ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/141
ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2019/HC-A/141
Abdhuﷲ Yaameen Abdul Gayyoom v. Prosecutor General 2019/HC-A/141 (2019/HC-A/141, High Court of the Maldives, 28 March 2019)
ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ) (1) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ރިމާންޑް ޖަލެއްގައި ޙުކުމް ކުރެވެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
މަނީ ލޯންޑްރިންގގެ މައްސަލައެއް ކުރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާއިރު، އެ މައްސަލައިގެ ހެކިންނަށާއި އެމް.އެމް.ޕީ.އާރު.ސީގެ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި މައްސަލައިގެ ތަޙްޤީޤަށް ނުފޫޒު ފޯރުވިކަމުގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާ ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ބަންދުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމެއް ނުހިނގާ ޙާލު އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކަށް ބިނާކޮށް ބަންދުކުރުމާއި، ކޯޓަށް ހުށަނާޅާ އެހެން މައްސަލައަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އަމުރު ނެރުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ގެ އަސާސްތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ދައުލަތާއި ފުލުހުން ހައިކޯޓުގައި ބުނީ މަނީ ލޯންޑްރިންގގެ މައްސަލައިގެ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވިކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށާއި ތަޙްޤީޤު ނިމޭނެ ދުވަހެއް ނޭނގޭ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަނީ ލޯންޑްރިންގގެ މައްސަލައިގެ އިތުރުން، ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ އެހެން މައްސަލައެއްގެ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވިކަމަށް ބުނެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް ޙުކުމް ކުރެވެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކޯޓު އަމުރުގެ ބަންދުގެ ބައި ބާޠިލު، ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރި
ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ މައްސަލައިގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކޮށް، ކޯޓަށް ހުށަހެޅި އެހެން މައްސަލައެއްގެ ޝަރީޢަތުގެ ތެރެއިން ބަންދު ނުކުރެވޭނެކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށް ދައުލަތުން ބުނާއިރު 60 (ށ) (1) ގެ ދަށުން ބަންދު ނުކުރެވޭނެކަމާއި، 30 ދުވަސް ހަމަވެފައިވާތީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހަކު ބަންދުކުރެވޭނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ނަންބަރުތަކުގައިވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ސަބަބެއް އޮވެ، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް އެ މައްސަލައިގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމައެވެ. (3.5)
- ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވޭނީ ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދިނުން ފަދަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކޮށް، 24 ގަޑިއިރު ތެރޭ ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކޮށްގެންނެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ލިޔުމުން ދިން އިންޒާރުގައި ނުހިމެނޭ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި އެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކޮށް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.2)
- ކޯޓަށް ވަކި ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއްގެ ޝަރީޢަތުގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ނިންމޭނީ ހަމައެކަނި އެ ޤަޟިއްޔާގެ މަޢުޟޫޢުގައި ހިމެނޭ ކަމަކާމެދުގައެވެ؛ އެ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުމުގެ ތެރެއިން އެއާ ގުޅުމެއްނެތް، ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ އެހެން މައްސަލައެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.3)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ ޙުކުމް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ؛ ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަން، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫ، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިން، އަދަބު، ފިލުމާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ؛ އަދި ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (3.6)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށް ދައުލަތާއި ފުލުހުން ބުނެފައިވާ ޙާލަތުގައި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނެކަމަށް ބުނެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ގެ ދަށުން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރެވެން ނެތެވެ. (3.5، 3.6، 3.8)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާތައް ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭ ނިންމަންޖެހޭނެއެވެ؛ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ މީހެއްގެ މައްޗަށް ތަޙްޤީޤުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީފައިނުވާނަމަ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭ ދަޢުވާ އުފުލަންވާނެއެވެ (94 ވަނަ މާއްދާ)؛ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލަކީ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭ މައްސަލަ ނިންމުމުގެ އިންތިޒާމާ އެކުގައި ހިނގަންޖެހޭ އުޞޫލެކެވެ. (3.4، 3.7)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 58 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (1)-(4)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ބ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/14 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (ރިޔާސަތު)، ޙަސަން ޢަލީ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ރިޔާސަތު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް