ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/145
ސިލިންކޯ އިންޝުއަރެންސް ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޢާއިޝަތު އިބްރާހީމް، 2017/HC-A/145
Silinkoa Inshuarens Company Pvt Ltd v. Aishath Ibrahim 2017/HC-A/145 (2017/HC-A/145, High Court of the Maldives, 23 January 2020)
ސިލިންކޯ އިންޝުއަރެންސް ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޢާއިޝަތު އިބްރާހީމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ޕޮލިސީގެ އަގުން 10 އިންސައްތަ އުނިކޮށް 3,600,000 ރުފިޔާ ދިނުމަށް ކުންފުންޏަށް އަމުރުކޮށް، ބޭންކު ލޯނުގެ އިންޓަރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާއަށް ކުރި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
އިންޝުއަރެންސްކޮށްފައިވާ މަސްދޯންޏެއް 2009 ގައި ކޮޅިގަޑެއްގައި ޖެހި ކަނޑު ގަދަވެ އަޑިއަށް ދިއުމުން، ވެރިފަރާތުން މެރިން ހަލް ޕޮލިސީގެ ދަށުން ކްލެއިމްކުރި ފައިސާ ނުލިބުމުން އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިން ބުނީ ދޯނި ވެރިފަރާތުން ޤަސްދުގައި ފައްތާލި ކަމަށް ހެކިވެރިއަކު ދިން ހެކިބަހާއި ލޮސް އެޖަސްޓަރގެ ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރިކަމާއި، ހުށަހެޅި ހެކިން ހާޒިރުނުކުރިކަމާއި، ޕޮލިސީއާ ޚިލާފަށް ނިންމިކަމެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްދޯނި އަޑިއަށް ދިއުމާ ގުޅިގެން މެރިން ހަލް ޕޮލިސީގެ ދަށުން ފައިސާ ދިނުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް، އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނީގެ ހެކިވެރިޔާގެ ހެކިބަސް ބަލައިނުގަތުމާއި، ލޮސް އެޖަސްޓަރގެ ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރުމާއި، ބައެއް ހެކިން ހާޒިރުނުކުރުމާއި، ޕޮލިސީއާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ބާޠިލުވާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯސްޓްގާޑާއި ފުލުހުންގެ ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކާއި ފަޅުވެރިން ވަގުތުން ދިން ބަޔާންތަކުން ދޯނި އަޑިއަށް ދިޔައީ މޫސުން ގޯސްވެގެންކަން ސާބިތުވާކަމާއި، ފަސް އަހަރު ފަހުން ދިން ޚިލާފު ހެކިބަސް ރައްދުކުރުމަކީ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ތެރެއިން ކުރެވޭ ކަމެއްކަމާއި، ކުންފުނިން ކްލެއިމްއާ މެދު ރަނގަޅު ނިޔަތުގައި ޢަމަލުކޮށްފައި ނުވާކަމާއި، ޕޮލިސީއާ ޚިލާފުވުމާ ބެހޭ ނުކުތާ ދަށުކޯޓުގައި ނަގާފައި ނުވާކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އިންޝުއަރެންސް ޕޮލިސީގެ ދަށުން ފައިސާ ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ބިނާވަނީ ކްލެއިމް ރިޖެކްޓްކުރުމަށް ކުންފުނިން ދައްކާ ސަބަބުތަކަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބުތަކެއްތޯ ބެލުމުގެ މައްޗަށެވެ؛ އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިން ކްލެއިމް ހުށަހެޅުމުގެ މަގު ފަހިކޮށްދީ، ކަނޑައެޅިފައިވާ ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ގޮތެއް ނިންމައި، ރިޖެކްޓްކުރާނަމަ ސަބަބު އެނގޭގޮތަށް ރަނގަޅު ނިޔަތުގައި ޖަވާބުދޭންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ޚަޞްމުންނަށް ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކޯޓުން ދޭންވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ބަލައިގަނެވޭނެ ހެކިތަކާއި ހާޒިރުކުރެވޭނެ ހެކިން ކަނޑައެޅުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ؛ ހެއްކެއް ބަލައިނުގަނެވޭ ނުވަތަ ހެކިވެރިއަކު ހާޒިރުނުކުރެވޭނަމަ އޭގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ހެކިވެރިޔާ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތު ރަސްމީ ފަރާތްތަކަށް ދިން ބަޔާނާ ޚިލާފަށް ފަސް އަހަރު ފަހުން ޝަރީޢަތުގައި ހެކިބަސް ދީފިނަމަ، އެ ހެކިބަހުގެ ޢަދުލުވެރިކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ؛ ޢަދުލުވެރިކަމާމެދު ތުހުމަތު ކުރެވޭ ހެކިބަސް ޤަބޫލުނުކޮށް ރައްދުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިފައިވާ ތަޤްދީރީ ބާރެއް ކަމަށާއި އެކަށީގެންވާ ސަބަބެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ހެކިން ހާޒިރުނުކުރި ސަބަބު ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވިޔަސް، ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކާއި އެހެކިން ސޮއިކޮށްދީފައިވާ ބަޔާންތަކުން ހަޤީޤަތް ސާފުވާނަމަ، އަދި އެކަމަށް ދަށުކޯޓުގައި އިޢުތިރާޒުކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ހަމައެކަނި އެކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ނުވަތަ ހައިކޯޓަށް ހެކިން ހާޒިރުކުރަންޖެހޭނެ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.6)
- ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ފަރާތްތަކުން ތައްޔާރުކުރާ ރިޕޯޓުތަކުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ދަށުކޯޓުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާނަމަ، އެ ރިޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްތައް ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރަން ނުޖެހެއެވެ (2012/HC-A/129)؛ ފަންނީ އަސާސްތަކެއް ދައްކާފައިނުވާ، އިންޝުއަރަރ ޢައްޔަންކުރި ލޮސް އެޖަސްޓަރެއްގެ ރިޕޯޓެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކާ ޚިލާފަށް ޤަސްދުގައި ދޯނި ފައްތާލިކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.7)
- ދަށުކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިނުވާ ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް އިސްތިއުނާފު ބިނާކޮށް ހައިކޯޓުގައި ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތެއް ނޯންނާނެއެވެ؛ އަދި ޕޮލިސީއާ ޚިލާފުވިކަމަށް ބުނާނަމަ ޚިލާފުވީ ކޮން މާއްދާއަކާކަން ބަޔާންކުރަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.8)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
- ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދު (2011) ގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2010/SC-A/02
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2019/HC-A/215
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2011/HC-A/192
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/129
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (އިސްފަނޑިޔާރު)، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް