ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/433
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޝަހުދު، 2019/HC-A/433
Prosecutor General v. Hussain Shahudhu 2019/HC-A/433 (2019/HC-A/433, High Court of the Maldives, 13 April 2022)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޝަހުދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ތަޙްޤީޤީ މަރުޙަލާގައި ފުލުހުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާތީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަށް ޙަވާލާދީ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރިއެވެ.
މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތާ ގުޅިގެން ހިފެހެއްޓިއިރު ފަޅުތެރެއަށް އެއްލާލި ސިނގިރޭޓު ފޮށީގައި ޑައިމޯފިން ހުރިކަމަށް ބުނެ ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާކުރިއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅީ ބިޑިއެޅުވީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ބިޑިއެޅުވުމާ ބެހޭ ދިފާޢަކީ ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވާ ދިފާޢެއް ނޫންކަމަށާއި ނިންމުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ބިޑިއެޅުވީ ހައްޔަރުކުރުމުގެ ކުރިން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި މައްސަލަ ތަޙްވީލުކޮށް ދަށުކޯޓުގައި އެކަން ބަލަންވާނެކަމަށެވެ. 120 (ނ) އަށް ޙަވާލާދީ ކުރި ނިންމުން ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ދެފަރާތުން އެއްބަސްވިއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ހައްޔަރުކުރުމުގައި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ބިޑިއެޅުވިކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢެއްތޯ، އަދި އެ މާއްދާގެ ދަށުން ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރި
ހުށަހެޅި ދިފާޢަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 60 ވަނަ ބާބުގައިވާ ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢެއް ނޫންކަމުން 120 (ނ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރެވޭނެ ތަނެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢެއްގައި ދެ ސިފައެއް ފުރިހަމަވާންޖެހޭނެއެވެ: (ހ) ޤާނޫނެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ ދިފާޢަކަށް ވުން، (ށ) ދަޢުވާ މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލުމަކާނުލައި ގޮތެއް ނިންމޭނެ ދިފާޢަކަށް ވުން. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7، 9)
- ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢުތަކަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 60 ވަނަ ބާބުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ދިފާޢުތަކެވެ (60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)). ހައްޔަރަށް ދެކޮޅުނުހަދާނަމަ ބިޑިނޭޅުވުމާ ބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ މާއްދާއަށް ޙަވާލާދީ ހުށަހަޅާ ދިފާޢަކީ ޤާނޫނުގައި ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދިފާޢެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10، 11)
- ހުށަހެޅި ދިފާޢަކީ ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢެއް ނޫންކަމުން، ބިޑިއެޅުވުމުގެ ޤާނޫނީ ޞައްޙަކަމާ ގުޅޭ ނުކުތާއާމެދު އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި އިތުރަށް ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހޭނެއެވެ؛ މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12، 13)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހައްޔަރުކުރުމުގައި ބިޑިއެޅުވުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ރ) (ލިޔުމުގައި '13 ވަނަ މާއްދާ')
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 60 ވަނަ ބާބު އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ތަޙްވީލުކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) (ލިޔުމުގައި '16 ވަނަ މާއްދާ')
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް