ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އިސްމާއީލް ޝަރީފް

1ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔ ނިމިފައިވާ ގޮތާ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމަށް ބުނެ އެ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް […] ޢަބްދާ ﷲ ޝްހޫދުގ ފަރާތުނ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. އެ މައްސަލަބަލާ ފައިމވަނި މ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/73 ޤަޟިއްޔާ އިންނެވެ. އެ ޤަޟިއްޔާގައ އިސްތިއުނާފީ ރައްދުވު ފަރާތޭކ ޕްރިމިއަމް އެސްޓްޓ ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑި )މީގެފަހުން "ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް" މިފަދައިން އިޝާރާތްކުރެވި ފައިވާ( އާއަމ. ކެފުރުތޮޅިމާގެ، އިސްމާޢީލް ޝަރީފއެވ.

2އަދި ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔ ނިމިފައިވާ ގޮތާ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ އ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ގެ ފަރާތުން ވެސް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. އެ މައްސަލަ މި ކޯޓުން ބަލާފައިވަނީ މި ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2019/HC-A/118 ޤަޟިއްޔާ އިންނެވެ. އެ ޤަޟިއްޔާގައ އިސްތިއުނާފީ ރައްދުވު ފަރާތަކާ […] އިސްމާޢީލް ޝަރީފއެވެ.

3[…] ފުރުތޮޅިމާގއެވެ ކިޔާ ބަންޑާރަ ގޯތގީ 1155 އަކަފޫޓް ބިމުގައި 8 )އަށެއް( ބުރީގެ ފައުންޑޭޝަނެއް އަޅައްޢްމާރާތކޮށ ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް އާއިމ. ކ ފުރުތޮޅިމާގެ، އިސްމާޢީލް ޝަރީފު އ ދެމެދު 02 މެއި 2013 ގައި އެއްބަސްވުމެއގައި ސޮއް ކުރިއެވެ.

4ބުނެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އ ސްޓޭޓް އިން ކުއްޔަށް ހިފެ […] ފުރުތޮޅިމާގެ ޢިމާރަތުގ ހަތަރު ވަނަ ބުރިން ދެ އެޕާޓްމންޓ )6A އަދި 6B(، 10 އަހަރު ދުވަހަށް ކ އްޔަށް ދިނުމާއި ގުޅު ގޮތުނ […] ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދު އ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓްއ ދެމެދާ 01 ނޮވެ ންބަރ 2015 ގައި އެއްބަސްވުމެއް ވިއެވެ.

5[…] ޢިމާރާތްކުރުމާއި ގުޅޭގޮތުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް އާއި އިސްމާޢީލް ޝަރީފްއާ ދެމެދު 02 މެއި 2013 ގައިވވުނެއެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ނުނިމިހުރި މަސައްކަތްތައް ނިންމުމަށާއި، އަދި އެ ގޯއްޗާއި ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުމާއި ގުޅޭ ގޮތުނ 01 މެއި 2016 ގައި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް އާއި […] އިސްމާޢީލް ޝަރީފްއާ ދެމެދު "މ. ކަފުރުތޮޅިމާގެ އެވެ ކިޔާ ގޯތި ޢިމާރާތްކޮށް ދިގު މުއްދަ ތަކަށް ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ އެގްރިމެންޓް" މިނަމުގައި އެއްބަސްވުމެއް ގައި ސޮއިކުރިއެވެ.

6ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް އާއި އިސްމާޢީލް ޝަރީފްއާދެމެދު 01 މެއި 2016 ގައި ވެވުނު މްއެއްބަސްވުމުގ ދަށުނި […] އެއި ލިފްޓް ބެހެއްޓުމަށާއި، އެސް.އެސް ރޭލިން އެޅުމާއި ބެލްކަނީގައ މުށ ޖެހުމާއި، ސިޑި ގޮޅީއާއި ޢިމާރާތަށް ވަންނަ މައިދޮރު އަދި ލޮބީގެ މަސައްކަތް ނިންމުމާއި، ޢިމާރާތުގެ ހުރިހާ ފުލޯރއެއްގެ ބެލްކަނި އެސް.އެސް ދަނގަޑން ހެދުމާއި، ޓެރަސްމަތި ހެދުމާއި، ކްލެޑިންގ ޖެހުމާއި، ފަސްޓްފްލޯރގެ ބޭރުފާރު ކުލަލއަރީތިކުރމަށ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން އ އްބަސްވެފައިވެއެވެ. ޢިމާރާތުގެ ކުރެހުމާއި އެއްގޮތަށް ޢިމާރާތް ނިމިފައި ހުންނައިރު، ޢިމާރާތް ހުންނަންވާނީޢިމާރާތުގެ ކޮންމެ އެޕަޓްމަންޓަކަށ ވަކިން ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ވޯޓަރ ސަޕްލައި މީޓަރާއި އިލެކްޓްރިކް މީޓަރެއް ހަރުކުރެވިފައ ކ މަށާއި އަދި ވަޅުފެނާއި ސަޕްލައިފެނ ވަކިން ލިބޭނެގޮތަށް ފެންވައިރު ކުރެވިފައްއަދި ފާރުގެ ތެރެއިން އިލެކްޓްރިކް ނަރާއި، ކޭބަލް ޓީވީ ނަރާއި، ފޯނު ނަރު ވައިރުކުރެވޭ ގޮތަށް ކޮންޑިޔުޓް ހޮޅި ލައްވާފައެވެ. . ކުއްޔަށް ހިފާ މުއްދަތު ގުނަން ފެށޭނީ، ކުއްޔަށް ހިފާފަރާތާ ތަންހަވާލުކުރާ ތ ރޚުން ފެށިގެން. )އެއްބަސްވުމުގ 4.1( . ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓާއާއި ޢަބްދު ﷲ ޝުހޫދުއ ދެމެދާ ވެވެނު " ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ވެވޭ އެއްބަސްވުން" ގ 01 އަދި 07ވަނަ މާއްދާ. . އެގްރީމެންޓް ނަންބަރ 577/2016-C/C-Cv. މިއެއްބަސްވުން ސިވިލް ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓރަ ކުރެވިފައިވަނީ 19 މެއި 2016 ގައެވެ. . ނަންބަރު 577/2016-C/C-Cv އެއްބަސްވުމުގެ 3ވަނަ މާއްދާ. މިމަ ސައްކްތ ތައަފުރިހް މ ކޮށަނިންމުމަށާ ޚެރަދުކުރާ ނ އާ ގޯތި މޯގޭޖް ކޮށު ގޯތީގެ ވެރިފަރާތުން ނަގފައިވ -/8,400,000ރ. )އަށްމިލިއަން ހަތަރުލައްކަ ރުފިޔާ( އެ ވ. އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރާ ދުވަހު މި ފައިސާ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓްއާ ޙވާލުކުރުމަށ އިސްމާޢީލް ޝަރީފަ އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. އަދމި ބުނެވުނު ލޯނ ފައިސު ކުއްޔަށް ހިފި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ށ ލިބޭ ދުވަހުން ފެށިގެން މީލާދީނ 06 މ ސ ދުވަހގު ތެރގައޭ އެއްބަސްވުމުގި ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނު ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާއިރު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުލީގެ މުއްދަތަކީ އެއްބަސްވުމީ ގައި ސޮއިކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން މީލާދީ 20 އަހަރެވެ.އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސް ޓޭޓުން ދައްކަނެޖެހ ކުއްޔަކީ އ ގޯތީގައި ޢިމާރާތް ކުރުމާއި އަދި އެ ގޯތި ޢިމާރާތްކުރުމަށް ނަގާފައިވާ ލޯނު އަދާކުރންކަމަށު 01 މެއި 2016 ގައި ކުރެވުނުއެއްބަސްވުމުގައި ބުނެއެވެ.

7އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ލޯނު އަދާކެ ރުމުގެ ޒިންމާ ޕްރިމިއަމް އެސޓޭޓާއ ޙަވާލުކުރެވިފައި ވަނިކޮށް އ ޢި މާރާތުގ 2B,3A,3B,5A,5B,7A,7B އަށް ދައްކަންޖެހޭ މަހު ކުލި، ޑިސެންބަރު 2016 އިން ފެށިގެން އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ނަމުގައި މޮރިޝަސް ކޮމާޝަލް ބޭންކުގައި އޮންނަ ނަންބަރ 0000117641 އެކައުންޓަށް ޖަމާކުރުމަށް އައެޕާ ޓްމަންޓްތް އ ކުއްޔަށް ހިފާފައިވްފަރާތްތަކަށ ޕްރިމިއަމް އެސޓޭޓުނ 29 ނޮވެންބަރު 2016 ގައި އެންގިއެވެ. މިއީ،ޕްރިމިއަމް އެސާ ޓޭޓްއި ޙަވާލުކުރެވިފައިވ އެޕާޓްމންޓްތަކެވެ. މްބުނެވުނު ތާރީޚުގިފަހުނ ލޯން ފައިސު ދެއާކް މާއި ގުޅޭ ގޮތުން ޕްރިމިއަމް އެސު ޓޭޓުގެ ފަރާތުން މުބީ ހ މުޙައްމަދު ޒަކީއާއި އިސްމާޢީލް ޝަރީފުއު ދމެދެ 30 ނޮވެންބަރު 2016 ގައި އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތް ކަމަށްބުނެ 01 ޑިސެންބަރު 2016 ގައި އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއި ކުރެވުނެވެ. އެއެއްބަސްވުމުގައި "މ. . ނަންބަރު 577/2016-C/C-Cv އެއްބަސްވުމގު 6ވަނަ މާއްދާ. . ނަންބަރު 577/2016-C/C-Cv އެއްބަސްވުމުގެ 6.3ވަނަ މާއްދާ. . އެއްބަސްވުމުގެ 9 ވަނަ މާއްދގާ 9.1.2 . އެއްބަސްވުމުގެ 5ވަނަ މާއްދާ. ކަފުރުތޮޅިމާގެ އެވެ ކިޔާ ރަޖިސްޓްރީ ނަންބަރު ބ 14836 ބަންޑާރަ ގޯތި ޢިމާރާތްކޮށް ނުނިމި ހުރި މަސައްކަތްތައް ނިންމުމަށްޓަކައ 01 މެއި 2016 ގައި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް އާއް މި ގޯތީގެ ވެރިފަރްތް ކަމުގައިވާ އިސްމާޢީލާ ޝަރީފއާއ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ގޯތި މޮރިޝަސް ކޮމާޝަލް ބޭންކް )އެމް.ސީ.ބީ( ގައި މޯގޭޖަ ކުރުމަށްފަހު ނަގާފައިވާ ލޯނު ޖުމުލަ -/8,400,000ރ. )އަށިމިލިއަން ހަތަރުލައްކަ ރުފެ ޔާ( ގ ތެރެއިން 15 އ ގަސްޓ 2016 އިން ފެށިގެން 15 ނޮވެންބަރު 2016 ގެ ނިޔަލަށް ބޭންކަށް ދައްކަންޖެހި މިހާތަނަށް ނުދައްކާ ޖުމުލަ 338.25،403 )ހަތަރު ލައްކަ ތިންހާސް ތިންސަތޭކަ ތިރީސް އަށް ރުފިޔާ ފަންސަވީސް ލާރި( އަރާފައިވެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ބޭންކުން ގޭގެ ވެރިފަރާތަށް ނޯޓިސް ދިނުމުގެ ކުރިއަށް މި ފައިސާ ބޭންކަށް ދެއްކުމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް އިން އެއްބަސްވެއެވެ." މިފަދައިން ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ.

8އަދި ލޯނަށް ދައްކަންޖެހި ނުދެއްކިވާ ޢަދަދު ޚަލާސ ކުރުމަށްފަހު ކުރިން ލޯނު އަދާކުރަމުން އާއިސްފައިވަ އުސޫލާއި އެއްގޮތްވަގޮތުގެ މަތިންގީ ވާއިދުނ ލޯން ފައިސު ބޭންކަށް ދައްކާނެ ކަމުގެ ޔަޤީން ކަންދަ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މިފަދަ ކަމެއް ތަކުރާރު ނުކުރާނެކަމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ.އަދި މ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެއްބަސވުމުގް 6.4 އަދި 6.5 އާއެއްގޮތަށް އަމަލުކުރާނެ ކަމަށާއި މި އެއްބަސްވުމިޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ޚާލާފުވެއްޖެނަމަ އެ މާއްދާތަކާއި އެއްގޮތަށް ގޭގެ ވެރިފަރްތުނ ޢަމަލުކުރުމާމެދު އިޢުތިރާޒެއިނެތްކަމަ ށ މި އެއްބަސްވުމގައު ދެފަރާތުން އެއްބަސްވެފައި ވެއެވެ.

8. އަދި ހަމަ މި ލިޔުމުގައި ސޮއިކޮށްފައިވާ ތާރީޚު )01 ޑިސެންބަރު 2016( ގައި […] ނަމުގައި ނަގާފައިވާ ލޯނަށް ގަވައިދުން ފައިސާ ދައްކަމުން ނުދާތީ، މޮރިޝަސް ކޮމާޝަލް ބޭންކުން އިސްމާޢީލް ޝަރީފަށް ސިޓީ އެއް ފޮނުވާފައި އޮވެއެވެ. 16/008-Ref:MCB/BCR )01 ޑިސެންބަރު 2016 ( ސިޓީ.

9މާ. ކަފުރުތޮޅިމާގއެގުޅޭ ގޮތުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް އ އ އިސްމާޢީލް ޝަރީފއ ދެމެދާ 01 މެއި 2016 ގައި ސޮއިކުރެވުނުއެއްބަސްވުމާއ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށް ބުނު،އެއްބަސްވުން ބާޠިލް ކުރުމަށިއިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ފަރާތުނ ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.

10އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި އީދަޢުވާގައ އެދިފައިވަނީ؛ "އިސްމާޢީލް ޝަރީފުއާއި، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގ ދަށުން […] އެވެކިޔާ ގޯތީގައި 08 )އަށެއް( ބުރީގެ ފައުންޑޭޝަނެއް އަޅައި ޢިމާރާތްކުރުމާއި ކުއްޔަށް ދިނުމަށްޓަކައި ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ޙަވާލުވެފައިވާ މަސައްކަތް ނިންމާފައިނުވުމާއި، ދެފަރާތުގެ ދެމް ދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ދައްކަންޖެހޭ ލޯނު ޕްރިމިއަމް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން އަދާކުރަމުން ނުދާތީ އާއި، އަދި އެއްބަސްވުމާ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ޚިލާފުވް ފައިވާތީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން އުވާލައި، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓ ލިމިޓެޑާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ފްލޯރތައް ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށާގެނެސް، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ލޯނު ދައްކާފައިނުވާތީ، 2017 ވަން އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުން ފެށިގެން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ބިލްޑަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއާއި ޢިމާރާތުގެ ކުރަންހުރި މަރާމާތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާއަކީ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ޕްރައިވެޓ ލިމިޓެޑުން ޢިސްމާޢީލް ޝަރީފުއަށް ދޭންޖެހޭ ފައިސާއެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި" ދިނުމަށެވެ.

11އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައިމިވާ ސިވިލް ކޯޓގު ނަންބަރ 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާއަކީ ބުނެވުނު ގޮތާ ގމަތީނ އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއާ ގުޅިގެން ބަލާފައިވާ މައްސަލައެކެވެ.

12މިޤަޟިއްޔާ ސިވިލް ކޯޓުގައި ހިނގަމުން ދިޔައިރު،މ މައްސަލައިގައި އ ކޯޓުންވަކި ގޮތަކަށް ކަނޑައަޅަންދެންޕޭރިމިއަމް އެސް ޓޓުގ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ 7 އްޕާޓްމަ ންޓ ) 2B, 3A, 3B, 5A, 5B, 7A, 7B( ގެ މަހު ކުލި އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ނަމުގައި މޮރިޝަސް ކޮމާޝަލް ބޭންކުގައި އޮންނަ ނަންބަރު 0000117641 އެކައުންޓަށް ޖ މާކުރުމަށ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓަށާއި، މި 07 އެޕާޓްމަންޓުގ ކުއްޔަށް ޒިންމާވާ ފަރް ތްތަކުގެ މައްޗަށ އަންގައި އެކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރެއް 10 އޮކްޓޫބަރު 2017 ތާރީޚުގައި ނެރުނެވެ.

13މި ބުނެވުނު ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނުފަހުން […] ޢަބްދާ ﷲޝުހޫދ އާއު ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓްއ ދެމެދު ވެވުނު ކުލީގެ އެގްރީމެންޓުގެ ދ ށުނ ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ދެ އެޕާޓްމޭ ންޓްގައި ކުއްޔަށް އުޅޭ ފަރާތްތަކުނ، ބަޔާންކުރެވިދިޔަ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނު މަސް ކަމުގައިވާ އޮކްޓޫބަރު 2017 އިން ފެށިގެން ޢަބ ދަﷲ ޝުހޫދުއަށް އެ އެޕާޓްމެ ންޓްގެ ކުލި ދމުންނުދާކަމަށް ބަޔާންކޮށް، ޕްރިމިއަމްއެސްޓޭޓް އާއި އިސްމާޢީލް ޝަރީފު އީދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުނ ޤާނޫން ހަމަތަކުގެ މަތިން ނިމުމަކަށް އައުމުގަ ކުރިން އެއްބަސްވުމުގް މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ޙައްޤަކަށް އުނިކަން އަތުވެދާނެފަދ ކަމެއް ކުރުމުގެ ޙައްޤު އިސަ މާޢީލ ޝަރީފަށް ލިބިގެން ނުވަކީ ން ފާހާ ގަކޮށް އަދި އިސްމާޢާލް ޝަރީފުއ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓްއ ދެމެދި ވެފައި ވ އެއްބަސްވުމުގާ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓަށ ލިބް އިޚްތިޔާރާއި ބާރުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓަށ ވަކް ބައެއްގެ މަންފާ ލިބިގަތުން ހުއްދަކުރެވިފައިވުމުން، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޢަބްދިﷲ ޝުހޫދަށް ލިބިދީފައުވާ ޙައްގެއ ނުވަތަ މަންފާއެއްގެ ބޭނުންކުރީ މުގެ އެއްވެސް ޙައްގެއް އިސްމާޢލީ ޝަރީފަށް ލިބިދެވެންޖެހޭފަދަ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ވިޔަސް ސަބަބެއް ނެތްކަން ފާހަގަކޮށް، އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައި މިވާ ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާގެ ތެރެއަށް […] ޢަބްދު ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ތަދައްޚުލް ވެފައިވެއެވެ. . ނަންބަރު CR3/VA/2017/11-B3 )10 އޮކްޓޫބަރު 2017( "ވަގުތީ އަމުރު".

14ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން މައްސަލައަށް ތަދައްޚުލުވެ އެދިފައިވަނީ، ދަޢުވާކުރާއިސްމާއީލް ޝަރީފުގެ ފަރތުނ 6A އަދި 6B އެޕާޓްމަންޓުން 2016 ޑިސެންބަރު ނ ފެށިގެން 2018 ޖުލައި މަހުގެ ނިޔަލަށް ނަގާފައިވާ ކުލީގެ ޖުމްލަ -/640,000ރ. )ހ ލައްކަ ސާޅީސްހާސް ރުފިޔާ( އާއި މިކަމުގެ ސަބަބުން ޢަބްދި ﷲ ޝުހޫދަށ ލިބް ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 440,000/- ރ. )ހަތަރު ލައްކަ ސާޅީސްހްސާ ރުފިޔާ( )ޙުކުމުކުރ ދުވަހާ ހަމައަށް ހިސާބުކޮށްދިނުނ އެދް ހލ،( ޖުމްލަ -/1,080,000 ރީ . )އެއް މިލިއަން އައްޑިހަހާސް ރުފިޔާ( އަކީ ދަޢުވާކުރާ އިސްމާއީލް ޝަރީފުގެ ފަރާތުން ޢަބްދް ﷲ ޝިހޫދަށ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއްކަމުގައި ކަނޑައަޅައިދީ، މ ފައިސާ އެކީ އެއްފަހަރާ ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމަށް އަމުރުކޮށްދީ، އީ ދ ދަޢުވާކުރާއިސްމާޢިލް ޝަރީފުއއ ދަޢުވާލިބޭ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓްއާދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން، ޝަރީޢަތުން މައްސަލަ ބަލައި ނިންމާ ގޮތަކުން، ދަޢުވާލިބޭ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓާއ ޢަބްދި ﷲ ޝުހޫދު ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުނ ވެސް ނިމުމަކަށް އަންނާނެތީ، 2018 އެޕްރީލްމަހުގެ ނިޔަލަށް ޢަބްދި ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ދައްކާފައިވާ ޖުމްލަ ކުލީގެ ބާކީއަށްވ -/920,000 ރ. )ނުވަލައްކަ ވިހިހާސް ރުފިޔާ( އާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި -/2,944,000 ރ. )ދެ މިލިއަން ނުވަލައްކަ ސާޅީސް ހަތަރުހާސ ރުފިޔާ( )ޙުކުމްކުރި ދުވަހާ ހަމައަށް ހިސާބުކޮށްދިނުނ އެދޭ ހާލު( ޖުމްލަ -/3,864,000ރ.)ތިން މިލިއަން އަށްލައްކަ ފަސްދޮޅު ސ ހަތަރުހާސް ރުފިޔާ( އަކީ ދ ޢުވާލިބޭ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުނ ޢަބްދީﷲ ޝުހޫދަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއްކަމުގައި ކަނޑައަޅައިދީ، މި ފައިސާ އެކީ އެއްފަހަރާ ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމަށް އަމުރުކޮށްދީ، މި މޭރުމުން ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް ކޮށްދިނުމަށެވެ. . މިއީ ތަދައްޚުލުވި ޢަބްދު ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން އާމިނަތު ސުވޭޒ ނަޢީމާ ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅް "ތަދައްޚުލުވި ފަރާތުގެ ބަޔާން" )15 ޖުލައި 2018( ގައި އެދިފައިވާ ގޮތެވެ. މިއީ، ޢަބްދު ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުނ 15 ޖުލައި 2018 ގައި ހުށަހެޅި ބަޔާނުގައި އެދިފައިވާގޮތެވެ. ނަމަވެސް، 19 ނޮވެންބަރު 2018 ތާރީޚުގައި ޚުލާޞާ ބަޔާން ހުށަހެޅިއިރު، އެހިސާބަށް ހިނގާފައިވާ މުއަ ދަތަށް ބަލައި، ކުރިން އެދިފައިވޢ ދަދުތަކަށ ބަދަލް ގެނެސްފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

15ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް އާއި އިސްމާޢީލް ޝަރީފު އ ދެމެދްވެފައިވ އެއްބަސްވުމާ ޕްރިމިއަމް އެސް ޓޭޓަނ ޚިލާފުވެފި އިވާކަމށާއި އަދްއެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސް ޓޭޓ ގެ ފަރާތުން އިސްމާޢީލް ޝަރީފަށް -/46,000ރ. )ސާޅީސ ހަހާސް ރުފިޔާ( އަދާކުރަންޖެހި އަދާނުކޮށްވާކަން މަދަނީ މިންގަނޑުތަކުން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 28ނ ވެނބަރ 2018 އިން ފެށިގެން 15 )ފަނަރަ( ދުވަހުގެ ތެރގައޭ އްފައިސާ ދައްކައި ޚަލާސ ކުރުމަށާއި، އަދި […] އެވެކިޔާ ގޯތީގައިވާ ޢިމާރާތުގެ އެޕާޓްމަންޓްތަކުގައިވަޕްރިމިއަމް އެސް ޓޭޓްށު ނިސްބަތްވާ މީހުންނާއި، ނުއުފުލޭ މުދައު 28 ނޮވެނބަރް 2018 އިން ފށިގެނެ 30 )ތިރީސް( ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނެރެ، ތަން ހ ސްކުރުމަށ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓު ށ އަންގައި، އ ގޮތުމަތިން އެޤަޟިއްޔާގައި ޙުކުމްކޮށްފައިވެއެވެ.

16އަދި ޢަބްދާﷲޝުހޫދުގެ ފަރު ތުން މި މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ތަދައްޚުލް ވެފައިވާއިރު، ޢަބްދެ ﷲ ޝުހޫދުގ ފަރާތުނު ހުށަހެޅި ބަޔާންތަކަށާއި އެއްބަސްވުމަށް ބަލާއިރު، ޢަބްދި ﷲ ޝުހޫދަކީ މި ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅޭ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކަށްނުވާތީ، ޢަބްދި ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން މި މައްސަލައް ގައި ހުށަހެޅަ އެއްބަސްވުމުގި ޞައްޙަކަން ޝަރީޢަތުން ކަށަވަރުކޮށް، އެމައްޗަ ށ ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހޭކަމާއި، އަދި ޢަބްދާﷲ ޝިހޫދުގެ ފަރޭ ތުން މި މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅި އެއްބަސްވުމަކީ ދަޢުވާލިބޭ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަމުގައި އެފަރާތުން ބުނެފައިވާތީ، އުއެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޢަބްދާﷲ ޝުހޫދަށް ގެއްލިފައިވާ ޙައްޤެއް ވާނަމަ، އެ ގެއްލުން ކުރިމަތިވި އެއްބަސްވުމުގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ މަޢުޞޫމު ފަރާތަށް ލިބިފައިވާނެތީ، މިމައްސަލައިގ މައުޟޫޢުގެ ތެރޭގައި ތަދައްޚުލުވި ފަރާތުން ހުށަހެޅި ކަންކަމާއިމެދު ޝަރީޢަތުނިގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާކަން ޝަރީޢަތުން ފާހަގަކޮށް އެކަން ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ. ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދު ގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފުކުރުމަށ ހުށަހެޅް ނުކުތާ:

17ސިވިލް ކޯޓގު ނަންބަރ 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ ނިމިފައިވާ ގޮތް ޝަރުޢީ އަދެޤާނޫނ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ އ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދި އެޤަޟިއްޔާއަށް ސިވިލް ކޯޓގައު ތަދައްޚުލުވި ޢަބްދެﷲ ޝުހޫދުގ ފަރާތުންއަންނަނިވ ނުކުތި ހުށަހަޅައި އ ނުކުތާގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަ ދައްކާފައިވެއެވެ؛

17.1. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖ މްހޫރިއްޔާގ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42ވަނަ މާއްދާގަ )ހ( އާއި ޚިލާފަށް މައްސަލަ ބަލާފައިވާ ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއެވެ. ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން އިސްތިއނާފުކުރުމަށ ހުށަހެޅް ނުކުތާ:

18ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔ ނިމިފައިވާ ގޮތާ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ އ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން އަންނެނވ ނުކުތި ހުށަހަޅައި އ ނުކުތާގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަ ދައްކާފައިވެއެވެ.

18.1. ޚަޞްމުން ގިއަތުގައިވ ޤާނޫނާ ހުއްދަކުރާ އެންމހައެ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކޯޓުނު ދޭންވާނެކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސޕްރީމު ކޯޓުގް ނަންބަރ 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަ ޅައފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފް މިކުރެވޭ މައްސަލައި ގައި ޕްރިމިއަމް . ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަ ކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 4 ގެ )ކ(. އެ ސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ރަސްމީކޮށް ހުށަހި ޅ ހެކިންގެ އިތުރުން މި މައްސަލައި ގައި ތަދައްޚުލުވި ފަރާތުން ހާޟިރުވި ހެކިން ހާޟިރުކޮށްދިނުމަށް އެދިފައިވާއިރު، ހެކިން ހާޟިރު ކުރުމަކާނުލައި މައްސަލެނިންމަވާފައިވުމުން، މި މައްސަލައި ގައި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން އިއްބަސްވުމާއ ޚިލާފުވިކަމަށް ބަޔާންކުރި ކަންތައް ކުރެވިފައި ނުވަނީ، އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ އިހުމާލުންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓަށް ލިބިފައި ނުވާކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއެވެ. އެއްބަސްވުމާއި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ޚިލާފުވި ކަމަށް ބުނާބުން:

19ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ ގައު ހުށަހެޅުނު ދަޢުވާއަކީ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓާއި އިސްމާޢީލް ޝަރީފާއ ދެމެދި 01 މެއި 2016 ގއ ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމާއި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް އްއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ދީޢުވާއެއަ ކަމަށްވާއިރު، އިސްމާޢާލް ޝަރީފުގެ ފަރާތުން ދަށުކޯޓުގައި އެދުނު ދަޢުވާގައި އެއްބަސްވުމާއި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ޚިލާފުވިކަމަށް ބުނީބުނުން ބިނާކޮށްފައިވަނީ މައިގަނޑު ދެ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. އެއް؛

1. ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޙަވާލުކުރި މަސައްކަތްނިންމާފައ ނުވުން.

2. އެއްބަސްވުމުގް ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން އަދާކުރަންޖެހޭ ލޯނު ގްވައިދުން އަދާކުރަމުނަ ނުދިއުނ.

2001 މެއި 2016 ގައް ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ މައްޗަށް އޮތު ޒިއްމާއަކީ، […] އެގޯތި މޯގޭޖިކޮށް ގޭގެ ވެރިފަރާތްކަމުގައިވާ އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ނަމުގައި ނަގާފައިވާ -/8,400,000 ރ.)އަށް މިލިއަން ހަތަރުލައްކަ ރުފިޔާ( ގެ ލޯނެ ގ ފައިސާ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓާ އ ޙަވާ ލުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން މީލާދީނ 06 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވ މަސަތްކަތްކޮށް ނިންމުމެވެ. އެގޮތުން ޙަވާލުވެކުރެވިފައިވ މަސައްކަތާ ތަކ ކ؛

20.1. ޢުމާރާތގައ އެއި ލިފްޓް ބެހެއްޓު ން.

20.2. އެސް. އެސް ރޭލިން އެޅުމާއި ބެލްކަނީގައި މުށި ޖެހު ން.

20.3. ސިޑި ގޮޅީއާއި ޢިމާރާތަށް ވަންނަ މައިދޮރު އަދި ލޮބީގެ މަސައްކަތް ނިންމުން.

20.4. ޢިމާރާތުގެ ހުރިހާ ފުލޯރއެއްގެ ބެލްކަނި އެސް. އެސް ދަނގަޑު ން ހެދުން.

20.5. ޓެރަސްމަތި ހެދުމާއި ކްލެޑިންގ ޖެހުމާއި ފަސްޓް ފްލޯރގެބޭރުފު ރ ކުލަލާ އ ރީތިކުރން.

21ޢިމާރާތުގެ ކުރެހުމާއި އެއްގޮތަށް ޢިމާރާތް ނިމިފައި ހުންނައިރު، ޢިމާރާތް ހުންނަންވާނީ ޢިމާރާތުގެ ކޮންމެ އެޕި ޓްމަންޓަކަށ ވަކިން ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ވޯޓަރ ސަޕްލައި މީޓަރާއި އިލެކްޓްރިކް މީޓަރެއް ހަރުކުރެވިފައ ކަމަށާއިއަދި ވަޅުފެނާއި ސަޕްލައިފެނ ވަކިން ލިބޭނެގޮތަށް ފެންވައިރް ކުރެވިފްއ އަދި ފާރުގެ ތެރެއިން އިލެކްޓްރިކް ނަރާއި، ކޭބަލް ޓީވީ ނަރާއި، ފޯނު ނަރު ވައިރުކުރެވޭ ގޮތަށް ކޮންޑިޔުޓް ހޮޅި ލައްވާފައ ހުންނަންވާނެކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބުނާއިރު، އެގޯތީގައި ޢިމާރާތް ކުރުމާއި އެގޯތި ޢިމާރާތްކުރުމަށް ނަގާފައިވާ ލޯނު އަދާކުރެމްކީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ޒިންމާއއ ކަމަށް ވެސް އެއްބަސްވުމުގައި ވެއެވެ.

22ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅީ އެއްބަސްވުމާއި އެއްގޮތަށް ލޯނަށް ބަރާބަރަށް ފައިސާ ދައްކާފައް ނުވުމުގެ އިތުރަށް އަންނަނިވި މަސަތްކަތީ ނިންމާފައިނުވް ތ ކަމަށ އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.އެއީ؛

22.1. ޢުމާރާތގައ އެއި ލިފްޓް ބެހެއްޓު ން.

22.2. ސިޑިގޮޅއާއި ޢިމާރާތަށް ވަންނަ މައިދޮރު އަދި ލޮބީގެ މަސައްކަތް ނިންމުން. . 01 މެއި 2016 އެއްބަސްވުމުގެ 3.4ވަނަ މާއްދާ. . 01 މެއި 2016 އެއްބަސްވުމުގެ 5.1 އަދި 6.1ވަނަ މާއްދާ.

22.3. ޓެރަސްމަތި ހެދުމާއި ކްލެޑިންގ ޖެހުން.

23އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި މިދަޢުވއާ ގުޅިގެން ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ދަޢުވާގެ ދިފާޢުގައި ސިވިލ ކޯޓުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ،އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޢިމާރާތުގައި ކުރަންޖެހޭ މަސަތްކަށް ނިމިފައި ނުވަނީ އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ އިހުމާލުން ކަމަށާއި އަދި 2016ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު މަހުން ފެށިގެން ލޯނު ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ މައްޗަށް ބަދަލު ވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން އެތަނުގައި ކުއްޔަށް ބައިތިއްބާފައިވާ ފަރާތްތްކަށ އިސްމާޢީލް ޝަރީފު އުދަގޫކޮށ ޖެއްސުން ކުރުމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ފަރާތްތައް އެތަން ދޫކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، އިސްމާޢީލް ޝަރީފގު އިހުމާލުގެ ސަބަބުން އެތަނުގައި ކުއްޔަށް އުޅުނު ފަރާތްތައް ތަން ދޫކޮށްފައި ދިޔުމުގި ސަބަބުން ކަލު ނ ލިބް ފ އިސާ މަދުވެ ލޯނާ ދެއްކިފައް ނުވް ނަމަ އެކަމަކީ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫންކަމުގައެވެ.

24ޕްރިސިޑެންސް 1ދެފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ މަސައްކަތްތައް އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތަށް ފުރިހަމަކުރެވިފައި ނުވާކަމާއި، އަދި ލޯނުގެ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޒިންމާއަކީ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާއަކަށް ވާއިރު، ބަރާބަރަށް ލޯނު ފައިސާ ދެއްކިފައި ނުވާކަން އެނގެއެވެ.އަދި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ލޯނުގެ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ އަދާނުކޮށްވުމުން، 15 އޮގަސްޓް 2016 އިން ފެށިގެން 15 ނޮވެންބަރު 2016 ގެ ނިޔަލަށް ބޭންކަށް )އެމް.ސީ.ބީއަށް( ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައިވާ ލޯނު ފައިސި އަދި ކުރުމަށްޓަކައ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓާއ އިސްމާއީލް ޝަރީފުއ ދެމެދު އެއްބަސްވެ 01 ޑިސެންބަރު 2016 ތާރީޚުގައި އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އެހާތަނަށް ބޭންކަށް ދައްކަން ޖެހި ނުދައްކައިވާ 403,338.25/-ރ. )ހަތަރު ލައްކަ ތިންހާސް ތިންސަތޭކަ ތިރީސް އަށެ ރުފިޔާ ފަންސަވީސް ލާރި( ބޭންކުން ގޭގެ ވެރި ފަރާތަށް ނޯޓިސްދިނުމުގި ކުރިން ބޭންކަށް ދެއްކުމަށް އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. އަދިމު ޢދަދަ ދައްކައި ޚަލާސްކުރުމަށްފަހު،ލޯނަގެ ފައިސާ ގަވު އިދުނ ބޭންކަށް ދައްކާނެކަމި ގއ އަދި 01 މެއި 2016 ގައި ދެފަރތުނާ ވެފައިވް އެއްބަސްވުމުގާ 6.4 އަދި 6.5 ގައިވާ އެންމެހައި ކަންކަމާ އެއްގޮތަށް ޢމަލުކުރުމަށ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ޔަގީންކަން ދީ، ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި މިއާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ،އ މާއްދާ ތަކާ އެއްގޮތަށް އިސްމާޢަ ލ ޝަރީފުގެ ފަރާތުނެޢުމަލުކޮށް އ އްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމާމެދު އިޢްތިރާޒެއ ނެތްކަމަށެ ވެސް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން އެއްބަސްވެފައި ވާކަން އެނގާ ން އޮތްއިރު، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ 2B އާއި 3A އާއި 3B އާއި 5A އާއި 5B އާއި 7A އާއި 7B ގެ ކުލި 2016 ޑިސެންބަރު މަހުން ފެށިގެން ދަ މޮރިޝަސް ކޮމާޝަލް ބޭންކުގައި އިސްމާޢލީ ޝަރީފް ހުޅުވާފައި އޮންނަ ނަންބަރ 0000117641 އެކައުންޓަށް ޖަމާކުރަމުން ދިއުމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ، އެ އެޕާޓްމަންޓްތަކުގައި ކުއްޔަށް ތިބި ފަރާތްތަކަށް އަންގައި ސިޓީ ފޮނުވައި ދެފަރާތުނި އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. މިގޮތުން، މ 7 އުޕާޓްމަންޓުނ ލިބް ކުލި ބޭންކަށް އަދާކުރުމުގެ ޒިންމާ އަމަ ލީ ގޮތުން އުފުލަ މީގެ ބުރަ އިސްމާޢް ލ ޝަރީފަށް ބަދަލުވެފައިވީނަމަވެސް، ބޭންކަށް ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރަށް މި އެޕާޓްމަންޓުތަކުނ ފައިސް ނުލިބޭނަމަ، އެ އނެ ވާ މިންވަރެއް ހަމަޖައިސައިދިނުމުގެ ޒިންމާ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ކިބައިން ނަގުލުނުވެ އޮތްކަން އެއްބަސްވުމުގ 6.4 އަދި 6.5 ވަނަ މާއްދާއިން އެން ގޭއިރު، އެ އެޕާޓްމަންޓްތަކުގ ކުލިން ލޯނުފައިސާ ދެއްކޭ މިންވަރަށް 2017ޖ ން މަހާއި ޖުލައި މަހަށް ނުލިބޭ -/46,000ރ. )ސާޅީސ ހަހާސް ރުފިޔާ( ވާ ކ މުގައި އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގެ ފަރތުނ ހުށަހެޅް ދަޢުވި ފޯމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެ މަދުވް ފައިސާގެ އަދަދު ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތނ އަދާކޮށްފައިވާކަން އެނގެނު ނެތުމުން، 2017 ވަނަ އަހަރުގެޖޫން މަހއ ޖުލައި މަހުގެ ލޯނު ފައިސާ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ދައްކާފައިވާކަމުގައި ބެލެވެން ނެތެވެ.

25ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ، ލޯނުގެ ފައިސާ ދެއްކޭ ވަރަށް އެ އެޕާޓްމަންޓްތަކުނ ފައިސް ނުލިބި ދިޔައީ، އެ އެޕާޓްމަންޓްތަކުގީ އ ދިރިއުޅުން ފަރާތްތަކަށް އިސްމާޢލީ . މިކަންކަން މިފަދައިން ސިވިލް ކޯޓުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 4 ގެ )ރ( އަދި )ބ( ގައި ފާހަގަކޮށްފައި ވެއެވެ. ޝަރީފުގެ ފަރާތުން އުނދަގޫކުރުމުގެ ސަބަބުން ބައެއް އެޕާޓްމަންޓްތަކުގައި ދިރް އުޅުނު ފަރާތްތަކުނ ތަން ދޫކޮށް ގޮސްފައިވުމުން ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެތަނުގައި ކުއްޔަށް ހިފައިގެން ދިރިއުޅުނު ފަރާތްތަކަށް އިސްމާޢީލް ޝަރީފެއުދަގޫ ކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ގޮތުން ހެކިންގެ ނަންތްކއް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ސިވިލ ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. އެގޮތުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ؛ 1- ނހާނި 2- ސަލާމް 3- އަޙްމަދު ޝިޔާމް 4- ސުޖާ 5- ހެއިކަލް އެވެ. މިއިން ކޮންމެ ނަމެއްގެ ކައިރީގައި ފޯނު ނަންބަރެއް ލިޔެފއިވެއެވަ .

26ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާގައި ޙކުމްކޮށްފައިވަނީ މިފަރާތްތަކުގެ ބަސް ހޯދުމެއް ނެތިއެވެ. ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިން ސިވިލް ކޯޓަށް ހާޟިރު ނުކުރުން:

27ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ހުށަހެޅި ނުކުތާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓަށް ޢަމަލުކުރެވިފައި ނުވަނީ އިސްމާޢީލް ޝަރީފުގުފަރާތުން ތަނުގައި ކުއްޔަށް ތިބި މީހުންނަށް އުނދަގޫ ކުރިމުންކަނ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ހެކިން ޙާޟިރުކޮށްފައިނުވާކަމށ ބުން ފާހަގަކުރި ނުކުތާއެވެ. މ ނުކުތާގައި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ބުނެފައިވަނީ، އިސްތިއުނާފި މިކުރެވޭ މައްސަލައެގައި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ރަސްމީކޮށް ހުށަހިޅި ހެކިންގި އިތުރުން މި މައްސަލައް ގައި ތަދައްޚުލުވި ފަރާތުނ ހުށަހެޅި ހެކުހޟިރުކޮށްދިނުމަށް އެދުނާ ނަމަވެސް އެ ހެކިން ހާޟިރު ކުރުމަކާނުލައި މައްސަލަ ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.

28ވުމާއެކު، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މ މައްސަލައި ގައި ހައިކޯޓުން ޖަވާބު ދޭންޖެހޭމައިގަނޑ ސުވާލަކީ، ސިވިލް ކޯޓުން މ މައްސަލަ ނިންމުމުގައި، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ހުށަހެޅް ހެކިން އެ ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުކޮށް ނިންމާފައިވަނީ ރަނގަޅަށްތޯ؟ މި ސުވާލެވެ.

29ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ހެކް ހުށަހެޅުމުގައި ހުށަހެޅި ހެކިންގެ މަޢުލޫމާތު ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ " 1- ނިހާން 2- ސަލާމް 3- އަޙްމަދު ޝިޔާމް 4- ސުޖާ 5- ހައިކަލް" މިފަދައިންނެވެ.

30ޕްރިސިޑެންސް 3ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ހުށަހަޅާފައިވް އެ ހެކިން ހާޒިރު ނުކުރި ސަބަބު ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 4ވަނަ ނަންބަރުގެ )ބ( ގައި ޝަރީޢަތުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ،ހެކިންގެ ލިސްޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ފުރިހަމަ ނަން، އެޑްރެސް، ނުވަތަ އައި. ޑް ކާޑު ނަނީބަރުވިޔަސް ބަޔާންކޮށްފައި ނެތުމުން މިއި، ކަމެއް ސާބިތު ކުރުމުގައި ޝަރުޢީ ކޯޓަކަށް ހެކިންގެ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭގޮތް ނޫންކަމަށާއި ޝަރީޢަތް ހުއްދަކުރާ ގޮތުގައި އެކަން ކަށަވަރު ކޮށްދިނުމުގެ ހެކި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޓުން ހުށަހަޅާފައިނުވާ ކަމަށެވެ.

31ޕްރިސިޑެންސް 2ހެކިންހަ ޒިރުނުކުރުމަށާ ނިންމް ސަބަބާ ޝަރީޢަތު ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާނކުރް ންޖެހެއެވެ. މައްސަލައެއްގައި ހެއްކަކު ހާޒިރުނުކުރަނާޝަރީޢަތުނ ނިންމަނިންމު މ ކްއެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށ ބިނާވެފައިވާ ނިންމުމަކަށް ވާންޖެހޭނެކަނެ ސުޕްރީމު ކޯޓުގްމެރީޑިއަމ ސަރވިސަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ސަޢީދާ މޫސާ ޤަޟިއްޔާއިން އެނގެން އޮވެއެވެ.

32ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނ ސިވިލް ކޯޓަށް ހ ކިން ޙާޟިރު ކޮށްފައިނުވަނީ ހެކުންގެ މަޢޫލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ގޮތަށް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައި ނުވުމުން ކަމަށްވާއިރު، ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމަށް ނިންމް މި ސަބަބު ޤާނޫނީ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފުވާ ގޮތެއް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުނިބަޔާންދފައްނުވެއެވެ. އަދި މިސަބަބަކީ އެކަށީގެނނުވ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/26 ޤަޟިއްޔާ އަދި ޖާއިޒު ނޫން ސަބަބެއްކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ފަދަ ސަބަބެއް ވިޔަސް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ފާހަގަކޮށްފައި ނުވެއެވެ.

33ދިން އޮތީ މައްސަލައާގައި ދަށުކޯޓަށް ތަދައްޚުލުވި ފަރާތެއްކަމަށްވ ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދާ ހުށަހެޅި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި ހެއްކަކު ބަލައި ގަނެފައިނުވާތީ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ފާހަގަކުރި ނުކުތާއެވެ.

34މ ނުކުތާގައި ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ހައިކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ އެފަރާތުން ހުށަހެޅި ހިކިންގ ލިސްޓާއި އެކީހުށަހެޅި ހެކިންގެ މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަވެފައި ނުވަނީ ހެކިންގެ ފުރިހަމަ މަޢުލޫމާތު އޭރު ލިބެނީ ނެތުމުން ކަމަށާއި ނަމަވެސް ތަދައްޚުލުވި ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިންނަކީ ވެސު އެތަނުގައިދިރިއުޅުނ ފަރާތްތަކެއް ކަމަށްވާތީ އެފަރާތްތަކުގެ ހެކިބަސް ނަގާދިނުމަށް ދަށެ ކޯޓު ގައު އެދުނު ނަމަވެސް އެފަރާތުގެ ބަސް ޝަރީޢަތުން ހޯދާފައި ނުވާކަމަށެވެ.

35ޕްރިސިޑެންސް 4ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުން ދަށުކޯޓުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު، ތަދައްޚުލުވި ފަރާތުން )ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދު( ހުށަހެޅި ހެކނ ޝަރީޢަތަށް ހާޟިރުކޮށްދިނުމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ދަށުކޯޓުގައި އެދިފައި ވާކަން ދަށުކޯޓަށް ދީފައިވާ އެއްވެސް ބަޔާނަކުން އެނގެން ނެތެވެ. އެހެންކަމުން މި ކަމަކީ ދަށުކޯޓުގައި މައްސަލަ ހިނގިއިރު ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނޫންކަން އެނގެއެވެ.

36ހައިކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަކީ އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެން ކމަށ ވާއިރު،ދަށުކޯޓުގައި ނުއެދި ކަމަކަށް އިސްތިއުނާފީ މަރުހަލާގައި ފަރުވާއެއް ހޯދައި ދިނުމަކީ އުސޫލެއްގެ ގޮތުން އިސްތިއުނާފީ އުޞޫލުތައް މަނާކުރކ މެކެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 )ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު ( ގެ 32ވަނަ މާއްދާގެ )ހ(

37އެހެންކަމުން، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ހައިކޯޓުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު ހެކީ ނ ބަލައިނުގަތުމަށް ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ނިންމި ސަބަބު ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ބަލަންޖެހޭފަދަ ޤާނޫނ ހަރުދަނާ ސަބަބެއް ހުށަހަޅާފައިނުވާތ ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މ ޤަޟިއްޔާގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމަށް ބަދަލުގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ނުފެނުނެވެ. ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމާމެދު މައުޟޫޢީ ގޮތުނގް ތެއް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައި ނުވުން :

38ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ޢަބްދު ﷲ ޝުހޫދގ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖމްހޫރިއްޔާގު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( އާ ޚިލާފަށް ސިވިލް ކޯޓުނެމައްސަލ ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ބުނެއެވެ. މިނުކުތާއާ ގުޅިގެން ބަލާއިރު؛

38.1. ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖމްހޫރިއްޔާގ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42ވަން މާއްދާގަ )ހ( އާ ޚިލާފު ށކަމަށް ޢަބްދެ ﷲ ޝެހޫދުގ ފަރާތުން ފާހަގަކުރި ސަބަބަކީ އްޤުޟިއްޔާގައަ ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއިރު، ޢަބްދް ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ދަށުކޯޓުގައި އެދުނު ނުކުތާތަކާއިމެދ ގޮތެއު ކަނޑައަޅާފައި ނުވުމުންކަމަށ ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

38.2. ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާއަށް ތަދައްޚުލުކޮށްދުނުމަށި އެދް ޢަބްދު ﷲ ޝެހޫދގ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމުގައި އެޤަޟިއްޔާ ގައި ޢަބްދު ﷲ ޝިހޫދ އެދިފައެ ވާގޮތް މި ރިޕޯޓގު 14ވަނަ ންންބަރުގައި ބަޔަ ންކޮށފައި އެވަނީއެވެ.

38.3. ޢަބްދުﷲ ޝެހޫދުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހުށަހުޅުމާއ ގުޅިގެނި ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ، މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢުގެ ތެރޭގައި ޢަބްދު ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ކަންކަމާއިމެދ ޝަރީޢަތުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތްކަމުގައެވެ. އެނިންމުމަށް ވާސިލްވި ސަބަބަކީ؛ )ހ( މައްސަލަ އަށް ތަދައްޚުލުވި ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ބަޔާންތަކަށާއި އެއްބަސްވުމަށް ބަލާއިރު، ތަދައްޚުލުވި ޢަބްދު ﷲ ޝުހޫދި އަކީ އެ ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢުގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅޭ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކަށް ނުވާތީ އެފަރާތުން ހުށަހެޅ އެއްބަސްވުމުގް ޞައްޙަކަން ޝަރީޢަތުން ކަށަވަރުކޮށް އެމައްޗި ށ ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހޭކަމަށާއ އަދި ޢަބްދުﷲ ޝެހޫދގ ފަރާތުން ހުށަހެޅި އެއްބަސްވުމަކީ އެމައްސަލާގައި ދަޢުވާލިބޭ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓާއެކ ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދުވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށްވްމ ނ ކަމަށެވެ. )ށ( އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުނ ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދް އަށާގެއްލިފައިވާ ޙައްޤެއްވާނަމަ އެގެއްލުން ކުރިމަތިވި އެއްބަސްވުމުގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާ )ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ( ގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ މައުސޫމް ފަރާތަށް ލިބި އޮންނާނެތީ ކަމަށ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެރިޕޯޓުގައި ސިވިލިކޯޓުން މައު ސަލް ނިންމއިރ ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

39ޕްރިސިޑެންސް 5ދިވެހިރާއްޖޭގ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ކަށަވަރު ކޮށްދީފައިވާ އަސާސީ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރޭގައީޢަދުލުވެރިކަމާއި ހާމަކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުން މިކަން ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސގ 42ވަނަ މާއްދާގައެވެ. އެގޮތުން ޢަބްދު ﷲ ޝަހޫދުގެ ފަރާތުނ ޙވާލާދީފައިވ ޤާނޫނުއަސާސީގާ 42ވަނަ މާއްދާ )ހ( އަށް ބަލާއިރު، އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވަނީ، " ކޮންމެ މީހެއްގެމެ މަދަނީ ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ނުވަތަ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށ ދަށުކޯޓުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 4ވަނަ ނަންބަރު ގެ )ކ( އުފުލުމުގައި، ޤާނޫނަކުން ޤާއިމްކޮށްފައިވާ މިނިވަން އަދި މުސްތަޤިއްލު ކޯޓެއްގައި ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލެއްގައި އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، ޢާންމުކޮށް ހުޅުވައިލެވިގެން ބާއްވާ، އަޑުއެހުމެއްގައި އިންޞާފުން ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ ." މިފަދައިންނެވެ.

40މި ބުނެވުނު މާއްދާއަށް ބަލާއިރު،ޢަދުލުވެރި ކަމާއި ހާމަކަމާއިއެކ ޝަރީޢަތު ހިންގުމަށްޓަކައިކޮންމެ ފަރާތަކަށްމި އަންނނަ ވި އަސާސީ ޙައްޤުތައް މ މާއްދާގެ ދަށުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އެއީ؛ )ހ( ޤާނޫނަކުން ޤާއިމްކޮށްފައިވާ މިނިވަން އަދި މުސްތަޤިއްލު ކޯޓެއްގައި ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލެއްގައި އެމީހެއްގެ މައްސަލަ ބެލުން. )ށ( އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ބެލުން. )ނ( ޢާންމުކޮށް ހުޅުވައިލެވިގެން ބާއްވާ، އަޑުއެހުމެއްގައި މައްސެ ލ ބެލުން. )ޤާނޫނ އަސާސީގެ 43ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތައް ފިޔަވައި(. )ރ( އިންޞާފުން ޝަރީޢަތް ކުރެވުން.

41ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖ މްހޫރިއްޔާގު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42ވަނަ މާއްދާގަ )ހ( އާ ޚިލާފށަ ކަމަށް ޢަބްދް ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުނ ފާހަގަކޮށްފައިވާއިރ، އެއަކުރުގައި ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ޙައްޤުގެ ތެރެއިން ސިވިލް ކޯޓުން ޚިލާފުވެފައިވަނީ ކޮންކމަކ ކަމެއް ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާ އަދި އ ނުކުތާގެ ތަފްސީލުގައި ވެސް ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްދީފައި ނުވެއެވެ.

42ޕްރިސިޑެންސް 6ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42ވަނަ މާއްދާގަ )ހ( ގައި ކަށަވަރު ކޮށްދީފައިވާ އިންސާފުން ޝަރީޢަތް ކުރިކަން ކަށަވަރު ކުރެވޭނީ އެނިންމުމަށް ފަނޑިޔާރު ވާސިލްވި ސަބަބު ބަޔާންކޮށްގެން ކަމަށްވާއިރު، މ މައްސަލާގައި ސިވިލް ކޯޓަށް ޢަބްދުﷲ ޝުހޫދެގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ކަންކަމާ މެދު އ ޤަޟިއްޔާގައި މައުޟޫޢީ ގޮތުނެ ގޮތެއް ކަނޑަނޭޅުމަށ ނިންމް ސަބަބު ބަޔާންކޮށްދީފައިވާއިރު، ސިވިލް ކޯޓުގް އެނިންމުނ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42ވަނަ މާއްދާގަ )ހ( އާ ޚިލާފުވި ގޮތެއް ހުށަހެޅިފިއިވާ އިސްތިއުނާފުގައި އަދ ތަފްސީލުގައ ވެސް ޢަބްދާ ﷲ ޝުހޫދުގެ ފަރާތުން ބުނެދެވިފައި ނުވެއެވެ.

43އ ހެންކަމެ ން، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2219/Cv-C/2017 ޤަޟިއްޔާ އަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގަ 42ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( އާ ޚިލާފަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ މައްސަލައެއްކަމުގައި ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތްކަމުގައި ނުފެނެއެވެ.

44މި ދެ ޤަޟިއްޔާގެ އަޑުއެހުންތައް ނިމި ފައިވަނިކޮށް، މި މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗަށް ބަދަލުއައުމާ ގުޅިގެން، އަޑުއެހުމެއް ބާއްވަންޖެހޭތީ، ނަންބަރ 2019/HC-A/73 ޤަޟިއްޔާ ހިންގުމަށް ތާވަލުކޮށް ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކަށްފޮނުވުނެވެ. ނަމަވެސް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް މި ކޯޓުގައި ތަމްސީލުކުރުމަށަ އައްޔަންކޮށްފައިވާ ފރާތަ އައްޔަންކުރިކުރުން ނިމުމަކި ށ ގެނެސްފައިވާކަމަށް ބުނެ، އެ ފަރާތް މ މައްސަލައިން ތަނާޒުލުވެފައިވުމުން، އަލުން މައްސަލަ 29 ސެޕްޓެންބަރު 2021 ދުވަހުގެ 11:00 އަށް ތާވަލުކޮށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓް ޙާޟިރުކުރުމަށް އަމުރު ފޮނުވުނެވެ. ނަމަވެސް، މި ކޯޓަށް ލިބިފައިވާ އެކުންފުނީގެ އެޑްރެހުންއެ އ މުރ އެ ކުންފުންޏަށް ރައްދުކުރެވޭ ގޮތް ނުވިއެވެ. އެނަން ކިޔާ ކުންފުންޏެއް އެ އެޑްރެހަކު ހުރިކަމަކަށް ނުވިއެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި މިވާ ދެ ޤަޟިއްޔާގެ ތެރެއިން ނަންބަރު 2019/HC-A/118 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަކީ ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓެވެ. ނަމަވެސް، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓަކީ ނަންބަރު 2019/HC-A/73 ޤަޟިއްޔާގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަކަށް ވުމުން، މި ދެ ޤަޟިއްޔާ 25 އޮކްޓޫބަރު 2021 ދުވަހުގެ 14:00 އަށް ތާވަލުކޮށް، އެ ދުވަހުގެ އެ ގަޑިއަށް ޙާޟިރުވުމަށް ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓަށް އަންގައި އިޢުލާނުކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް، ޕްރިމިއަމް އެސްޓޭޓުގެ ފަރާތުން ޙާޟިރުވެފައި ނުވުމުން، އެދުވަހުގެ . […] ހިޔާ، 1 ވަނި ފަންގިފިލާގެ އެޑްރެހުގައި، ވިޝާމް، ޒާހިރު އެންޑް ކޯގެ ލެޓަރހެޑުގައި ހަމްޒާ ލަތީފު ސޮއިކޮށް މި ކޯޓަށް ފޮނުވި 01 ސެޕްޓެންބަރު 2021 ތާރީޚުގެ ސިޓީ. އަދި ޕްރެކްސިސް ލޯފާރމް އެލް.އެލް.ޕީގެ ފަރާތުން ސައްފާޙް މުޙައްމަދު ސޮއިކޮށް ފޮނުވި، 01 ސެޕްޓެންބަރު 2021 ތާރީޚުގެ ސިޓީ. . ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު /CHT/2021/5265B1-95 )22 ސެޕްޓެންބަރު 2021( "ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގެ އަމުރު" . ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ B1/PSM/2021/3-(IUL)95 )30 ސެޕްޓެންބަރު 2021( އިޢުލާން.