ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/127
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ސިމްހާން، 2020/HC-A/127
Prosecutor General v. Mohamed Simhaan 2020/HC-A/127 (2020/HC-A/127, High Court of the Maldives, 2 November 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ސިމްހާން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އައްޑޫ މީދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދަށް އެދެންޖެހޭނީ ފުރަތަމަ މަޖިލީހުގައި ކަމާއި، ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަވެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާތީ އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ޖެހޭ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ގަދަކަމުން ބަދުއަޚްލާޤީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހެއްގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ކިހާވެސް ފަހަރަކު އިތުރުކުރެވި ޖުމްލަ 35 ދުވަހަށް ބަންދުކުރެވުނެވެ؛ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުނީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި ފިލުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތުމުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށާއި، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/114 އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ގަދަކަމުން ބަދުއަޚްލާޤީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި 15 ދުވަހަށްވުރެ ގިނައިން ބަންދުކުރެވިދާނެތޯ؛ އަދި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލި އަމުރު ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ އޭރު ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫންކަމުން ބަންދު 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގު ނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، ކުރިން ކުރި އިތުރުކުރުންތައްވެސް ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނޫން ކަމާއި، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދަށް މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުގައި އެދެވިދާނެ ކަމުން، ދޫކޮށްލި އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހޭ ތަނެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތުހުމަތު ކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ނެތްނަމަވެސް ސަބަބެއް އޮވެފައި ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ ފަނޑިޔާރަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ އެންމެ ގިނަވެގެން 15 ދުވަހެވެ؛ 15 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރު މުއްދަތެއް ދެވޭނެ ހަމައެކަނި ގޮތަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމުގައި ވުމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ވަކި ބާވަތެއްގެ ކުށްތަކުގައި ބަންދުގެ މުއްދަތު 15 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރުކުރެވޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށް، އެނޫން ކުށްތަކާ މެދު އެފަދަ ގޮތެއް ބަޔާން ނުކުރުމަކީ، ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށްތައް ފިޔަވައި އެހެން ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތައް ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި 15 ދުވަހަށްވުރެ ގިނައިން ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެކަމަށް ދަލާލަތުކުރާ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގެ މުއްދަތު 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގުކުރުމާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ.
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް އޭރު ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫންނަމަ، 15 ދުވަހަށްވުރެ ގިނައިން ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ފަހުން ގެނެވުނު ޤާނޫނީ އިސްލާޙެއް (ރޭޕްކުރުމުގެ ކުށް ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ހިމެނުން) އަމުރު ނެރުނު އިރު ނުގެނެވި އޮތްނަމަ، އެ އިސްލާޙަށް ބަލައެއް ނުލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ތުހުމަތު ކުރެވޭ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން ޕްރޮސިކިއުޝަނުން އެދޭނަމަ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުގައި އެދެވިދާނެއެވެ؛ އަދި އެ ބަންދާ މެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.6)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ބ)، (ޅ) އަދި (ކ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 53 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާ (ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށްތައް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ހުށަހެޅި؛ އަދަދު އޮޅިފައިވާ ހެން)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 313 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ހުށަހެޅި؛ އަދަދު އޮޅިފައިވާ ހެން)
- 2019/HC-A/366
- 2017/HC-A/301
- 2017/HC-A/336
- 2011/HC-A/114
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް