ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-N-A/016
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ޢަބްދުލްޣަނީ، 2019/HC-N-A/016
Prosecutor General v. Ahmed Abdhulghanee 2019/HC-N-A/016 (2019/HC-N-A/016, High Court of the Maldives, 3 March 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ޢަބްދުލްޣަނީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މިލަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދައުލަތުގެ ހެކިންގެ ހެކިބަހުން ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާތީ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ރޭގަނޑުގެ ދަންވަރު ގެއަކަށް ވެރިފަރާތުގެ ހުއްދަނެތި ވަދެފައިވާތީ ޢާންމު ޤާނޫނުތަކުގެ 4 ވަނަ ނަންބަރާ ޙަވާލާދީ ކުރީގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 88 (ހ) ގެ ދަށުން އަމުރަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާއެވެ.
ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ ނުރަނގަޅަށް މާނަކުރި ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ އެއް ގެއެއްގެ މީހުން ޒާތީ ޙަސަދައިން ދެކޮޅަށް ހެކިދިން ކަމަށާއި ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވެރިފަރާތުގެ ހުއްދަނެތި ގެއަކަށް ވަނުމުގެ ސަބަބުން އަމުރަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ނިންމުމުގައި ދަށުކޯޓުން ހެކި ވަޒަންކުރީ ރަނގަޅަށްތޯ؛ އަދި ކުށް ސާބިތުވާނަމަ އަދަބު ކަނޑައަޅަންވީ ކޮން ޤާނޫނެއްގެ ދަށުންތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ލުއި އަދަބު ކަނޑައެޅި
ގޭގެ މީހުންގެ ހެކިބަހަކީ ބަލައިގަންނަންޖެހޭ ހެކިބަހެއް ކަމަށާއި، ފުލުހުންގެ މުޝާހަދާއާ ގުޅުވައިގެން ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 (ހ) ގެ ދަށުން ކުރީގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ލުއި އަދަބު ކަނޑައަޅަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ ރޭގަނޑުގެ ދަންވަރު ގޭތެރޭގައި ކަމަށްވާނަމަ، އެ ހާދިސާ އެންމެ ގާތުން ދެކި މަޢުލޫމާތު އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭނީ އެ ގޭގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް ކަމަށްވާތީ، އެ ގޭގެ މީހުން ދޭ ހެކިބަސް ޝަރީޢަތަށް ބަލައިގަނެ ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ؛ އެގޭގެ މީހުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ހެކިދިނުމަކީ އެ ހެކިބަސް ބަލައިނުގަތުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ހެކިންގެ ހެކިބަސްތަކާއި ފުލުހުންގެ މުޝާހަދާގެ ހެކިބަސް ގުޅުވައިގެން ވަޒަންކޮށް، ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ކުށެއް ކުރިއިރު އެ ކުށަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބަށްވުރެ ބޮޑު އަދަބެއް ދީގެން ނުވާނެ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 (ހ)) ކަމަށްވާތީ، ކުރީގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ކުރި ކުށަކަށް އަދަބު ކަނޑައަޅާއިރު، އާ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައިވާ އަދަބާ އަޅާކިޔައި، ލުއި އަދަބު ކަނޑައަޅަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9-10)
- ހުއްދަ ނެތި މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެއަކަށް ވަނުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 ގެ 230 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) (2) ގެ ދަށުން ޖުނަޙްގެ 1 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެއް ކަމަށާއި، އޭގެ އަސާސީ މިންގަނޑު 4 މަހާއި 24 ދުވަހުގެ ޖަލު ކަމަށްވާތީ، އެއީ ކުރީގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 88 (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައެޅެން އޮތް އެންމެ ލުއި އަދަބަށްވުރެ ބޮޑު އަދަބެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ހާދިސާ ހިނގި ތާރީޚާއި ހޭދަވި މުއްދަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ދައުލަތުން ލުއި އަދަބަކަށް (150 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ) އެދުމަކީ ޢަދުލުވެރި އެދުމެއް ކަމަށް ކޯޓުން ދެކުނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/68ޖ (ޢާންމު ޤާނޫނުތަކެއް) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/66 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 230 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ) (2)
- ހައިކޯޓު ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2011/HC-A/149 (އަޙްމަދު އަކުބަރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް