ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/110
ޢާފިޔާ މޫސާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2020/HC-A/110
Aafiyaa Moosa v. Prosecutor General 2020/HC-A/110 (2020/HC-A/110, High Court of the Maldives, 30 September 2020)
ޢާފިޔާ މޫސާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް، ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވެން ނެތްކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ހުޅުމާލޭގައި 3000 ހައުސިންގ ޔުނިޓް އެޅުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މަކަރާއި ޙީލަތުން ފައިސާ ނެގުމާއި ޞައްޙަ ނޫން ބޭންކް ގެރެންޓީއެއް ހުށަހެޅުމުގެ ތުހުމަތުގައި ސީލައިފް ގްލޯބަލް އިންކް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ޑިރެކްޓަރެއްގެ ޕާސްޕޯޓު 31 ޑިސެމްބަރު 2019 އިން 30 މާރިޗު 2020 އަށް ހިފަހައްޓަން އަމުރުކުރެވުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ބުނީ މިއީ މަދަނީ މައްސަލައެއް ކަމަށާއި، ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 55 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ހުށަހެޅުނު ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޑިރެކްޓަރުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ފިލައިގެން އުޅޭތީ މިފަރާތްވެސް ފިލުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުންފުންޏެއްގެ ޑިރެކްޓަރެއްގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމަށް ނެރުނު އަމުރު ބާޠިލުނުކުރަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 55 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު، މަދަނީ މުޢާމަލާތަކާ ގުޅޭ އަމުރެއްތޯ، އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާގެ ހަމަތައް ފުރިހަމަވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓާފައިވަނީ ޖިނާއީ ކުށްތަކުގެ ތަޙްޤީޤަށް ހުރަސް ނާޅުއްވުމަށްޓަކައިކަމާއި، އަމުރު ނެރުނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 75 ވަނަ މާއްދާއާއި 2019/HC-A/473 ގައިވާ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށްކަން އެނގޭތީއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓާފައިވަނީ މަދަނީ އެއްބަސްވުމަކުން އުފެދުނު މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ނޫން، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައިވާ މަކަރާއި ޙީލަތާ ގުޅޭ ކުށްތަކުގެ ތަޙްޤީޤަށް ހުރަސް ނާޅުއްވުމަށްޓަކައި ނަމަ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 55 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ހިފެހެއްޓުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 04)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ކުށެއް ކުރިކަން ނުވަތަ ކުރަމުންދާކަން ނުވަތަ ކުރަން އުޅޭކަން ޤަބޫލުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބި، އަދި އޭނާ ފިލައިގެން ދާން އުޅޭކަމަށް ބެލުމަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިފައިވާނަމަ، ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 05، 07)
- 75 ވަނަ މާއްދާގައިވާ "އެކަށީގެންވާ ހެކި" އަކީ ކުށް ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުކުރެވޭ ވަރުގެ ހެކި ކަމުގައި ވާންނުޖެހޭއިރު، (1) ކުށެއްގެ ހެކި ލިބިފައިވުން، (2) ރާއްޖެ ދޫކޮށް ފިލައިގެން ދާން އުޅޭކަމުގެ ހެކި ލިބިފައިވުން، (3) ރާއްޖޭގައި މަޑުކުރުވަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތުން ފުރިހަމަވާނަމަ ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނެރެވިދާނެއެވެ (2019/HC-A/473 ގެ 3.1 ތަބާވެ). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 05)
- ކުންފުންޏަށް ލިބިފައިވާ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތު މަކަރާއި ޙީލަތަށާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަންތައްތަކަށް ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ޑިރެކްޓަރުން ޒިންމާވާންޖެހޭއިރު، ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ކުރާ ޢަމަލަކީ ޖިނާއީ ކުށެއްނަމަ ކުންފުނީގެ ނިވާފަށްގަނޑު ނަގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކާމެދު ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގެ އިޖުރާއަތުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރެވެންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 06، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ތާއީދީ ރައުޔު)
- ފިލައިގެން ދިއުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްކަމަށް ދައުލަތުން ފާހަގަކުރާ ކަންކަން ނަފީކުރެވޭނެ ހުއްޖަތެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކަށް ދެއްކިފައި ނުވާނަމަ، ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުނުކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނެވޭކަށް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 07، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ތާއީދީ ރައުޔު)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 55 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 215 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 310 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 70 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންނާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 75 ވަނަ މާއްދާ
- 2019/HC-A/473
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް