރޭޖްގެ ތެރއިނެ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ފައިސް ދެއްކުމަށް އެލައިޑް އިންޝުއަރެންސްއަށ އެންގުމަށް މެރިން ޕޮލިސް ޑިޕާރޓްމަންޓަށް އަންގާފައިނުވާނެކަމަށާއ، އަދި އެކަހަލަ މަޝްވަރާއެއް ކޮށްފައިނުވާނެކަމަށް ބުނެފައިވާކަން.

23.7 ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާގައި ނަގާފައިވާ ބަޔާންތަކަށް ބަލާއިރު، ސަބް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް މުޙައްމަދު ޝަހީމް ދީފައިވާ ބަޔާނުގައި ޕޮލިސް 20 ނަންބަރު ލޯންޗް ފަރަށް އަރައިގެން ހިނގ ހާދިސާގައި ލޯންޗް ކަފު ޖަހައިގެން ދޫނިދޫއަށ ގެނައުމަށް މެރިން ޕޮލިސް ޑިޕާރޓްމަންޓުނ މަޝްވަރާކޮށްފައިނުވާނެކަމަށާއި، އެކަމުގައިއެއްވެސް ހުއްދައެއް އަނގަބަހުންވެސް ލިޔުމުންވެސް ދީފައިނުވާނެކަމަށާއ، މިކަމުގައި އިންޝުއަރެންސް ކުންފުންޏަށް ސިޓީ ފޮނުވުމަށް ލަފާދީފައިނުވާނެކަމަށާއި،އެ އުޞޫލުން ފައިސާ ކްލެއިމްކުރުމަކީ މެރިން ޕޮލިސްގެ މެންޑޭޓުގައ ހިމެނި ކަމެއް ނޫންކަމަށާއި،އެފަދަ ކަންކަމުގައި އިންޝުއަރެންސް ކުންފުންޏާއި މުޢާމަލާތްކުރަންޖެހޭނީ ފައިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓުންކަމަށާއ، މިނޫންގޮތަކަށް މުޢާމަލާތް ހިނގާފައިވާނަމަ އެއީ އެއިރު އްމަލުކުރަމުން ދިޔަ އުޞޫލާއި ޚިލާފުކަމެއްކަމުގައ މުޙައްމަދު ޝަހީމް ބުނެފައިވާކަން.

23.8 ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާގައި ނަގާފައިވާ ބަޔާންތަކަށް ބަލާއިރު، ޗީފް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް ޢަޒީމް ވަޙީދު ދީފައިވާ ބަޔާނުގައި ޕޮލިސް 20 ނަންބަރ ލޯންޗު ފަރަކަށް އެރި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމަށް އަނގަބަހުން ހުއްދަ ދީފައިނުވާނެކަމަށާއ، އެއިރުވެސް 20 މެއި 2018 ގައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލސ ސަރވިސްއަށް ދީފައިވާ ބަޔާން. ފައިނޭންސްއ ގުޅާ ޚިދުމަތެއް ކޮންމެ ޑިޕާރޓްމަންޓަކުން ބޭނުންވިކަމުގައި ވިޔަސް ފައިނޭންސްއަށް ލިޔަމުން ގެންދާކަމަށާއި،އ ދ އެކަމުގައި ހުއްދަ ދެނީވެސް ލިޔުމުންކަމަށާއ، އިންޝުއަރަންސް ކުންފުންޏަށް ސިޓީ ފޮނުވުމަށް މެރިން ޕޮލިސް ހެޑަށް ލަފާދީފައިނުވާނެކަމަށާއި، އެގޮތަށްއ މަލުކުރެވިގެންވާނެކަމަށް ޤަބޫލުނުކުރާކަމަށާއ، އަދި […] ލޯންޗް ޓޯކޮށްގެން ގެނައުމާއި ގުޅޭ އެއްވެސ ކަމެއްގައި މެރިން ޕޮލިސްއިނ ނުވަތް އާދަމް އިޔޒާ މުޢާމަލާތްކޮށްފައިވާ ހަނދާންނުވާކަމުގައި ޢަޒީމް ވަޙީދު ބުނެފައިވާކަން.

23.9 މައްސަލަ ތަޙުޤީޤުކުރި ފަރާތުގެ ކޮމެންޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ އާދަމް އިޔޒު، އިންޝުއަރެންސް ކަވަރޭޖްގެ ތެރެއިން ފައިސާ ޖަމާކޮށްދިނުމަށް އެލައިޑް އިންޝުއަރެންސްއަށް އަންގާ، "ރޮމެއިކާ 4" ޓަގުބޯޓަށް 6500 ލީޓަރުގެތެޔޮ ދޫކޮށްފައިވަނީ ފައިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓްގެ އެއްވެސް ދައުރެއްނެތަ،ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އުމަލުކުރަމުންދާ ގަވާއިދުތަކާއި އޞޫލުތަކާއި ޚިލާފަށްކަމަށްވާތީ،މކަމަކިކޯޑ އޮފް ކޮނެ ޑް ކްޓްގ 8 ވަނަ މާއްދާއާއި 16 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުކަމެއްކަން.

23.10 ބޯޑުގެ ނިނމުމުގައް މާލިއްޔަތު ގަވާއިދާއި ޚިލާފަށް އާދަމް އިޔާޒި ކަންކަން ކޮށްފައިވާކަމާއި އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ފައިނޭންސް ޑިޕާޓްމަންޓުން މިބާވަތުގެ ކަންކަމުގައި ޢާންމުކޮށް އަމަލުކުރާ އުޞޫލުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާއި ޚިލާފަށް އެޤަވާއިދުތަކުގެ ބޭރުން އ މަލކޮށްފައިވާކަނ އެގެން އޮންނާތީއާއި ފުލުހުންގެ ސީނިއަރޮއޮފިސަރެއްގެ މަޤާމުގައިހުރެ، މަޤާމުގެ ބާރާއި ނުފޫޒު ނާޖާއިޒް ގޮތުގައު ބޭނުންކި ށ ގެން އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތު އިސްކޮށް ވަކި ފަރާތަކަށް މަންފާ ހޯދައިދިނުމުގެ ގޮތުން ކޮށްފައިވާ މިޢަމަލަކީ ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާއި ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯރމް ނަންބަރު 52/DBMF/2019 )13 ޖޫން 2018( ޚިލާފުޢަމަލެއްކަމުން، އަދި ފުލުހުންގެ ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި އެކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ ރޫޙާއި ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ކުށުގެ ޢަމަލެއްކަމަށް ފެންނާތީ، ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި އެކުށްތަކަށް އަދަބުދިނުމާބެހޭ ޤވާއިދުގ 18 ވަނީ މާއްދާ އާއި ޙަ ވާލާދީ އެ މާއްދާގެ )ކ( ގެދަށުނ އާދަމް އިޔާޒް ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމާފައިވާކަނު ހެކި ވަޒަންކުރުން

24ޕްރިސިޑެންސް 7ފުލުހަކު ޤާނަނާއ ނުވަތި ގަވާއިދާއި ޚިލާފޫ އމަލެއްކޮށްފިކަން ފުލުހުންގެ ތަޙުޤީޤަށް ސާބިތުވެފައިވޭތޯ ބެލުމުގައި ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި، އެ ކުށްތަކަށް އަދަބުދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދު ގެ ދަށުން އެކުލަވާލާފައިވާ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ މަސްޢޫލިއްޔަތަކީ، ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުރިތޯ ވަޒަންކުރުމެވެ. އަދި މިފަދަ މައްސަލަތައް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނީ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް އެކަން ސާބިތުވާ ކަމަށާ ނިންމުމަށް ބޯޑަށ ބުރަވެވުން ބުރަވުން ބިނވ އެކަށޭނެ ހެކި އެ ބޯޑުގެ ކުރިމަތީގައި އެ ވަގުތު ހުރިކަން ނުވަތަ ނޫންކަމުގެ މައްޗަށާއި، ވަޒީފާއިން ވަރިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ބޯޑަށް ޤަބޫލުކުރެވުނު ސަބަބުތަކުގެ ޙަޤީޤަތް ދެނެގަތުމަށް އެ ބޯޑުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ތަޙުޤީޤެއް ކޮށްފައިވާކަން ނުވަތަ ނޫންކަމުގެ މައްޗަށެވެ.

25ޕްރިސިޑެންސް 8އެހެންކަމުން،ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، ފުލުހަކު ޤިނޫނާއ ނުވަތި ގަވާއިދާއި ޚިލާފެ އަމަލެއްކޮށްފިކަން ފުލުހުންގެ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް ސާބިތުވުމުގެ އިތުރުން، އެ މީހެ ކުރާ އަމަލުގެ ޒާތަށް ބަލާއިރު އެފަދަ މީހަކު އިތުރަށް ވަޒީފާގައި ބަހައްޓައިފިނަމަ އޭގެ ސަބަބުން އެ ތަނުގެ އެހެން މުވައްޒަފުންނާއި އެ މުއައްސަސާގެ ބޯޑުގެ ނިންމުން 3 ވަނަ ނުކުތާގައި ނަކަލުކޮށްފައި ގަވާއިދު ނަންބަރު: 12-2017/R ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމްކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/18 )އިބްރާހީމް ޢަދުނާން އަނީސް ވ. ދައުލަތް( ޤަޟިއްޔާ މައްޗަށް އާންމު ރައްޔިތުންކުރ އިތުބާރާ ކުޑަވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ނުވަތަ ބުރޫއަރާފާނެ ކަމެއް ކ މަށަ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑަށް ފެނުމުންނެވެ. އެ ތުހުމަތުކުރެވޭ އަމަލުގެ ބާވަތަކީ ފުލުހުންގެ މައިގަނޑު ވާޖިބާއި މަސްއޫލިއްޔަތު ފުށުއަރާ އަމަލެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ އަމަލަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އެހެން މުވައްޒަފުންނާއި އ މުއައްސަސާގެ މައްޗަށް އާންމު ރައްޔިތުންކުރާ އިތެބާރު ކުޑަވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ނުވަތަ ބުރޫއަރާފާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ.

26މަތީގައި ބަޔާންކުރި ކަންކަން އެހެން ހުރުމުން، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާއިން އާދަމް އިޔާޒް ވަކިކުރުމަށް ފުލުހުންގެ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ނިންމުމަށްޓަކައި،އާދަމް އިޔާޒގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވުނު އަމަލީ އެ ބޯޑަށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ނިންމުމަށް ބޯޑަށް ބުރަވެވުނު ބުރަވުން ބިނާވާ އެކަށޭނަ ހެކި އެ ބޯޑުގެ ކުރިމަތިގައި އެ ވަގުތު ހުރިކަން އެނގެއެވެ. އަދ އާދަމް އިޔާޒު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް އ ބޯޑަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ސަބަބުތަކުގެ ހަގީގަތް ދެނެގަތުމަށް އެ ބޯޑުން މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ކަމަށ ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. އެހެނީ، މުޢާމަލާތް ހިންގުމުގައި މާލީ ޑިޕާރޓްމަންޓްގެ އިސް ފަރާތްތަކުގެ ލަފަޔާއި، މަސައްކަތްކުރި ޑިވިޝަންގެ އިސް ފަރާތްތަކުގެ ލަފަޔާއި މަޝްވަރު ހޯދާފައިވާކަމުގައ އާދަމް އިޔާޒް ބުނެފައިވާތީ، އެ ފަރާތްތަކުގެ ބަހެއް ނަގާފައިވާކަން އެނގޭއިރު، އެ ފަރާތްތަކުގެ ބަހުން އާދަމް އިޔާޒް އަމަލުކޮށްފައިވަނީ މިފަދަ މުޢާމަލާތްތައް ހިންގުމުގައި އ މަލުކުރާ ގޮތާއި ޚިލާފަށްކަމަށާއި، އެކަން ކުޅައުމުގައ އެ ފަރާތްތަކުގެ ލަފަޔާއި މަޝްވަރާ ހޯފާދައިނުވާކަން އެނގޭތީއެވެ.

27ޕްރިސިޑެންސް 9ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކޯޓުތަކުން މައްސަލަ ބަލަމުންދާއިރު، ހެކި ބަލައިގަތުމާ މެދު ފަނޑިޔާރުންނަށް ލިބިދެވިފައިވާ ބާރުތަކާއި އެބާރުތަކުގެ އިންތައ ޤާނޫނަކުން ކަނޑައަޅާފައިނުވެއެވެ. މިކަމުން އުފެދޭ ސުވާލަކީ މއްސަލައެއްގައ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމްކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/18 ޤަޟިއްޔާގެ 21 ވަނަ ނުކުތާގައި 22 މެއި 2018 ގައި ޙުސައިން އާދަމް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، 18 މެއި 2018 ގައާ މުޙައްމަދު ޝަހީމް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، 20 މެއި 2018 ގައި އަޒީމް ވަޙީދު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، 31 މެއި 2018ގައި އަޙްމަދު މުޙައްމަދާމޯލްޑިވސ ޕޮލިސް ސަރވިސް އަށް ދީފައިވްބަޔާނުން މިކަން އެނގިގެނދ ހެއްކަކު ހާޒިރުނުކުރަނ ނިންމް ނިންމުނި ބިނާވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ގެ މައްޗަށްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ވަޒަންކުރާނެ ގޮތަކާމެދުއެވެ.މ މައްސަލައިގައި އާދަމް އިޔާޒު ގެ ފަރތުނ ހެކިން ހާޒިރުކުރުމަށް އެދިފައިވަނީ ފިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓާއި މަޝްވަރާކޮށްފައިވާކަމާއި، އެއްވެސ ފަރާތަކަށް މަންފާއެއް ހޯދއިދިނުމަށައާދަމް އިޔާޒްމަސައްކަތްކޮށްފައނުވާނެކަނި ސާބިތުކުރުމަށްކަން ދަށު ކޯޓުގެ ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގެއެވެ. އާދަމް އިޔާޒް ހާޒިރުކުރުމަށް އެދިފައިވާ ގުނި ފަރާތްތަކަކީ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ ތަޙުޤީޤުކުރިއަށް ގެންދެވުނުއިރު،ބޯޑަށް ހާޒިރުކޮށް ބަޔާންތައް ނަގާފައިވާ ފަރާތްތަކެވެ. އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިން ހާޒިރުނުކުރަން ނިންމި ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައިނުވެއެވ. މައްސަލައެއްގައި ޚަޞްމުން ހާޒިރުކޮށްދިނުމަށް އެދޭ ހެކިން، ނުވަތަ ޚަޞްމުން ހުށަހަޅާ އެއްވެސް ހެއްކަކަށް މައްސަލަ ބަލައި ފަނޑިޔާރުން ރިޢާޔަތް ނުކުރަން ނިންމާނަމަ، ރިޢާޔަތް ނުކުރަން ނިންމީ ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކުރަންވާނެކަމަށް ދިވެހިރަ އްޖޭގެ އިސްތިއުނާފ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އެހެނީ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ފަނޑިޔާރުންވެސ ދެފުށް ފެންނަ ގޮތަށައޭ މެލުކުރުމަށް އިސްކަންދޭންޖެހް ތީއެވަ. ދެފުށް ފެންނަ ގޮތަށި އ މަލުކުރުމުގައ ފަނޑިޔާރި ވަކި ނިންމުމަކަށް ވާސިލުވި ސަބަބު މައްސަލައިގެ ޚަޞްމުންނަށް ސާފުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ. ސާފުކޮށް ނުދިނުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އިސްތިއުނާފީ މަރުހަލާ ތަކުގައިވެސް ބޭކާރު ގޮތުގައި މައްސަލަ ދިގުލައިގެން ގޮސް، އިންސާފު ޤާއިމްކުރުމަށް ހުރަސް އެޅުންފަދ ކަންކަނަ މައްސަލައިގް ޚަޞްމުން ތަހައްމަލު ކުރެ މުގެ ބިރު އޮތްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ . އިސްވެ ބަޔާންކުރަނިވި ފަދައިން ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްގެން ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނީ ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ ނިންމުން ނިންމުމަށް އެ ބޯޑަށް ބުރަވެވުނު ބުރަވުން ބިނާވާ އެކަށޭނެ ހެކި އެ ބޯޑުގެ ކުރީ މި ތ ގައް އެވަގުތު އޮތްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯކަމާއި، އަދި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އެކަށީގެންވާ ސަބަބު އޮތްކަމަށް ބޯޑަށް ޤަބޫލުކުރެވުނު ޙަޤީޤަތް ދެނެގަތުމަށް ބޯޑުން އެކަށީގެންވާ ތަޙުޤީޤެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/26 )މެރީޑިއަމ ސަރވިސަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ ސަޢީދާ މޫސާ( ޤަޟިއްޔ މިރިޕޯޓުގެ 25 ވަނަ ނުކުތާ. ކޮށްފައިވޭތޯކަމަށްވާއިރު، އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިންނާކީ ބޯޑުން ހިންގި ތަޙުޤީޤުގައިވެސަ ހެކިބަސް ނަގާފައިވާ ފަރާތްތައްކަމަށްވެފައި، އާދަމް އިޔޒެހިންގާފައިވާ މުޢާމަލާތްތައް ހިންގުމުގައި ފައިނޭންސް ޑިޕާރޓްމަންޓާއި މަޝްވަރާކޮށްފައިނުވާންކަމުގައ ތަޙުޤީޤަށް މަޢުލޫމާތު ދީފައިވާ ފަރާތްތަކެވެ. ބޯޑުގެ ނިންމުމަށް ބަލާއިރު، އާދަމް އިޔާޒުގ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވް ހެކިން ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރިނަމަވެސް، އެ ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ދެވޭނެ މާބޮޑު ބުރަދަނެއް އޮންނާނެކަމަށް ޤަބޫލެއްނުކުރެވެއެވެ.

28ޕްރިސިޑެންސް 10އާދަމް އިޔާޒުގެމައް ޗަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު އަމަލަކީ، ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓްގެ 8 ވަނަ މާއްދާ އަދި 16 ވަނަ މާއްދާ އާ ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ޢމަލެއްކަނ ބޯޑަށް ހުށަހެޅިފައިވާ އެންމެހާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށަ ބެލުމުން، ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑަށް ސާބިތުވެއެވެ.އާދަމް އިޔާޒީ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި، އެ ކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދު ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގަ )ކ( ގެ ދަށުންކަމަށްވާއިރު، އެ މާއްދާއަކީ ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކަށް އަދބް ކަނޑައެޅޭ އަދަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ވަޒީފއިނާ ވަކިކުރުމަށް ކަނޑައެޅިގެންދުމާއްދާއެވެ. އެހެންކަމުން، އާދަމް އިޔާޒގި މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު މައްސަލައިގައ ދިވެހެ ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓްގެ 8 ވަނަ މާއްދާ އާއި 16 ވަން މާއްދާއާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ބެލެވި، އާދަމް އިޔާޒެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ބޯޑުން ނިންމާފައިވަނީ ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި، އެ ކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ ތެރެއިން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ބޯޑަށް ލިބިދޭ ބާރުގެ ދަށުން، ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާއި އެއްގޮތަށް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. ދިވެހި ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފެ ކޮންޑަކްޓގް 8 ވަނަ މާއްދާގައިވަނީ "ފުލުހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ތިމާއަށް ލެބިފައިވާ ބާރާއި، ނުފޫޒުގެ ބޭނުންކުރަންޖެހޭނ ހަމައެކަނި ފުލުހުންގެ ވާޖިބު ފުރިހަމަކުރުމަށެވެ. މިނޫންގޮތަކަށ ތިމާއަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ފައިދާއެއް، އެހީއެއް ލިބިގަތުމާއި އްހެނ ފަރާތަކަށް އެހީއެއް އަދ ފައިދާއެއްވެސް ލިބޭނެގޮތަށ ނުވަތް ގެއްލުމެއްލިބޭ ގޮތަށް މަގާމުގެ ބާރާއި ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެނެއް ނުވާނެއެވެ." މިފަދައިންނެވެ. ދިވެހެ ފުލުހުންގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓގް 16 ވަން މާއްދާގައިވަނީ "ދިވެހި ފުލުހުންނަކީ ޙިޔާނާތާއި ކޮރަޕްޝަންގެ އެއްވެސް ޢަމަލެއް، އެއްވެސް މިންވަރަކަށް ބައިވެރިވާ އަދި އެފަދްއ މަލުތައ ކުރާ މީހުންނާމެދު އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލައިގެން ތިބޭ ބަޔަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. ކޮންމެ ފުލުހަކީވެސް ފުލުހުންގެ މެދުގައި ކޮރަޕްޝަން މަދުކޮށް ނައްތައިލުމަށްޓަކައ މަސައްކަތްކުރި ފުލުހަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ." މިފަދައިންނެވެ. ޤަވާއިދުގެ ނަންބަރު 1-7/2009-MPS ޤަވާއިދުގެ ނަންބަރ 1-7/2009-MPS

29ޕްރިސިޑެންސް 11މާލީ ކަންކް މުގައަދައުލަތުނ އމަލުކުރަމުންދަނީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ޤާނޫނަށެވެ. ޝާއިޢުކޮށްފައިނުވާ ގަވާއިދެއް ގެ ދަށުނެއާދަމ އިޔާޒުގު މައްޗަށްފިޔަވަޅ އަޅާފައިވާކަމަށައާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުން ބުނެފައިވީނަމަވެސް، އާދަމް އިޔާޒުގެ ޢަމަލަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގަވާއިދު )ގަވާއިދު ނަންބަރު: 20-2017/R( ގެ ދަށުން ދައުލަތުގެ މުދަލާއި ގުޅިގެން ހިނގާ މުޢާމަލާތާއި ގުޅޭ ކަންކަން ކުރުމާއި އިންޝުއަރކޮށްފައިވާ ދައުލަތުގެ މުދަލަށް ލިބޭ ގެއްލުމާއި ގުޅިގެން ބަދަލު ހޯދުމުގެ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމަށް ދައުލަތުގެ މުދަލާއި ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް މި ގަވާއިދުން ލިބިދޭ ބާރުގެ ބޭރުން، އެ ފަރާތްތަކުގެ ހުއްދަނެތި އާދަމް އިޔާޒު ހިންގާފައިވާ ޢަމަލެއްކަމުން މި ޢަމަލަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގާގަވާއިދ ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއްކަން އެނގެއެވެ.

30މިއި މަލަކަ މ އަމަލުގ ބާވަތުން ފުލުހުންގެ މައިގަނޑު ވާޖިބާއި މަސްއޫލިއްޔަތާ ފުށުއަރާ އަމަލެއް ކަމާއި،އޭގެ ޒާތުން އެހެން މުވައްޒަފުންނާއި އެ މުއައްސަސާގެ މައްޗަށް އާންމު ރައްޔިތުންކުރ އިތުބާރާ ކުޑަވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށްއަދ އެކަމަށޭ ބުރޫއަރާފާނެ ކަމެއް ކަމަށްބެލެވ އމަލެކެވެ. ވީމާ، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ވަޒީފއިނާ އާދަމް އިޔާޒް ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުކުރެވިފައިވ ކަމަށާ ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. މި ގަވާއިދަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ޤަނޫނު )ޤާނޫނު ނަންބަރު: 2006/3(ގެ 49 ވަނަ މާއްދާއިން ލިބިގެން އެކުލަވާލާފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ. ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގަވާއިދުގެ 11 ވަނަ ބާބު ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގަވާއިދުގެ 12 ވަނަ ބާބު އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ ބެލުން

31ޕްރިސިޑެންސް 12އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަމަކީ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ އިޖުރާއަތަކީ އަދުލުވެރި އިޖުރާއަތަކަށްވުމެވެ. މީގެ ތެރޭގައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން، އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު އޭރަކު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކަށް ދިނުމާއި، އެ ކަންކަމަށް ޖަބާވުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެވެ.

32ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވެފައި އޮތުން ލާޒިމުވެގެންވެއެވެ.ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވެފައިވޭ ކަމަށް ބެލެވޭނީ އެންމެ ކުޑަމިނުން، އެ ފުލުހަކު ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ގާނޫނާއި ނުވަތަ ގަވާއިދާއި ނުވަތަ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާއި ނުވަތަ ފުލުހުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތަކާއި ނުވަތަ އުސޫލަކާއި ޚިލާފުވެއްޖެ ކަމަށް ފެންނަ ސަބަބުތައް )އޭރަކު ދެވެން ހުންނަ ތަފަ ސީލާއެކު( އެ ފުލުހަކަށް އެންގުމަށްފަހު، އެކަންކަމާމެދު ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ ބޯޑުން ނުވަތަ ކޮމިޓީއިން އެފުލުހަކަށް އެ ބޯޑުގެ ނުވަތަ ކޮމިޓީގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުވެ އެ ތުހުމަތުތަކާމެދު ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރެޞުތު ދީފައިވާ ނަމައެވެ. މީގެ އިތުރުން އެ ފުލުހަކަވަޒީފާއިނ ވަކިކުރުމަށް ނުވަތް އެނޫންވެސް ތައުދީބީ ފިޔަވަޅެއް އަޅަން ބޯޑުން ނުވަތަ ކޮމިޓީއިން ނިންމައިފިނަމަ، ބޯޑުން ނުވަތަ ކޮމިޓީއިން ނިންމި ނިންމުން ލިޔުމަކުން އެ ފުލުހަކަށް ރައްދުކުރަންވާނުއެވެ. ބޯޑުން ނުވަތަ ކޮމިޓީއިނެ ނިންމް ނިންމު މުގައި ބޯޑުގެ ނުވަތަ ކޮމިޓީގެ ނިންމުން ބިނާކުރި ސަބަބުތައް އޮޅުން ފިލާނޭ ގޮތަކަށް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. އެ ނިންމުން ހަވާލުކުރަން ބަލާއިރު އެ މީހަކު ވީތަނެއް ނޭނގޭނަމަ ނުވަތަ އެ ލިޔުމާއި ހަވާލުވާން އިއުތިރާޒުކުރާނަމަ އެމީހަކު އުޅޭ އެޑްރެސްކަމަށް އެންމެފަހުން މޯލްޑިވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ދީފައިވާ އެޑްރެހަށް ޕޯސްޓުން އެ ލިޔުމެއް ފޮނުވުމުން ފުދޭނެއެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/38 ޤަޟިއްޔުގެ ) އެޓާރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ އަޒުހަރު ރަޝާދު( 28 ވަނަ ނުކުތާ

33އާދަމް އިޔާޒުގެ މައްޗަށް ހިންގުނު ތަޙުޤީޤުގައި، އެ މައްސަލައިގެ ތަފްޞީލު އާދަމް އިޔާޒުއަށް ލިބި، ޖަވާބުދާރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި، މިކަމުގައި އާދަމް އިޔާޒުގެ ބަޔާނެއް ނަގާފައިވާކަން އެނގެއެވެ.އާދަމް އިޔާޒު ވަކީލަކު އައްޔަންކުރުމަށް އަދި ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ފުރުޞަތު ދ، އެ ފުރުޞަތު ބޭނުންވާކަމުގައި އާދަމް އިޔާޒް ސޮއިކޮށްފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އާދަމް އިޔާޒަށް ބަޔާންކުރަނިވި ފުރުޞަތުތައް ލިބިދީ، ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ނިންމުން ނިންމާފައިވާކަމާއި، އަދި ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ ނިންމުންވެސް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމާއި، އަދި ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ ނިންމުން ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ދަމަހައްޓާފައވާކަނ އެނގެއެވެ.އެހެންކަމުނ، އިދަމްއޔާޒ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ގާއިމުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

34އިސްވެ ބަޔާންކުރަނިވި ކަންކަން އެގޮތުގެ މަތީން ހުރުމުން، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 181/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކް ރުމަށު އެދެއާދަމ އިޔާޒުގ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވި ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ ޤަޟިއްޔާގައ ނިންމާފައިވާ ނިންމުމަށް ބަދަލް ގެންނަންޖެހޭ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް އަހުރެނ ދެކެމެވެ. އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙި ލްމީގެ ރައުޔު:

35ފަނޑިޔާރު ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދުގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދު ކުރަމެވެ. 15 މެއި 2018 ގައް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް އާދަނ އިޔާޒް ދީފައިވާ ބަޔާން. އެގްޒިބިޓް 16ގެ ގޮތުގައިހުށަހަޅާފައިވ ވަކީލަކާ އައްޔަންކުރުމަށް އަދި ޑިސެޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ފުރުޞަތު ދިންކަން އަންގާ ލިޔުން އެގްޒިބިޓް 17ގ ގޮތުގައެ ހުށަހަޅާފައިވި ފޯމާ ނަންބަރު: 25/ABMF/2018 އިސްތިއުނާފު ކޮމިޓީއަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯމް

36ފަނޑިޔާރު ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދުގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދު ކުރަމެވެ.

37މި ޤަޟިއްޔާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި ޙް ކުމްކުރުމުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި މި ޤަޟިއްޔ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު މައްސަލައިގެ ޚަސްމުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުށަހެޅޭނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ނިނާ މުން ނިންމާތާ 30 )ތިރީސް( ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު ޙަވާލުކޮށްފައިނުވާނަމަ، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު ގުނަން ފަށާނީ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު ޙަވާލުކުރި ތަރީޚުން ފެށިގެންނެވެ. އެހެނަސް، ޝަރީޢަތް ނިމނުގޮތުގ ރިޕޯޓުގެ ޚުލާޞާއަށް ބިނާކޮށްވެސް އިސްތިއުނާފަށު ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.

ދެންފަހެ، އިސްވެ ފާހަގަކުރެވުނު ކަންތައްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 181/Cv-C/2019 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށްޓަކައި މާލެ، […] އާދަމް އިޔާޒުގެ ފަރާތުން ކޯޓުން މައްސަލައިގެ ޙުކުމްކުރުމަށްފަހު، އެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާކަމާއި، އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނެ ކޯޓާއި،އިސްތިއުނާފުކުރަންޖެހ ވަގުތު ޚަޞްމުންނަށް ސާފުކޮށްދޭންވާނެކަމާއި، އަދި މިކަން ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮނު ނަންވާނެކަމުގައި މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނ )ޤާނޫނ ނަންބަރު 2021/32(ގެ 268 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. މިކަމުގައި ދެވޭ އިސްތިސްނާ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު )ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32(ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ )ރ( ގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު )ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32(ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު )ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32(ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ )ށ( މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު )ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32(ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ(